Chuyển hóa định hướng phát triển bền vững thành hành động cụ thể

Tại Phiên toàn thể của Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) 2026 với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá - Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình” do VCCI tổ chức, lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia kinh tế đã chia sẻ kinh nghiệm thực tế và đề xuất kiến nghị để nhân rộng các mô hình hay, sáng kiến phát triển bền vững.

Yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng

Tham luận tại Phiên toàn thể, ông Bùi Minh Giáp - Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) tại Việt Nam cho biết: Trong giai đoạn tới, năng suất cần trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Việt Nam phải tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một lượng vốn, lao động, đất đai, năng lượng và tài nguyên. Đồng thời, chuyển mạnh từ mở rộng đầu vào sang dựa vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn.

Khi sử dụng ít năng lượng, nguyên liệu và tạo ít chất thải, doanh nghiệp không chỉ xanh hơn mà còn đạt hiệu quả cao hơn. Công nghệ xanh, năng lượng sạch, sản xuất tuần hoàn, logistics hiệu quả và hạ tầng chống chịu khí hậu cần trở thành một phần của chiến lược năng suất dài hạn. Đặc biệt, khi các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết yêu cầu về phát triển bền vững, năng lực xanh trở thành một yếu tố của năng lực cạnh tranh.

Chuyên gia Kinh tế trưởng của ADB nêu rõ: Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi các định hướng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khu vực tư nhân và hội nhập quốc tế đang tạo động lực cải cách mạnh mẽ. Quan trọng hiện nay là chuyển hóa các định hướng đó thành thay đổi thực sự về năng suất ở từng doanh nghiệp, từng ngành và toàn nền kinh tế.

Từ tiếng nói của doanh nghiệp, ông Binu Jacob - Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, Đồng Chủ tịch VBCSD mang đến diễn đàn hành trình của hạt cà phê Việt. Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam thông tin: Việt Nam đã chính thức vượt Brazil để trở thành quốc gia xuất khẩu cà phê hòa tan lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, phần lớn kim ngạch vẫn đến từ cà phê nhân. Bài toán đặt ra là cần chuyển từ tăng trưởng sản lượng sang gia tăng chuỗi giá trị.

Dẫn chương trình NESCAFÉ Plan tại Tây Nguyên, ông Binu Jacob cho biết: Mô hình nông nghiệp tái sinh đã giúp tái canh hơn 100.000 ha cà phê già cỗi, tiết kiệm đến 60% lượng nước tưới. Điểm mấu chốt là các doanh nghiệp tiên phong không coi những tiêu chuẩn khắt khe quốc tế là rào cản kỹ thuật. Nhờ số hóa dữ liệu nông hộ và bản đồ vùng nguyên liệu, chuyển hóa quy định này thành lợi thế cạnh tranh tuyệt đối.

Sự bền vững, theo ông Binu Jacob, chỉ có được khi chúng ta xây dựng được một hệ sinh thái đồng bộ. Phát triển bền vững chỉ thực chất và bền lâu khi gắn liền với lợi ích kinh tế thiết thực của từng mắt xích trong chuỗi giá trị, từ nông dân, nhà máy, đến những doanh nghiệp cung ứng bao bì, nguyên liệu, logistics.

Nền tảng cho tăng trưởng chất lượng cao

Cùng góc nhìn đó, ông James Crampton - Giám đốc Ngoại vụ cấp cao của HEINEKEN Việt Nam, Phó Chủ tịch VBCSD khẳng định: Phát triển bền vững không chỉ xoay quanh việc tạo dựng một doanh nghiệp vững mạnh, mà còn góp phần kiến tạo một hệ sinh thái vững mạnh hơn trên hành trình ấy. Khi sự phát triển góp phần nâng cao năng lực địa phương, hỗ trợ các đối tác cùng phát triển và mở ra nhiều cơ hội vượt ra ngoài phạm vi doanh nghiệp - những giá trị này sẽ trở thành nền tảng cho tăng trưởng dài hạn và chất lượng cao hơn.

Đại diện cho một trong những doanh nghiệp trong nước, ông Lê Hoàng Minh - Giám đốc điều hành Sản xuất của Vinamilk chia sẻ: Để đi từ chính sách đến hành động, điều quan trọng nhất là tạo ra những mô hình có thể đo lường được, kiểm chứng được và nhân rộng được. Vinamilk sẵn sàng tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ, các địa phương, cộng đồng chuyên gia và doanh nghiệp để thúc đẩy các giải pháp giảm phát thải hiệu quả, góp phần cải thiện môi trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt và hướng tới một nền kinh tế tăng trưởng xanh, phát triển bền vững.

Tại diễn đàn, phiên thảo luận cấp cao “Chính sách kết nối – Doanh nghiệp đồng hành: Hướng tới nền kinh tế tự cường, bền vững” với sự tham gia của đại diện Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường); Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ); tập đoàn Maersk; FPT Digital; SABECO và tổ chức GIZ-Việt Nam.

Với góc nhìn của cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp đã góp phần nhận diện các ưu tiên hợp tác và những yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi. Các chuyên gia đồng thời trao đổi về những điều kiện cần thiết để nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình hướng tới nền kinh tế tự cường, bền vững.

Phát biểu tổng kết Phiên toàn thể VCSF 2026, ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD một lần nữa nhấn mạnh: Tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững không phải là hai lựa chọn tách rời, mà cần được triển khai trong cùng một hành trình chuyển đổi. Ông Vinh cũng chia sẻ thông qua đối thoại giữa khu vực công và khu vực tư, VCSF 2026 kỳ vọng đã góp phần giúp các bên liên quan nhận diện những khoảng trống cần tiếp tục tháo gỡ về chính sách, môi trường kinh doanh, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực và nguồn lực tài chính. Đồng thời chia sẻ những cách tiếp cận và thực tiễn có thể hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh gắn với phát triển bền vững.

Các nội dung, khuyến nghị từ Diễn đàn sẽ được VBCSD-VCCI tổng hợp và báo cáo lên Chính phủ, Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững. Đây cũng là cơ sở để VBCSD-VCCI tiếp tục tổng hợp, kết nối và thúc đẩy các hoạt động đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian tới.