E-magazine · Phỏng vấn

Khẳng định vị trí của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Doanh nhân Trần Thị Thu TrangChủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ mới Hanel PTChủ tịch Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp Bắc Ninh (BACLINK)
Chân dung bà Trần Thị Thu Trang mặc áo vest đen, ngồi trên ghế, mỉm cười

“Tại sao các nhà máy công nghệ hàng đầu thế giới đã có mặt tại Việt Nam nhưng nhiều doanh nghiệp Việt vẫn chưa thể trở thành nhà cung ứng của họ?” là trăn trở của doanh nhân Trần Thị Thu Trang - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ mới Hanel PT, Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp Bắc Ninh (BACLINK) khi chia sẻ cùng Diễn đàn Doanh nghiệp.

Theo số liệu thống kê
Khoảng5.000doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu
Hơn100doanh nghiệp trở thành nhà cung ứng Tier 1

Doanh nghiệp Việt vẫn chủ yếu đứng ngoài chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhân vật

Doanh nhânTrần Thị Thu Trang

Chân dung bà Trần Thị Thu Trang mặc áo đỏ, mỉm cười
  • Hanel PTChủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ mới Hanel PT
  • BACLINKChủ tịch Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp Bắc Ninh
  • Bán dẫnChủ tịch Hội Bán dẫn Bắc Ninh
  • VEIAPhó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam
Phần 01 · Rào cản

Từ “sản xuất được” đến “được lựa chọn”

HỏiTừ thực tiễn điều hành Hanel PT và kết nối cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp Bắc Ninh, theo bà đâu là rào cản lớn nhất khiến doanh nghiệp Việt Nam khó tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ toàn cầu?

Tôi cho rằng rào cản lớn nhất không đơn thuần nằm ở vốn, công nghệ hay quy mô doanh nghiệp mà là khoảng cách giữa năng lực chúng ta đang có và năng lực mà chuỗi cung ứng toàn cầu thực sự cần. Qua thực tiễn điều hành Hanel PT trong lĩnh vực sản xuất điện tử, PCBA, thiết bị bán dẫn và làm việc với các đối tác công nghệ quốc tế, tôi nhận thấy một thực tế.

Bà Trần Thị Thu Trang cầm micro phát biểu tại tọa đàm, bên cạnh một diễn giả nam
Bà Trần Thị Thu Trang chia sẻ tại Diễn đàn Go Global Bắc Ninh 2026.
Sản xuất được một sản phẩm và được lựa chọn trở thành nhà cung ứng lâu dài là hai câu chuyện rất khác nhau.Bà Trần Thị Thu Trang

Các tập đoàn toàn cầu không chỉ mua một sản phẩm đạt chất lượng hay có giá cạnh tranh. Họ lựa chọn một hệ thống có khả năng bảo đảm chất lượng ổn định, giao hàng đúng cam kết, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát rủi ro, bảo mật thông tin, cải tiến liên tục và đồng hành cùng họ trong nhiều năm.

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam có kỹ thuật tốt, có nhà xưởng, có máy móc, thậm chí có thể sản xuất được những sản phẩm phức tạp nhưng khi bước vào quá trình đánh giá nhà cung ứng, chúng ta lại bộc lộ những khoảng trống về quản trị, tiêu chuẩn quốc tế, năng lực nghiên cứu phát triển, nhân sự kỹ thuật và tính minh bạch của hệ thống vận hành.

Hỏi

Vậy theo bà, những khoảng trống ấy cần giải quyết theo hướng nào?

Tôi cho rằng chúng ta cần giải quyết theo ba hướng.

Thứ nhất

Khoảng cách về năng lực quản trị và tiêu chuẩn

Doanh nghiệp phải chuyển từ cách quản lý dựa vào kinh nghiệm và con người sang quản trị bằng hệ thống, quy trình, dữ liệu và trách nhiệm rõ ràng. Một sản phẩm tốt là chưa đủ nếu doanh nghiệp không chứng minh được khả năng sản xuất hàng nghìn, hàng triệu sản phẩm với chất lượng đồng nhất.

