Mặc dù tăng trưởng tốt nhưng các doanh nghiệp chế biến chế tạo đang chịu áp lực từ cạnh tranh ngày càng gay gắt cả ở thị trường trong và ngoài nước.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số sản xuất ngành công nghiệp năm 2025 tăng khoảng 9,2% so với năm trước. Đây là mức tăng cao nhất kể từ năm 2019 đến nay. Giá trị tăng thêm ngành công nghiệp ước tăng 8,8% so với năm trước, đóng góp 35,15% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm toàn nền kinh tế.
Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,97% - là mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2019 - 2025, tiếp tục là động lực trong tăng trưởng kinh tế với mức đóng góp 31,49%.
Bà Phí Thị Hương Nga - Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng (Cục Thống kê) cho biết: Kết quả này có được từ tốc độ tăng trưởng của một số sản phẩm công nghiệp chủ lực năm 2025 tăng cao so với năm trước. Đặc biệt, có sự bứt phá tăng trưởng trên 2 con số của một số ngành sản xuất và xuất khẩu chủ lực như ô tô tăng 39,1%; thép cán tăng 17,6%; tivi tăng 17,4%; thức ăn cho thủy sản và quần áo mặc thường cùng tăng 13,8%; xi măng tăng 13,6%; giày, dép da tăng 13,3%; thủy hải sản chế biến tăng 11,1%.
Trong những tháng cuối năm 2025, đơn hàng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp có dấu hiệu cải thiện với 79,3% doanh nghiệp chế biến chế tạo ghi nhận đơn hàng mới tăng. Đây cũng là ngành lạc quan nhất khi hơn 2/3 doanh nghiệp tham gia khảo sát do Cục Thống kê thực hiện đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh trong quý 4 tốt và giữ ổn định so với quý trước đó.
Trước đó, theo đánh giá của S&P Global, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 12/2025 đạt 53 điểm - đánh dấu tháng thứ sáu liên tiếp sức khỏe của ngành sản xuất đi lên, đồng thời cũng cho thấy các điều kiện kinh doanh tiếp tục được cải thiện.
Sản phẩm công nghiệp chiếm khoảng 86 - 88% tổng giá trị xuất khẩu của nền kinh tế. Vì vậy, những kết quả tích cực mà ngành đạt được trong năm 2025 đã tạo đà cho tăng trưởng trong năm 2026. Tuy nhiên, bà Phí Thị Hương Nga cũng lưu ý một số mặt hạn chế có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng chung của ngành.
Đó là, sự phục hồi không đồng đều giữa các nhóm ngành; tồn kho ở mức cao tạo áp lực cho doanh nghiệp trong quý 1 năm 2026. Cụ thể, năm 2025 chỉ số sản xuất tăng 10,5% trong khi chỉ số tiêu thụ tăng 9,9%, thấp hơn 0,6 điểm phần trăm so với chỉ số sản xuất. Trong khi đó, chỉ số tồn kho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tại thời điểm 31/12/2025 ước tính tăng 6,2% so với cùng thời điểm tháng trước và tăng 13,1% so với cùng thời điểm năm trước (cùng thời điểm năm trước tăng 10,4%).
Bên cạnh đó, kết quả khảo sát cho thấy, 50,5% doanh nghiệp cho biết cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước ngày càng gay gắt ảnh hưởng đến đầu ra của doanh nghiệp. Một số khó khăn khác liên quan đến chi phí vốn vay, lãi suất vay vốn cao…
Tháng cuối năm, mặc dù điều kiện thời tiết đã ổn định hơn nhưng những thiệt hại nghiêm trọng do bão lũ diễn ra từ các tháng trước vẫn tiếp tục tác động lên ngành sản xuất vào cuối năm như nguyên vật liệu thô bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển, tình trạng chậm trễ của nhà cung cấp cũng tạo áp lực cho sản xuất.
Những khó khăn, tác động trên đòi hỏi các doanh nghiệp công nghiệp chế biến chế tạo tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu trong năm 2026 theo hướng hiện đại hóa, phát triển theo chiều sâu, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm các ngành công nghiệp có lợi thế.
Bên cạnh đó, ưu tiên phát triển, làm chủ công nghệ mới, các ngành, lĩnh vực công nghiệp mới nổi như chíp, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, xanh, bền vững. Đồng thời, phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, tăng cường liên kết giữa khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực trong nước.
Đại diện S&P Global nhìn về năm 2026 với nhận định lạc quan khi niềm tin kinh doanh của các nhà sản xuất tiếp tục được củng cố và tăng tháng thứ ba liên tiếp, đạt mức cao nhất kể từ tháng 3/2024. Gần một nửa số doanh nghiệp tham gia khảo sát kỳ vọng sản lượng sẽ tăng trong năm tới, nhờ nhu cầu khách hàng cải thiện, việc tung ra các sản phẩm mới và năng lực sản xuất được mở rộng.
