Bước đi chiến lược của các nền tảng gọi xe công nghệ tại Việt Nam

Những phản ứng khác biệt của Grab, Be và Xanh SM trong những ngày qua hé lộ chiến lược dài hơi nhằm củng cố vị thế trong một thị trường đang ngày càng phân mảnh rõ nét.

Tăng giá hay bảo vệ thị phần?

Trước áp lực kép từ chi phí leo thang và nguy cơ đứt gãy nguồn cung tài xế, cả Grab và Be đều lựa chọn giải pháp hỗ trợ trực tiếp thay vì điều chỉnh giá cước. Tuy nhiên, cách tiếp cận của mỗi nền tảng lại có những điểm khác biệt đáng chú ý.

Be Group là nền tảng đầu tiên phản ứng, chỉ 48 giờ sau đợt tăng giá ngày 7/3. Với quy mô hơn 500.000 tài xế đối tác trên toàn quốc, doanh nghiệp này triển khai gói hỗ trợ lên tới 800.000 đồng/tháng cho tài xế xe bốn bánh và 200.000 đồng/tháng cho tài xế xe hai bánh, áp dụng từ ngày 9-31/3. Mức hỗ trợ được điều chỉnh theo loại xe và mức độ hoạt động của từng tài xế, cho thấy sự linh hoạt trong quản trị và nỗ lực cá nhân hóa chính sách.

Đáng chú ý, Be còn triển khai các giải pháp dài hạn thông qua hệ sinh thái BE5X, cung cấp các gói vay mua hoặc thuê phương tiện với lãi suất từ 5%, giảm 100% phí trước bạ, kết hợp cùng các chương trình đào tạo nghề nghiệp. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm gia tăng sự gắn bó của tài xế với nền tảng, thay vì chỉ hỗ trợ tình thế.

Trong khi đó, Grab Việt Nam triển khai chương trình thưởng doanh thu theo tuần, áp dụng từ ngày 11 đến 17/3. Với tài xế 4 bánh, mức thưởng lên tới 7% doanh thu mỗi tuần tại TP HCM và Hà Nội, và 5% tại các tỉnh thành khác. Với nhóm 2 bánh, mức hỗ trợ tối đa lần lượt là 135.000 đồng/tuần tại hai thành phố lớn và 104.000 đồng/tuần tại các địa phương còn lại.

Điểm đáng chú ý trong chiến lược của Grab là tính linh hoạt theo diễn biến thị trường. Đại diện Grab cho biết các chương trình thưởng tiếp theo sẽ được cân nhắc và điều chỉnh theo từng tuần, bám sát biến động giá xăng dầu. Nguồn kinh phí hỗ trợ được trích từ ngân sách nội bộ của doanh nghiệp, cho thấy sự chấp nhận hy sinh lợi nhuận ngắn hạn để giữ chân tài xế.

Song song với hỗ trợ ngắn hạn, Grab cũng thúc đẩy chương trình chuyển đổi sang xe điện giúp tài xế giảm chi phí nhiên liệu về lâu dài, đồng thời phát triển thêm các tính năng công nghệ nhằm tăng hiệu quả hoạt động, giúp đối tác có thêm cơ hội cải thiện thu nhập.

Trong khi Grab và Be chọn cách “bơm oxy” trực tiếp cho tài xế, Xanh SM lại có một cách tiếp cận hoàn toàn khác, tận dụng triệt để lợi thế cạnh tranh từ mô hình xe điện.

Ngày 10/3, Tập đoàn Vingroup công bố triển khai khẩn cấp chương trình “Thu xăng - đổi điện” tại 4 thị trường gồm Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia và Philippines. Theo đó, khách hàng đổi từ xe xăng cũ sang xe điện VinFast sẽ được ưu đãi thêm 3% đối với ô tô và 5% đối với xe máy điện, bên cạnh các chính sách bán hàng hiện hành.

Cùng với đó, Công ty cổ phần Di chuyển xanh và thông minh GSM công bố giảm 10% giá cước các dịch vụ di chuyển bằng xe điện trên nền tảng Xanh SM tại Việt Nam từ ngày 11/3 đến hết ngày 31/3/2026. Động thái này được giới chuyên gia đánh giá là “đòn bẩy kép” khi vừa kích cầu chuyển đổi phương tiện, vừa thu hút người dùng nhạy cảm về giá đang chịu áp lực từ chi phí xăng dầu.

Chiến lược phòng thủ thị trường

Câu chuyện của Grab, Be và Xanh SM không chỉ đơn thuần là hỗ trợ tài xế. Đó là những quyết định mang tính kinh doanh, một chiến lược phòng thủ thị trường có tính toán sâu xa.

Theo phân tích từ các chuyên gia, việc các nền tảng lớn liên tiếp tung hỗ trợ cho thấy xu hướng dùng ngân sách doanh nghiệp làm “bộ đệm” để giữ nguồn cung tài xế, thay vì điều chỉnh giá cước ngay lập tức. Nếu tăng giá cước quá sớm, các ứng dụng có thể đối mặt với nguy cơ giảm nhu cầu đi lại, nhất là trong bối cảnh người tiêu dùng đã nhạy cảm hơn với chi tiêu. Ngược lại, nếu không hỗ trợ tài xế, nguồn cung xe dễ sụt giảm vì tài xế ngại chạy khi chi phí đầu vào tăng cao. Khi đó, nền tảng có thể rơi vào thế kẹt: khách khó gọi xe, tài xế rời ứng dụng, còn doanh nghiệp mất thị phần.

“Việc doanh nghiệp chấp nhận hy sinh một phần biên lợi nhuận ngắn hạn thực chất là cách “phòng thủ thị trường”, bảo vệ nguồn cung cốt lõi của hệ sinh thái. Các App gọi xe giữ được tài xế cũng đồng nghĩa giữ được khả năng đáp ứng dịch vụ, giữ trải nghiệm người dùng và giữ doanh thu về sau”, ông Hoàng Tùng - Chủ tịch F&B Investment nhận định.

Cũng theo các chuyên gia, trong bối cảnh hiện tại, các giải pháp mà Grab, Be và Xanh SM triển khai không chỉ là phản ứng tình thế mà còn là những bước đi chiến lược nhằm thích ứng với môi trường kinh doanh biến động. Việc Be nhanh chóng triển khai hỗ trợ chỉ sau 48 giờ cho thấy lợi thế của doanh nghiệp nội trong việc ra quyết định linh hoạt. Trong khi đó, Grab với nguồn lực tài chính mạnh từ thị trường quốc tế có thể duy trì các chương trình hỗ trợ linh hoạt theo tuần, bám sát diễn biến thị trường.

Về phía Xanh SM, chiến lược giảm giá cước và thúc đẩy chuyển đổi sang xe điện không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là bước đi dài hơi nhằm chiếm lĩnh thị trường xe điện đang trên đà phát triển. Với lợi thế từ hệ sinh thái Vingroup, Xanh SM có thể chấp nhận giảm lợi nhuận ngắn hạn để xây dựng thói quen sử dụng xe điện cho người dùng - một chiến lược tương tự cách Grab và Be đang làm với tài xế.

Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và giá xăng dầu được dự báo còn biến động phức tạp, các nền tảng gọi xe sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực kép. Những phản ứng trong những ngày qua cho thấy một thực tế khi thị trường gọi xe công nghệ Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, nơi các quyết định không chỉ dựa trên bài toán chi phí đơn thuần, mà còn là cuộc chơi chiến lược về giữ chân tài xế, thu hút người dùng và xây dựng hệ sinh thái bền vững.