Thứ hai

Khoảng cách về thông tin và cơ hội tiếp cận

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam không biết các tập đoàn FDI đang cần mua những linh kiện, thiết bị, giải pháp hay dịch vụ gì; tiêu chuẩn lựa chọn nhà cung ứng như thế nào; và ai là người có quyền quyết định mua hàng. Vì vậy các doanh nghiệp cần nghiêm túc trả lời những câu hỏi đó một cách căn cơ.

Thứ ba

Khoảng cách về tư duy và vị trí trong chuỗi giá trị

Nếu chúng ta chỉ chờ đơn hàng gia công, cạnh tranh chỉ bằng giá thì rất khó đi xa. Doanh nghiệp Việt cần từng bước tham gia từ thiết kế, phát triển sản phẩm, sản xuất thử, đến cải tiến công nghệ và giải quyết các vấn đề kỹ thuật cho khách hàng.

Sáu diễn giả ngồi trên sân khấu phiên tọa đàm, phía sau là màn hình lớn ghi tên chủ đề và ảnh chân dung các diễn giả
Bà Trần Thị Thu Trang (thứ hai từ phải sang) tham gia phiên tọa đàm “Từ ‘sản xuất được’ đến ‘được lựa chọn’: Doanh nghiệp Việt Nam đi vào chuỗi cung ứng toàn cầu bằng cách nào?” tại Diễn đàn Go Global Bắc Ninh 2026, ngày 10/10/2026.

Tuy nhiên, tôi cũng muốn nhìn nhận công bằng rằng đây không phải trách nhiệm riêng của doanh nghiệp Việt. Muốn hình thành một chuỗi cung ứng nội địa mạnh, chúng ta cần cơ chế hợp tác thực chất hơn giữa doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp Việt Nam, các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và trường đào tạo. Đặc biệt, cần có những chương trình phát triển nhà cung ứng trong đó các tập đoàn đầu chuỗi chia sẻ yêu cầu kỹ thuật, định hướng nhu cầu mua hàng và đồng hành nâng cấp năng lực doanh nghiệp Việt.

Tôi mong muốn chúng ta chuyển từ tư duy thu hút đầu tư sang tư duy kiến tạo chuỗi giá trị.Bà Trần Thị Thu Trang

Bởi một nền công nghiệp mạnh không chỉ được đo bằng số lượng nhà máy hiện đại hiện diện trên lãnh thổ, mà còn bằng năng lực của các doanh nghiệp trong nước có thể tham gia, phát triển và từng bước làm chủ những công đoạn có giá trị gia tăng cao.

Phần 02 · Hệ sinh thái

Năm mô hình hợp tác cho một nền công nghiệp có năng lực nội sinh

HỏiTrong vai trò Chủ tịch BACLINK và Chủ tịch Hội Bán dẫn Bắc Ninh, bà kỳ vọng những mô hình hợp tác nào giữa doanh nghiệp Việt, tập đoàn FDI, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo để hình thành một hệ sinh thái công nghiệp có năng lực nội sinh?

Tôi cho rằng hệ sinh thái công nghiệp không thể hình thành chỉ bằng những hội nghị kết nối hay các bản ghi nhớ hợp tác. Điều quan trọng hơn là sau mỗi cuộc gặp gỡ, chúng ta tạo ra được bao nhiêu cơ hội kinh doanh, bao nhiêu dự án công nghệ, bao nhiêu nhà cung ứng mới và bao nhiêu nhân lực chất lượng cao.

Với BACLINK và Hội Bán dẫn Bắc Ninh, chúng tôi mong muốn xây dựng một hệ sinh thái mà ở đó doanh nghiệp FDI có thể tìm được đối tác đủ năng lực, doanh nghiệp Việt có con đường để trưởng thành, trường đại học có bài toán thực tế để nghiên cứu và người lao động có cơ hội tiếp cận những công việc giá trị cao hơn. Tôi đặc biệt quan tâm đến năm mô hình hợp tác cụ thể:

1

Xây dựng chương trình phát triển nhà cung ứng Việt Nam hướng tới Tier 1

Tôi mong muốn Bắc Ninh có thể triển khai chương trình với mục tiêu dài hạn phát triển doanh nghiệp Việt có năng lực trở thành nhà cung ứng cấp 1 hoặc nhà cung ứng chiến lược trong những chuỗi cung ứng phù hợp. Chương trình không đơn thuần là giới thiệu doanh nghiệp với các tập đoàn FDI.

