Sự bùng nổ của AI đang thúc đẩy nhu cầu chip nhớ toàn cầu, mở ra những thay đổi mới trong chiến lược phát triển công nghệ của ngành ô tô.
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ làm thay đổi ngành công nghệ mà còn tạo ra những tác động đáng kể đến chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Khi các doanh nghiệp công nghệ tăng tốc đầu tư vào trung tâm dữ liệu và các mô hình AI, nhu cầu đối với chip nhớ cũng tăng nhanh, khiến ngành ô tô phải tham gia vào cuộc cạnh tranh mới để đảm bảo nguồn cung linh kiện. Dù chưa tạo ra tình trạng gián đoạn như giai đoạn đại dịch COVID-19, xu hướng này được cho là sẽ khiến các hãng xe phải tính toán kỹ hơn về chi phí và chiến lược phát triển sản phẩm.
Theo Automotive News - tạp chí chuyên ngành ô tô của Mỹ, nhu cầu ngày càng lớn đối với bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) đang tạo áp lực lên thị trường bán dẫn. Đây là loại chip đóng vai trò quan trọng trong các máy chủ AI cũng như trên những mẫu ô tô hiện đại, nơi phần mềm và các tính năng điện tử ngày càng chiếm vị trí trung tâm.
Khác với cuộc khủng hoảng bán dẫn cách đây vài năm, nguyên nhân lần này không đến từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng mà chủ yếu xuất phát từ làn sóng đầu tư vào AI. Các công ty công nghệ cần lượng lớn chip nhớ hiệu năng cao để huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn và vận hành trung tâm dữ liệu. Khi nhu cầu tăng nhanh, các nhà sản xuất bán dẫn có xu hướng ưu tiên những đơn hàng có giá trị cao, trong khi các ngành sử dụng DRAM, bao gồm ô tô, phải đối mặt với chi phí linh kiện gia tăng.
Theo Automotive News, giá giao ngay của DRAM đã tăng khoảng 450% trong thời gian gần đây. Điều này chưa đồng nghĩa các hãng xe sẽ thiếu chip như giai đoạn dịch bệnh, nhưng cho thấy bộ nhớ đang trở thành một yếu tố khiến chi phí phát triển và sản xuất ô tô tăng lên.
Vai trò của chip nhớ trên ô tô hiện cũng lớn hơn trước rất nhiều. Từ màn hình thông tin giải trí, bảng đồng hồ kỹ thuật số, cập nhật phần mềm qua mạng (OTA), dịch vụ kết nối đến các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến (ADAS), hầu hết đều cần lượng bộ nhớ ngày càng lớn. Xu hướng phát triển xe định nghĩa bằng phần mềm (Software-Defined Vehicle - SDV) càng khiến nhu cầu DRAM tiếp tục tăng khi nhiều tính năng mới được bổ sung thông qua các bản cập nhật phần mềm.
Áp lực chi phí đã bắt đầu xuất hiện trong báo cáo của một số hãng xe lớn. Theo Automotive News, General Motors vừa điều chỉnh tăng dự báo chi phí nguyên vật liệu thêm khoảng 500 triệu USD, trong đó giá chip nhớ là một trong những yếu tố tác động. Ford cũng cho biết hãng đang chịu gần 1 tỷ USD áp lực lạm phát, một phần liên quan đến thị trường DRAM, còn Honda ước tính những hạn chế về nguồn cung bán dẫn đã ảnh hưởng khoảng 295 triệu USD đến doanh số bán xe.
Để thích ứng, nhiều hãng xe đang chủ động ký các hợp đồng cung ứng dài hạn với các nhà sản xuất bán dẫn nhằm đảm bảo nguồn linh kiện ổn định và hạn chế rủi ro biến động giá. Trong khi đó, các doanh nghiệp như Samsung, SK Hynix và Micron - những nhà cung cấp chip nhớ hàng đầu thế giới, đang có lợi thế lớn khi nhu cầu từ lĩnh vực AI tiếp tục tăng mạnh.
Đối với người tiêu dùng, biến động trên thị trường chip nhớ chưa chắc sẽ ngay lập tức phản ánh vào giá bán xe, bởi chi phí sản xuất còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác và sự cạnh tranh giữa các hãng vẫn rất lớn. Tuy nhiên, khi ô tô ngày càng được tích hợp nhiều công nghệ số và AI, chip nhớ sẽ trở thành linh kiện quan trọng hơn trong quá trình phát triển sản phẩm.
Tại Việt Nam, tác động của xu hướng này hiện chưa rõ rệt khi thị trường vẫn ghi nhận nhiều chương trình ưu đãi để kích cầu. Tuy nhiên, cùng với quá trình điện hóa và số hóa phương tiện, ngày càng nhiều mẫu xe phổ thông được trang bị màn hình lớn, trợ lý giọng nói, kết nối trực tuyến hay các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến. Vì vậy, những biến động của thị trường bán dẫn toàn cầu sẽ ngày càng trở thành yếu tố đáng chú ý đối với các hãng xe cũng như người tiêu dùng trong thời gian tới.
