Cải cách hành chính ở Bắc Ninh đang được cụ thể hóa bằng những thay đổi từ trong bộ máy đến ngoài thực tiễn, hướng tới mục tiêu xuyên suốt là tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.
Trong một địa phương có tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh, mỗi ngày một dự án phải chờ thủ tục đều có thể chuyển hóa thành chi phí của doanh nghiệp và cơ hội phát triển bị chậm lại. Bởi vậy, Bắc Ninh lựa chọn cải cách thủ tục hành chính không chỉ để tinh gọn bộ máy, mà để kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thông thoáng hơn.
Theo Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh, quan điểm xuyên suốt của tỉnh là lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; lấy mức độ thuận lợi trong thực hiện thủ tục hành chính làm một trong những thước đo chất lượng điều hành.
Những con số cho thấy quy mô của quá trình này. Bắc Ninh đã cắt giảm tối đa thời gian giải quyết thủ tục hành chính; 100% thủ tục hành chính liên quan đến doanh nghiệp đã được cung cấp trực tuyến. Với các dự án trọng điểm, tỉnh triển khai 96 thủ tục theo cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%”, trong đó 13 thủ tục thuộc luồng 24 giờ. PAR Index năm 2025 của Bắc Ninh đạt 91,47/100 điểm, xếp thứ 9/34 tỉnh, thành phố.
Nhưng rút ngắn quy trình chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở con người thực thi công vụ.
Ông Trần Văn Hà, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh cho biết, tỉnh đang tăng cường kiểm tra việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính, trong đó chú trọng trách nhiệm, thái độ phục vụ và tiến độ giải quyết công việc của cán bộ, công chức. Tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính giải quyết đúng và trước hạn toàn tỉnh đạt 99,7%, mức độ hài lòng của người dân trên 98%.
Ở “cửa ngõ” trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, yêu cầu được đặt ra cụ thể hơn, làm sao để người dân, doanh nghiệp không phải bổ sung một loại giấy tờ nhiều lần hoặc mất thời gian dò tìm hồ sơ đang nằm ở khâu nào.
Ông Nguyễn Văn Duẩn, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Bắc Ninh cho biết, Trung tâm tập trung chuẩn hóa, công khai quy trình, tăng cường hướng dẫn ngay từ khâu tiếp nhận để hồ sơ đầy đủ, đúng quy định từ đầu; đồng thời theo dõi toàn bộ quá trình xử lý trên môi trường điện tử.
Từ những quy trình được chuẩn hóa ở cấp tỉnh, hiệu quả cải cách cuối cùng phải được kiểm chứng tại cấp chính quyền gần người dân và doanh nghiệp nhất là xã, phường.
Bảo Đài là một ví dụ cho yêu cầu ấy. Sau sắp xếp, xã có diện tích hơn 83 km², gần 60.000 dân và 51 thôn - quy mô đặt ra áp lực không nhỏ đối với việc cung cấp dịch vụ công. Chủ tịch UBND xã Bảo Đài - Vũ Văn Sơn xác định cải cách phải gắn với công khai, minh bạch, chuyển đổi số và trách nhiệm của cán bộ; hướng tới giảm số lần đi lại, rút ngắn thời gian giải quyết và tạo thuận lợi cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.
Ở Lục Nam, bài toán lại gắn với quá trình mở rộng không gian đô thị, thu hút đầu tư và triển khai các dự án mới. Địa phương đặt mục tiêu trở thành phường trước năm 2030, đồng thời thúc đẩy các dự án thương mại, dịch vụ, khu đô thị, cụm công nghiệp để tạo việc làm và mở rộng dư địa tăng trưởng. Theo ông Hoàng Văn Toán, Chủ tịch UBND xã Lục Nam, chính quyền cơ sở phải đóng vai trò cầu nối, đồng hành cùng doanh nghiệp, tập trung tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, quy hoạch và đặc biệt là giải phóng mặt bằng.
Tại phường Chũ - một trung tâm sản xuất, thương mại nông sản quan trọng của khu vực - yêu cầu cải cách gắn chặt với quản lý đất đai, đầu tư, xây dựng và sự hình thành những khu đô thị mới. Ông Mạc Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường nhấn mạnh, việc tăng phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn, xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử và hạn chế để thủ tục hành chính trở thành điểm nghẽn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Với xã Kép, nơi đang có 174 doanh nghiệp, 13 hợp tác xã cùng gần 1.000 hộ kinh doanh, chất lượng phục vụ hành chính càng gắn trực tiếp với sức sống của kinh tế địa phương. Ông Trần Công Sinh, Phó Chủ tịch UBND xã cho rằng, điều người dân mong muốn rất thiết thực: thủ tục phải nhanh, rõ và thuận tiện. Bởi vậy, số hóa hồ sơ, dịch vụ công trực tuyến và kỷ luật công vụ trở thành những công việc phải làm thường xuyên, thay vì một chiến dịch ngắn hạn.