Chúng ta cần phối hợp với bộ phận mua hàng, kỹ thuật, chất lượng của các tập đoàn để xác định nhu cầu thực tế; đánh giá khoảng cách năng lực từng doanh nghiệp; thiết lập lộ trình nâng cấp, đào tạo và hỗ trợ thử nghiệm sản phẩm, từng bước đưa doanh nghiệp vào danh sách nhà cung ứng đủ điều kiện.

Một doanh nghiệp cơ khí chính xác, PCB/PCBA, tự động hóa, khuôn mẫu hay vật liệu công nghiệp đều có thể tìm thấy con đường phù hợp của mình. Không phải ai cũng cần bắt đầu từ những sản phẩm công nghệ phức tạp nhất nhưng cần có một lộ trình để đi từ đơn giản đến phức tạp, từ nhà cung ứng cấp thấp lên các vị trí có giá trị cao hơn.

2

Hình thành mô hình liên kết đặt hàng nghiên cứu giữa doanh nghiệp – viện nghiên cứu – trường đại học

Tôi mong muốn hoạt động nghiên cứu khoa học xuất phát nhiều hơn từ những bài toán cụ thể của nhà máy. Chẳng hạn, doanh nghiệp cần một hệ thống kiểm tra lỗi sản phẩm bằng AI, một giải pháp kiểm soát nhiệt độ chính xác, một thiết bị tự động hóa, vật liệu mới, hoặc giải pháp tối ưu quá trình sản xuất linh kiện điện tử và bán dẫn.

Doanh nghiệp đưa ra yêu cầu, viện nghiên cứu và trường đại học tham gia giải quyết, các tập đoàn công nghệ đóng góp kinh nghiệm, tiêu chuẩn và cơ hội ứng dụng. Những mô hình này cần có cơ chế đồng tài trợ, phòng thí nghiệm dùng chung, thử nghiệm tại nhà máy và thỏa thuận rõ ràng về sở hữu trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Tôi muốn các công trình nghiên cứu không chỉ dừng lại ở báo cáo khoa học, mà có thể trở thành sản phẩm, công nghệ, doanh thu và năng lực cạnh tranh mới của doanh nghiệp Việt Nam.

Hai đại diện cầm biên bản ghi nhớ vừa ký, đứng giữa các thành viên hai bên trong phòng họp
Lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác ứng dụng công nghệ sấy SASAKI với đối tác Nhật Bản.
3

Thành lập các chương trình đào tạo nhân lực theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp

Trong lĩnh vực điện tử và bán dẫn, nhu cầu nhân lực rất đa dạng, không chỉ có kỹ sư thiết kế chip mà còn cần kỹ sư vật liệu, tự động hóa, cơ điện tử, quy trình sản xuất, kiểm thử, đóng gói, quản lý chất lượng, vận hành thiết bị và nhiều vị trí chuyên môn khác.

Thay vì đào tạo xong rồi mới tìm việc, chúng tôi đã ngay lập tức kết nối doanh nghiệp FDI với trường học và doanh nghiệp để đưa phòng đào tạo của doanh nghiệp vào trường học, cùng thiết kế chương trình ngay từ đầu, đưa sinh viên đến nhà máy thực tập, để kỹ sư doanh nghiệp tham gia giảng dạy và đào tạo lại lực lượng lao động hiện có. Đặc biệt, chúng ta có thể phát triển mô hình học viện nhà cung ứng và đào tạo kỹ sư thực hành, phục vụ đồng thời nhiều doanh nghiệp trong khu vực.

4

Xây dựng nền tảng kết nối công nghiệp và trung tâm đổi mới sáng tạo dùng chung

Đối với một doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc tự đầu tư đầy đủ phòng thí nghiệm, thiết bị đo kiểm, chuyên gia quốc tế, tư vấn tiêu chuẩn hay đội ngũ R&D là rất khó khăn. Vì vậy, tôi kỳ vọng hình thành những không gian và dịch vụ dùng chung, nơi các doanh nghiệp có thể tiếp cận thiết bị kiểm thử, chuyên gia, đào tạo, tư vấn chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nghiên cứu và phát triển sản phẩm.

