Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương kiểm soát chặt việc tiếp nhận hồ sơ liên quan đến giải quyết thủ tục đất đai, không để xảy ra tình trạng "cò" được giải quyết nhanh hơn người dân.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa vừa ký ban hành công văn đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính về đất đai.
Nhiều phản ánh thực tế từ báo chí và dư luận cho thấy, không ít người dân và doanh nghiệp khi tự đi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận, chuyển mục đích sử dụng đất hay biến động đất đai liên tục rơi vào cảnh bị trả lại hồ sơ với lý do "thiếu giấy tờ" hoặc "chờ thẩm định". Tuy nhiên, cũng chính bộ hồ sơ đó nếu thông qua dịch vụ ủy quyền của "cò" đất hay các đơn vị trung gian, thời gian xử lý lại được rút ngắn.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai để cán bộ, công chức, viên chức nắm vững chuyên môn, nghiệp vụ, áp dụng đúng quy định; đồng thời giúp người dân, doanh nghiệp hiểu rõ quyền, nghĩa vụ trong thực hiện thủ tục hành chính về đất đai.
Bộ cũng yêu cầu rà soát, lựa chọn và bố trí cán bộ có đủ năng lực chuyên môn, am hiểu pháp luật, có phẩm chất đạo đức tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả. Cán bộ phải chủ động, tận tình hướng dẫn người dân, doanh nghiệp; tuyệt đối không có thái độ hách dịch, cửa quyền, gây phiền hà, nhũng nhiễu.
Các địa phương phải công khai, minh bạch đầy đủ trình tự, thủ tục hành chính, danh mục hồ sơ, nghĩa vụ tài chính, thời hạn giải quyết và kết quả xử lý tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả, trụ sở cơ quan giải quyết thủ tục và trên Cổng thông tin điện tử của địa phương. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, tiếp nhận và trả kết quả thông qua Cổng dịch vụ công trực tuyến; tăng cường kết nối Cơ sở dữ liệu đất đai với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm cắt giảm tối đa giấy tờ, thủ tục không cần thiết.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu kiểm soát chặt việc tiếp nhận hồ sơ đối với các trường hợp ủy quyền thực hiện thủ tục hành chính về đất đai, bảo đảm đúng quy định của pháp luật về dân sự và đất đai. Các địa phương cần theo dõi, phát hiện trường hợp lợi dụng việc ủy quyền để kinh doanh dịch vụ bất hợp pháp, trốn thuế hoặc có dấu hiệu can thiệp tiêu cực vào quy trình giải quyết thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, tăng cường thanh tra, kiểm tra công vụ theo kế hoạch hoặc đột xuất, tập trung vào những địa bàn, đơn vị phát sinh nhiều phản ánh, kiến nghị về thủ tục hành chính đất đai. Kiên quyết xử lý nghiêm khắc đối với những cán bộ, công chức, viên chức có hành vi nhũng nhiễu, chậm trễ hoặc phối hợp, can thiệp đối với trường hợp thực hiện thủ tục do ủy quyền.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu các địa phương công khai đường dây nóng, hộp thư điện tử và địa chỉ tiếp nhận phản ánh, kiến nghị về hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, vi phạm trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai tại tất cả các điểm tiếp nhận hồ sơ.
Để chấm dứt tình trạng trên, các chuyên gia cho rằng, việc thắt chặt kỷ luật công vụ là điều kiện cần nhưng chuyển đổi số và minh bạch hóa dữ liệu mới là điều kiện đủ. Sự ra đời của Nghị định 326/2026/NĐ-CP về định danh địa điểm, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026 quy định mỗi thửa đất được cấp một mã định danh duy nhất gồm 12 chữ số sẽ là cơ sở quan trọng để triệt tiêu vùng mờ thông tin. Khi thông tin đất đai được kết nối liên thông giữa Cơ sở dữ liệu đất đai và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trên ứng dụng VNeID, việc xác minh chủ sở hữu, quy hoạch và nghĩa vụ tài chính sẽ được tự động hóa.
Đại diện Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cũng bày tỏ, việc công khai minh bạch trình tự, danh mục hồ sơ và nghĩa vụ tài chính trên Cổng dịch vụ công trực tuyến cùng với cơ chế kiểm soát chặt chẽ hợp đồng ủy quyền sẽ giúp chuẩn hóa dịch vụ pháp lý. Người dân và doanh nghiệp sẽ không phải tốn chi phí không đáng có, đưa thị trường bất động sản vận hành theo đúng chuẩn mực minh bạch và chuyên nghiệp.
