Doanh nghiệp cần sớm chủ động xây dựng chiến lược nguyên liệu

Ông Đinh Đức Thắng - Chủ tịch Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA):

Thị trường nguyên liệu toàn cầu tiếp tục biến động mạnh, từ tác động từ căng thẳng tại Trung Đông đang lan rộng vượt ngoài phạm vi giá dầu. Với ngành nhựa, tác động hiện nay không chỉ dừng ở biến động giá dầu, còn lan sang toàn bộ chuỗi cung ứng nguyên liệu.

Cụ thể, từ thời gian giao hàng, chi phí vận chuyển đến khả năng thực hiện hợp đồng và ổn định sản xuất. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đang đối diện với một trạng thái thị trường hoàn toàn khác so với trước đây, nơi các tính toán quen thuộc về giá thành, tiến độ giao hàng hay mức độ ổn định của nguồn nguyên liệu đều có thể bị phá vỡ chỉ trong thời gian ngắn.

Trước khi xung đột leo thang, thị trường đã bước vào giai đoạn tái cân bằng cung – cầu sau một thời gian dài dư cung, khiến biên độ biến động giá trở nên nhạy cảm hơn với các yếu tố địa chính trị. Tác động này hiện thể hiện rất rõ ở ngành nhựa - nơi giá hạt nhựa tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Đáng chú ý nhất là thị trường hạt nhựa ABS trong nước, khi giá chào nhập khẩu từ Đài Loan tăng hơn 900 USD/tấn chỉ trong vòng hai tuần – mức tăng được đánh giá là rất nhanh và bất thường. Ở Châu Á, giá PE cũng tăng do nguồn cung thắt chặt, dù nhu cầu chưa bùng nổ, khiến chi phí đầu vào của các nhà máy tăng thêm khoảng 60 USD/tấn. Các chi phí khác như: chi phí logistics của ngành đã tăng khoảng 15%, trong khi nhiều nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc từ dầu mỏ như hóa chất tăng tới 50%.

Điều đáng lo hơn cả giá tăng là không thể dự báo chính xác thời gian giao hàng. Trường hợp nguyên liệu không về đúng kế hoạch, tiến độ giao hàng bị chậm, kéo theo nguy cơ mất đơn hàng.

Vì vậy, doanh nghiệp cần sớm chủ động xây dựng chiến lược nguyên liệu cho mình, đặc biệt với những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào nhập khẩu. Hiện nay, điều còn thiếu là một hệ thống dữ liệu đủ mạnh về mức dự trữ nguyên liệu quốc gia theo từng ngành sản xuất. Khi không có số liệu dự trữ cụ thể, doanh nghiệp và cơ quan quản lý đều bị động trước các cú sốc thị trường.