Đồng thời, cần có một cơ sở dữ liệu năng lực nhà cung ứng đáng tin cậy, giúp các tập đoàn FDI tìm kiếm đối tác Việt Nam theo ngành nghề, công nghệ, tiêu chuẩn và năng lực sản xuất.

5

Phát triển mạng lưới hợp tác quốc tế và cơ chế cố vấn doanh nghiệp dài hạn

Thông qua BACLINK và Hội Bán dẫn, chúng tôi mong muốn kết nối các chuyên gia, lãnh đạo công nghệ, tập đoàn quốc tế và doanh nhân Việt Nam thành một mạng lưới cố vấn, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình nâng cấp năng lực và tiếp cận thị trường.

Chúng tôi đã định hướng xây dựng các chương trình kết nối Mentor – Mentee, để các chuyên gia và doanh nghiệp đã có kinh nghiệm làm việc trong chuỗi cung ứng toàn cầu có thể trực tiếp đồng hành với các doanh nghiệp đang muốn vươn lên.

Sáu người chụp ảnh tại sảnh nhà máy Hanel PT, hai người ở giữa bắt tay Chân dung bà Trần Thị Thu Trang trong khung ảnh của BACLINK với khẩu hiệu Vì nhau mà lớn, Vì tỉnh mà bền, Vì nước mà lên
Hanel PT đón đối tác quốc tế tại nhà máy (trái). Khẩu hiệu của BACLINK: “Vì nhau mà lớn - Vì tỉnh mà bền - Vì nước mà lên” (phải).

Tôi cho rằng muốn hợp tác thực chất, mỗi chương trình phải có mục tiêu, đầu mối phụ trách, lộ trình và kết quả đo lường cụ thể. Ở góc độ rộng hơn, tôi kỳ vọng Bắc Ninh không chỉ là một trung tâm thu hút các nhà máy FDI, mà từng bước trở thành một trung tâm phát triển nhà cung ứng Việt Nam, đổi mới công nghệ và đào tạo nhân lực công nghiệp có khả năng phục vụ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khi doanh nghiệp Việt mạnh lên, tất cả cùng thắng

Tập đoàn FDI

Có một chuỗi cung ứng gần hơn, linh hoạt hơn và đáng tin cậy hơn.

Trường đại học

Có môi trường nghiên cứu, đào tạo thực tiễn hơn.

Người lao động

Có việc làm và thu nhập tốt hơn.

Địa phương

Có nền tảng phát triển bền vững hơn.

Đó mới là sự hợp tác cùng thắng và là cách chúng ta biến sự hiện diện của FDI thành năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Phần 03 · Năng lực

Ba năng lực cần đầu tư ngay từ hôm nay

HỏiNếu phải lựa chọn ba năng lực doanh nghiệp Việt cần đầu tư ngay từ hôm nay để đón đầu làn sóng điện tử, bán dẫn và sản xuất công nghệ cao, bà sẽ ưu tiên những gì?

Tôi cho rằng cơ hội đang mở ra rất lớn nhưng cơ hội không tự động trở thành đơn hàng, càng không tự động trở thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Nếu phải lựa chọn ba năng lực mà doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư ngay từ hôm nay, tôi sẽ ưu tiên:

01Năng lực quản trị theo chuẩn quốc tế
02Năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo
03Năng lực phát triển con người cùng khả năng hợp tác toàn cầu
1Quản trị

Năng lực quản trị theo chuẩn quốc tế

Tôi luôn cho rằng trước khi đầu tư thêm máy móc, doanh nghiệp cần đầu tư cho năng lực quản trị. Từ kinh nghiệm của Hanel PT, tôi nhận thấy các khách hàng quốc tế đánh giá rất kỹ không chỉ những gì doanh nghiệp đã làm được, mà cả khả năng bảo đảm cam kết trong tương lai. Tôi luôn nhấn mạnh rằng chúng ta không chỉ bán sản phẩm mà phải mang đến cho khách hàng sự an tâm và một văn hóa của sự tin cậy. Đây chính là nền tảng để doanh nghiệp được lựa chọn và tiếp tục được lựa chọn.

