Bên cạnh đề xuất giảm sâu giá dịch vụ hàng không tạo lực hút ban đầu đối với các hãng bay, cần thêm ưu đãi chi phí, cơ chế đủ mạnh hình thành hãng “hạt nhân”, bảo đảm vai trò trung chuyển dài hạn.
Bộ Xây dựng đang dự thảo thông tư quy định cơ chế, chính sách quản lý giá dịch vụ hàng không. Điểm đáng chú ý là đề xuất bổ sung chính sách ưu đãi đối với các cảng hàng không mới, trong đó có sân bay Long Thành.
.jpg)
Theo Bộ Xây dựng, chính sách ưu đãi giá dịch vụ hàng không được áp dụng nhiều năm qua. Đây là công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết thị trường, thu hút doanh nghiệp tham gia khai thác, bao gồm cả hãng hàng không trong nước và quốc tế.
Tuy nhiên, do nhiều năm qua hệ thống cảng hàng không trong nước không có thêm cảng mới đi vào hoạt động, nên chưa có quy định riêng cho giai đoạn đầu khai thác. Trong khi đó, thời gian tới sẽ có một loạt sân bay mới dự kiến đưa vào vận hành như Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị.
Do đó, việc bổ sung chính sách ưu đãi được đánh giá là cần thiết. Mục tiêu là hỗ trợ doanh nghiệp cảng hàng không thu hút hãng bay, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi thị trường chưa hình thành rõ ràng.
Theo dự thảo, trong 24 tháng kể từ khi cảng hàng không mới đi vào khai thác, các mức ưu đãi sẽ được áp dụng theo từng trường hợp.
Cụ thể, với các chuyến bay thường lệ chuyển từ sân bay khác theo chủ trương của cơ quan có thẩm quyền, mức giá cất, hạ cánh sẽ bằng 90% mức giá hiện hành.
Đáng chú ý, với các chuyến bay thường lệ mới mở đến cảng hàng không và duy trì hoạt động tối thiểu 12 tháng liên tục, mức giá chỉ còn 50%. Đây được xem là mức ưu đãi rất sâu nhằm khuyến khích hãng bay mở đường bay mới.
Sau thời hạn 24 tháng, chính sách ưu đãi vẫn tiếp tục áp dụng đối với một số trường hợp đặc biệt. Cụ thể, các chuyến bay quốc tế đến sân bay chưa có hãng nào khai thác trong ít nhất 12 tháng trước đó sẽ được giảm 50% giá cất, hạ cánh và điều hành bay.
Thời gian áp dụng ưu đãi là 12 tháng đối với sân bay Long Thành và Gia Bình, và 24 tháng đối với các cảng hàng không còn lại.
.png)
Theo cơ quan soạn thảo, các chính sách này nhằm giúp cảng hàng không mới nhanh chóng thu hút hãng bay, hình thành mạng lưới đường bay, từ đó tạo nền tảng phát triển ổn định và bền vững.
Trên thực tế, một số doanh nghiệp đánh giá, chính sách hiện tại chưa tính đến vai trò của hãng hàng không chủ lực tại sân bay mới.
Đại diện Vietnam Airlines nói dự thảo chủ yếu dựa trên tiêu chí thời điểm khai thác và tình trạng thị trường, chưa có cơ chế riêng cho hãng đóng vai trò “anchor carrier” (hãng hạt nhân).
Do đó, vị đại diện hãng bay đề xuất cần bổ sung tiêu chí đánh giá như sản lượng vận chuyển, mức độ kết nối mạng bay, vai trò trung tâm trung chuyển và cam kết khai thác lâu dài. Những yếu tố này có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành một trung tâm hàng không ổn định
Trong khi đó, Công ty hạ tầng Hàng không Masterise – đơn vị tham gia dự án sân bay Gia Bình – đề xuất mở rộng phạm vi ưu đãi. Theo đó, các hãng khai thác thường lệ đến các sân bay mới (trừ Long Thành) và duy trì hoạt động ít nhất 12 tháng nên được giảm tối đa 50% trong thời gian lên tới 24 tháng.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho biết các dịch vụ như cất, hạ cánh và điều hành bay đều thuộc nhóm Nhà nước định giá. Vì vậy, việc xây dựng chính sách phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
