Phát triển các doanh nghiệp chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ, sản xuất, dịch vụ góp phần đa dạng cơ cấu hàng hóa, thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn.
Việt Nam đang hội tụ nhiều lợi thế để thu hút đầu tư. Đó là tăng trưởng GDP cao, cải cách hành chính vượt bậc, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp tích cực, định giá thị trường hấp dẫn. Việc trở thành điểm đến của FDI sản xuất góp phần gia tăng vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, dù có nhiều yếu tố thuận lợi nhưng dòng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán vẫn có xu hướng rút ròng trong thời gian qua. Một trong những nguyên nhân là cơ cấu hàng hóa trên thị trường chưa đáp ứng đầy đủ khẩu vị của nhà đầu tư quốc tế.
Cụ thể, trên thị trường chứng khoán, nhóm tài chính - ngân hàng và bất động sản đang chiếm khoảng 68% vốn hóa thị trường. Trong khi nhóm sản xuất chiếm khoảng 15%, nhóm dịch vụ giảm xuống thấp hơn, khoảng 11%.
Dù nhà đầu tư quốc tế rất thích câu chuyện vĩ mô của Việt Nam nhưng điều cần những doanh nghiệp để đầu tư. Do đó, thị trường cần nhiều hơn những “hàng hoá” hấp dẫn.
Đó là doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn và doanh nghiệp trong các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao. Những dòng vốn dài hạn đang tìm kiếm những “hàng hoá” này để đầu tư.
Bên cạnh việc cải thiện nguồn cung hàng hóa, Việt Nam cần phát triển mạnh hơn các nhà đầu tư tổ chức trong nước như quỹ hưu trí, bảo hiểm nhân thọ, quỹ mở… làm “mỏ neo” cho dòng tiền dài hạn. Hiện tổng tài sản các quỹ quản lý trong nước khoảng 32 tỷ USD, tương đương 6% GDP nhưng phần lớn tập trung vào trái phiếu.
Các quỹ mở cổ phiếu còn khiêm tốn, chưa đến 1% vốn hóa thị trường. Tài sản các quỹ hưu trí tự nguyện tại Việt Nam đạt khoảng 81 triệu USD, thấp hơn rất nhiều so với Indonesia hay Ấn Độ. Đây là những dòng vốn cần được kích hoạt ngay trong bối cảnh không còn nhiều thời gian để chờ đợi.
Từ góc nhìn Dragon Capital, quá trình tái cấu trúc nguồn vốn cần tập trung vào ba nhóm giải pháp.
Thứ nhất, tăng nguồn cung thông qua việc phát triển thêm các doanh nghiệp chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, sản xuất và dịch vụ. Đồng thời thúc đẩy cổ phần hóa, niêm yết doanh nghiệp nhà nước và nâng cao tính hấp dẫn của thị trường.
Thứ hai, về nguồn cầu cần thúc đẩy sự phát triển của các quỹ đầu tư trong nước, tạo cơ chế khuyến khích các dòng vốn dài hạn như quỹ hưu trí, quỹ mở.
Cuối cùng tiếp tục hoàn thiện hạ tầng và thể chế thị trường vốn, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