Chúng ta không chỉ bán sản phẩm mà phải mang đến cho khách hàng sự an tâm và một văn hóa của sự tin cậy.Bà Trần Thị Thu Trang
Hai đại diện vỗ tay sau khi ký biên bản ghi nhớ, trên bàn có cờ Việt Nam và Nhật Bản
Hợp tác ứng dụng công nghệ sấy SASAKI với đối tác Nhật Bản.
2Công nghệ · R&D

Năng lực công nghệ, R&D và khả năng tạo ra giá trị gia tăng

Bên cạnh đó, từ thực tiễn điều hành, tôi đặc biệt quan tâm đến đầu tư năng lực công nghệ, R&D và khả năng tạo ra giá trị gia tăng. Tôi mong muốn mỗi doanh nghiệp, dù lớn hay nhỏ, đều từng bước hình thành năng lực kỹ thuật và R&D của riêng mình. Không nhất thiết bắt đầu từ những phòng nghiên cứu quy mô lớn, mà có thể bắt đầu từ một nhóm kỹ sư giỏi, một bài toán công nghệ thực tế và một kế hoạch cải tiến có mục tiêu rõ ràng.

Bà Trần Thị Thu Trang cầm micro đứng trình bày trước màn chiếu trong một buổi đào tạo
Bà Trần Thị Thu Trang trong một chương trình đào tạo dành cho thế hệ F1 doanh nhân và nhà quản lý.
3Con người · Liên kết

Phát triển con người và năng lực hợp tác trong chuỗi giá trị toàn cầu

Nhưng quan trọng hơn cả phát triển con người và năng lực hợp tác trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tôi đặc biệt muốn nhấn mạnh rằng doanh nghiệp Việt Nam không thể phát triển mạnh nếu chỉ hoạt động riêng lẻ.

Tôi rất tâm đắc với thông điệp: Từ “sản xuất được” đến “được lựa chọn”. Nhưng xa hơn nữa, tôi mong muốn doanh nghiệp Việt Nam không chỉ được lựa chọn làm nhà cung ứng mà còn có thể trở thành đối tác cùng nghiên cứu, cùng phát triển sản phẩm và cùng kiến tạo những giá trị mới. Nhìn về tương lai, tôi tin rằng Việt Nam có cơ hội rất lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện tử, bán dẫn và công nghệ cao toàn cầu.

Bà Trần Thị Thu Trang cúi chào trên sân khấu, phía sau là màn hình với dòng chữ Kính Thiên Ái Nhân, Tu Thân Dưỡng Tâm, Vì nhau mà lớn

Khi những nhà máy ấy đến, doanh nghiệp Việt Nam sẽ làm được gì, người Việt Nam sẽ làm chủ được công nghệ nào và bao nhiêu giá trị sẽ ở lại với nền kinh tế Việt Nam?

Nhưng chúng ta không nên chỉ đặt câu hỏi rằng thế giới sẽ mang thêm bao nhiêu nhà máy đến Việt Nam. Điều quan trọng hơn là phải đặt câu hỏi: Khi những nhà máy ấy đến, doanh nghiệp Việt Nam sẽ làm được gì, người Việt Nam sẽ làm chủ được công nghệ nào và bao nhiêu giá trị sẽ ở lại với nền kinh tế Việt Nam?

Tôi tin rằng sức mạnh công nghiệp quốc gia không chỉ đến từ những tập đoàn lớn mà còn đến từ hàng nghìn doanh nghiệp Việt Nam có năng lực, có khát vọng, biết hợp tác và không ngừng nâng cấp chính mình.

Chúng ta không thể mãi đứng cạnh các chuỗi cung ứng toàn cầu. Chúng ta phải từng bước trở thành một phần không thể thiếu của những chuỗi cung ứng ấy.

Phóng viênTrân trọng cảm ơn bà!