Ở Song Liễu, câu chuyện cải cách còn gắn với một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng đối với nhà đầu tư - giải phóng mặt bằng. Sáu tháng đầu năm 2026, phường tập trung đẩy nhanh GPMB tại 5 dự án trọng điểm, đồng thời duy trì tỷ lệ hồ sơ hành chính giải quyết đúng hạn 100%. Ông Nguyễn Nhân Cường, Chủ tịch UBND phường xác định cần tăng đối thoại, vận động, xử lý vướng mắc từ cơ sở, tạo sự đồng thuận của người dân để hình thành mặt bằng sạch, giúp các dự án đầu tư tư nhân sớm được triển khai.
Còn tại Võ Cường - địa bàn đô thị có hoạt động kinh doanh sôi động, Chủ tịch UBND phường Nguyễn Ngọc Hiếu đặt trọng tâm vào chuyển tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”, tăng phối hợp giữa các bộ phận và ứng dụng công nghệ để việc giải quyết công việc nhanh, minh bạch hơn.
Với doanh nghiệp, phép đo là mất bao lâu để một thủ tục được giải quyết và bao giờ dự án có thể triển khai trên thực địa.
Câu chuyện tại dự án phía Nam Khu đô thị số 4 thị trấn Đồi Ngô, nay thuộc xã Lục Nam, cho thấy khá rõ cả mặt thuận lợi và những vấn đề mới nảy sinh khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Ban Quản lý dự án, Công ty CP Đầu tư Xây dựng NALICO nhìn nhận, việc bỏ cấp trung gian giúp quy trình hành chính bớt một tầng nấc. Tuy nhiên, khi nhiều nhiệm vụ chuyên môn được chuyển xuống cơ sở, cấp xã phải giải quyết khối lượng công việc lớn hơn trong khi nhân lực có chuyên môn sâu về đất đai, xây dựng, hạ tầng còn hạn chế. Trước đây, những lĩnh vực này có các phòng chuyên môn cấp huyện xử lý; nay tập trung vào số lượng đầu mối ít hơn nên có thời điểm hồ sơ vẫn mất thêm thời gian.
Khó khăn lớn hơn của dự án là giải phóng mặt bằng. Khi nhiều hộ dân chưa đồng thuận, UBND xã Lục Nam đã tổ chức ba tổ công tác với sự tham gia của chính quyền, MTTQ, đoàn thể và tổ dân phố để trực tiếp tuyên truyền, vận động. Tỷ lệ đồng thuận dần tăng lên khoảng 70%; người dân chấp hành kiểm đếm, bàn giao đất. Sau khoảng một năm, dự án đã đạt khoảng 80% diện tích giải phóng mặt bằng.
Theo ông Dũng, kết quả đó cho thấy vai trò rất lớn của chính quyền cơ sở khi thật sự vào cuộc. Song doanh nghiệp mong muốn tiến độ GPMB tiếp tục được đẩy nhanh và việc lấy ý kiến các sở, ngành trong quá trình xử lý dự án được giới hạn vào đúng lĩnh vực chuyên môn có liên quan, tránh phát sinh thêm những vòng tham vấn không thật sự cần thiết.
Tại phường Chũ, ông Phạm Đức Thành, quản lý dự án Khu đô thị mới Chợ Nông sản, cũng đứng trước một bài toán tương tự: tiến độ dự án phụ thuộc rất lớn vào sự liên thông giữa thủ tục đầu tư, đất đai và giải phóng mặt bằng. Dự án có quy mô khoảng 24,1 ha; tháng 11/2025, tỉnh đã giao đợt đầu hơn 192.500 m² đất đã hoàn thành GPMB cho Công ty CP Đầu tư Phát triển Đô thị Ngôi Sao triển khai. Mỗi khâu hành chính được rút ngắn vì thế không chỉ có ý nghĩa trên hồ sơ, mà trực tiếp quyết định thời điểm nguồn vốn của doanh nghiệp có thể chuyển thành hạ tầng và công trình trên thực địa.
Quy mô lớn hơn là Khu đô thị sinh thái Hồng Hạc - Xuân Lâm tại phường Song Liễu, do Công ty CP Đầu tư Công đoàn Ngân hàng Công thương làm chủ đầu tư. Dự án sử dụng gần 198 ha đất, quy mô dân số dự kiến khoảng 27.700 người. Đến giữa năm 2026, phần hạ tầng kỹ thuật cơ bản đã được hình thành và 1.047 căn nhà ở riêng lẻ thuộc dự án đã đủ điều kiện bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai.
Theo chủ đầu tư, với một dự án đô thị có quy mô và số lượng thủ tục lớn, sự phối hợp giữa chính quyền địa phương và các sở, ngành về đất đai, xây dựng, nghĩa vụ tài chính, giải phóng mặt bằng có tác động trực tiếp đến tiến độ đầu tư. Điều doanh nghiệp cần không phải là nới lỏng quy định, mà là quy trình rõ ràng, đầu mối chịu trách nhiệm rõ ràng và thời gian xử lý có thể dự báo được.
Từ những thay đổi trong bộ máy đến chuyển động tại các dự án đầu tư, cải cách hành chính ở Bắc Ninh đang dần được đo bằng kết quả thực chất: thủ tục thông suốt hơn, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và thêm niềm tin để mở rộng đầu tư, sản xuất.
