Từ những phiên livestream lừa đảo với chiêu trò “đổ thạch”, 36 bị cáo đã bị đưa ra xét xử với cáo buộc chiếm đoạt gần 264 tỷ đồng của hơn 32.000 bị hại…
Một viên đá thô, vài nhát cắt và lời hứa về những khối ngọc quý có giá trị lớn. Đằng sau những phiên livestream tưởng chừng chỉ là hoạt động mua bán, thử vận may lại là kịch bản được dàn dựng nhằm dẫn dụ người xem liên tục chuyển tiền. Vụ án đang được xét xử tại Quảng Ninh là lời cảnh báo về những chiếc bẫy lừa đảo ngày càng tinh vi trên mạng xã hội.
Ngày 4/11, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 36 bị cáo trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức livestream cắt đá tìm ngọc. Theo cáo trạng được công bố, các bị cáo cùng những người liên quan bị cáo buộc chiếm đoạt hơn 263,9 tỷ đồng của 32.167 người.
Không chỉ gây chú ý bởi số lượng người bị hại và số tiền đặc biệt lớn, vụ án còn cho thấy cách thức các đối tượng bị cáo buộc đã tận dụng mạng xã hội để tổ chức hoạt động lừa đảo với những thủ đoạn được chuẩn bị, phân công và phối hợp chặt chẽ.
Theo cáo trạng, nhóm tổ chức sử dụng nhiều trang Facebook để phát trực tiếp hoạt động cắt đá tìm ngọc. Người xem được mời mua đá hoặc góp tiền tham gia với kỳ vọng tìm thấy ngọc quý, từ đó nhận phần thưởng có giá trị lớn.
Để tạo lòng tin, các đối tượng sử dụng tài khoản ảo bình luận, đặt tiền, khoe trúng thưởng và dựng hình ảnh chuyển khoản thành công. Những tương tác liên tục trên màn hình khiến người xem tin rằng hoạt động mua bán diễn ra sôi động, nhiều người đã tham gia và nhận được tiền thật.
Sau khi người tham gia chuyển tiền, nhóm tổ chức tiếp tục dẫn dụ bằng những lượt cắt đá khác hoặc thông báo đã tìm thấy ngọc quý. Tuy nhiên, để nhận khoản thưởng được hứa hẹn, người chơi phải nộp thêm tiền dưới danh nghĩa thuế, phí đổi tiền hoặc các khoản phí liên quan.
Đáng chú ý, sau mỗi lần chuyển khoản, những lý do mới lại xuất hiện như giao dịch chưa hợp lệ, chuyển tiền sai nội dung hoặc cần bổ sung thủ tục xác minh. Đến khi người tham gia không còn khả năng chuyển tiền hoặc phát hiện dấu hiệu bất thường, việc liên lạc bị cắt đứt.
Như vậy, thủ đoạn bị cáo buộc không chỉ dừng ở việc dụ người xem bỏ tiền mua đá tìm ngọc, mà còn dựng lên kết quả trúng thưởng để tiếp tục yêu cầu chuyển tiền. Người tham gia có thể chịu thiệt hại nhiều lần trong cùng một kịch bản.
Điểm nguy hiểm của chiếc bẫy nằm ở chỗ, khi tin rằng mình đã trúng khoản tiền lớn, người tham gia dễ chấp nhận nộp thêm những khoản phí được giới thiệu là nhỏ so với giá trị giải thưởng. Số tiền đã bỏ ra càng nhiều, tâm lý muốn thu hồi vốn hoặc nhận bằng được phần thưởng càng có thể khiến họ tiếp tục làm theo yêu cầu.
Theo cáo trạng, hoạt động bị cáo buộc có sự phân công giữa các bộ phận dẫn livestream, tạo tương tác và chăm sóc khách hàng. Những chi tiết này cho thấy dấu hiệu tổ chức bài bản của đường dây này.
Từ vụ án có thể thấy, các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngày càng được che giấu dưới những hình thức tương tác hấp dẫn. Không chỉ đưa ra lời hứa về khoản tiền lớn, các đối tượng còn tạo dựng một không gian giao dịch giả, nơi người xem liên tục chứng kiến bình luận xác nhận trúng thưởng, hình ảnh chuyển khoản và những lời giới thiệu về cơ hội kiếm tiền.
Trong khi đó, người tham gia thường chỉ tiếp cận thông tin do bên tổ chức cung cấp, khó kiểm chứng nguồn gốc viên đá, tính xác thực của kết quả cắt đá cũng như danh tính những người được giới thiệu đã nhận thưởng.
Lượng người theo dõi đông đảo, bình luận sôi nổi hay hình ảnh giao dịch thành công không phải căn cứ chứng minh một hoạt động kinh doanh là hợp pháp. Những yếu tố này hoàn toàn có thể bị dàn dựng nhằm tạo lòng tin và thúc đẩy người xem chuyển tiền.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, vụ án là lời cảnh báo về thủ đoạn lợi dụng mạng xã hội để tạo dựng lòng tin, từ đó dẫn dụ người dân chuyển giao tài sản. Điểm cần nhận diện không chỉ là lời hứa về giải thưởng mà còn là những thông tin gian dối được sử dụng trong quá trình giao dịch.
Theo luật sư, dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác là việc người tham gia được thông báo trúng thưởng nhưng liên tục bị yêu cầu nộp thêm tiền để nhận thưởng. Những khoản phí không rõ căn cứ, yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản không xác minh được hoặc viện dẫn lý do giao dịch bị lỗi để buộc nộp thêm tiền đều là tín hiệu rủi ro.
“Ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân cần dừng chuyển tiền, lưu giữ đường dẫn livestream, nội dung trao đổi, thông tin tài khoản nhận tiền và chứng từ giao dịch. Đồng thời, nhanh chóng liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ xử lý giao dịch và trình báo cơ quan công an. Đặc biệt, tuyệt đối không tiếp tục chuyển tiền chỉ vì tin rằng nộp thêm một khoản phí sẽ được nhận giải thưởng lớn”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong khuyến cáo.
