Doanh nghiệp trong nước trở thành trụ cột ngành ô tô

Trong xu hướng thị trường ô tô mở cửa hoàn toàn, xe nhập khẩu tràn vào, các doanh nghiệp nội địa vẫn tăng năng lực sản xuất lắp ráp trong nước, được coi là nỗ lực lớn, đóng góp quan trọng vào sự phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.

Trụ cột ngành ô tô

Theo số liệu tổng hợp doanh số bán nửa đầu năm 2026 từ các doanh nghiệp ô tô lớn tại Việt Nam cho thấy, Công ty VinFast, dẫn đầu về doanh số bán với 115.916 xe, tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái. Toàn bộ xe VinFast bán ra đều được sản xuất lắp ráp trong nước.

Công ty Trường Hải, đạt doanh số bán hơn 45.000 xe, gồm các thương hiệu Kia, Mazda, Peugeot, BMW và Thaco (xe thương mại), tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó xe sản xuất lắp ráp trong nước chiếm hơn 90% tổng doanh số bán.

Với các liên doanh, Hyundai Thành Công đạt doanh số bán 25.069 xe, trong đó chiếm hơn 95% là xe sản xuất lắp ráp trong nước. Ford Việt Nam có doanh số bán 13.634 xe sản xuất lắp ráp trong nước, chiếm hơn 60% trong tổng số 21.232 xe Ford bán ra. Toyota Việt Nam có doanh số bán 10.256 xe sản xuất lắp ráp trong nước, chiếm gần 30% trong tổng số 36.669 xe bán ra. Honda Việt Nam bán hơn 6.300 xe sản xuất lắp ráp trong nước, chiếm hơn 50% trong tổng số bán 11.305 xe nửa đầu năm 2026. Trong khi đó, Mitsubishi Việt Nam chỉ bán ra hơn 1.500 xe sản xuất lắp ráp trong nước trên tổng doanh số 21.617 xe nửa đầu năm 2026.

Trong số 10 mẫu xe bán chạy nhất trên thị trưởng nửa đầu năm 2026, có 8 mẫu xe sản xuất lắp ráp trong nước, trong đó VinFas chiếm tới 6 mẫu gồm: Limo Green, VF3, VF5, VF6, MPV7 và VF7; hai mẫu còn lại là Mazda CX5 và Ford Ranger.

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), nửa đầu năm 2026, các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô trong nước đã xuất xưởng tổng cộng 284.600 xe mới, tăng 26,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Nhìn vào những con số trên có thể thấy, hai doanh nghiệp ô tô 100% vốn trong nước là VinFast và Trường Hải, chiếm sản lượng trên 50% toàn ngành ô tô Việt Nam. Những doanh nghiệp nội địa quy mô lớn này giờ đã vươn lên, trở thành trụ cột của ngành công nghiệp ô tô.

Thay đổi cách thức ưu đãi

Thị trường ô tô Việt Nam được dự báo đạt quy mô 700.000 xe năm 2026, tăng khoảng 20% so với 2025, trong đó, sản lượng ô tô sản xuất lắp ráp sẽ vượt ngưỡng 500.000 xe các loại. Không những thế, quy mô vẫn tiếp tục tăng lên, tới 2030 có thể đạt 1 triệu xe/năm.
Quy mô thị trường ô tô đang tăng nhanh là tín hiệu tốt lành, đủ để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ.

Tuy nhiên, xu hướng chuyển sang nhập khẩu ô tô nguyên chiếc về phân phối ngày càng tăng. Xe giá rẻ từ Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc tràn vào ngày càng nhiều, có giá bán cạnh tranh, giành thị trường, đang trở thành thách thức lớn đối với ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.

Theo giới chuyên môn, việc khuyến khích các doanh nghiệp phát triển, mở rộng sản xuất lắp ráp và tạo dựng chuỗi cung ứng trong nước, đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Bởi giá trị của ngành ô tô nằm ở khả năng hình thành nền tảng sản xuất trong nước, tích lũy năng lực chế tạo và tạo không gian phát triển cho mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh.

Để đạt được mục tiêu này, phải thay đổi cách thức ưu đãi, thiết kế các chính sách theo hướng gắn quyền lợi doanh nghiệp được hưởng với hiệu quả đầu tư sản xuất, hoạt động nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ và xây dựng mạng lưới nhà cung ứng nội địa. Chẳng hạn như chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt khi tỷ lệ nội địa hóa tăng. Song song với đó là những chương trình hỗ trợ đủ mạnh và thực chất, để "tiếp sức" cho doanh nghiệp sản xuất linh kiện bứt phá, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Giai đoạn “ô tô hóa” đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, ngành công nghiệp ô tô phải tận dụng tốt cơ hội này để vươn lên.