Muốn đi sâu hơn vào chuỗi giá trị, doanh nghiệp Việt Nam không thể chỉ dừng ở năng lực gia công, lắp ráp truyền thống mà cần chuyển mạnh sang làm chủ công nghệ, quản trị và đổi mới sáng tạo.
Trao đổi với báo giới bên lề Lễ khai mạc triển lãm Triển lãm Quốc tế Điện tử & Thiết bị Thông minh Việt Nam (IEAE 2026), bà Đỗ Thị Thuý Hương - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) đánh giá, ngành điện tử Việt Nam đang đứng trước cơ hội rất lớn để tái định vị vai trò trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, bà cho rằng, muốn đi sâu hơn vào chuỗi giá trị, doanh nghiệp Việt Nam không thể chỉ dừng ở năng lực gia công, lắp ráp truyền thống mà cần chuyển mạnh sang làm chủ công nghệ, quản trị và đổi mới sáng tạo.
Theo bà Hương, trong bối cảnh AI, bán dẫn và chuyển đổi số đang tái cấu trúc toàn bộ ngành công nghiệp điện tử thế giới, doanh nghiệp Việt cần đầu tư mạnh hơn vào tự động hóa, quản trị sản xuất thông minh, phát triển nhân lực kỹ thuật cao và đặc biệt là năng lực R&D.
“Chúng ta cần từng bước tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao hơn như thiết kế sản phẩm, thiết kế vi mạch, phần mềm nhúng, AI ứng dụng và công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao. Ngoài ra, doanh nghiệp Việt cũng cần nâng cao năng lực quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu ESG, sản xuất xanh và truy xuất nguồn gốc, bởi đây đang là điều kiện bắt buộc để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu trong giai đoạn mới”, Đỗ Thị Thuý Hương đánh giá.
Đồng thời, bà cũng cho rằng, Việt Nam đang có cơ hội rất lớn khi làn sóng dịch chuyển sản xuất toàn cầu tiếp tục diễn ra. Nếu doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội này để nâng cấp năng lực công nghệ và quản trị, chúng ta hoàn toàn có thể chuyển từ vai trò “công xưởng lắp ráp” sang vai trò đối tác công nghệ có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng quốc tế.
Đánh giá về lợi thế cạnh tranh của thị trường Việt Nam hiện nay khi cạnh tranh thu hút đầu tư với các thị trường lớn khác, bà Đỗ Thị Thuý Hương cho rằng, Việt Nam hiện đang sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh quan trọng trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ.
Thứ nhất là vị trí địa chiến lược rất thuận lợi trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, gần các trung tâm sản xuất điện tử lớn của thế giới. Điều này giúp Việt Nam có lợi thế lớn về logistics và kết nối chuỗi cung ứng khu vực.
Thứ hai là môi trường chính trị – xã hội ổn định cùng với mạng lưới hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã tham gia. Đây là yếu tố rất quan trọng giúp doanh nghiệp quốc tế yên tâm mở rộng đầu tư dài hạn.
Thứ ba là lực lượng lao động trẻ, khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới và chi phí sản xuất cạnh tranh so với nhiều quốc gia khác trong khu vực. Ngoài ra, Việt Nam hiện cũng đang thể hiện quyết tâm rất mạnh trong phát triển AI, bán dẫn, chuyển đổi số và công nghiệp công nghệ cao. Đây là tín hiệu rất tích cực đối với các nhà đầu tư quốc tế.
“Việc ngày càng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc và quốc tế tham gia triển lãm cũng cho thấy Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu dùng giàu tiềm năng mà còn đang trở thành trung tâm sản xuất và kết nối chuỗi cung ứng điện tử quan trọng của khu vực Đông Nam Á”, bà Đỗ Thị Thuý Hương đánh giá.
Tại sự kiện, ông Trần Đức Trường - Trưởng phòng Kinh doanh của FPT tại TP HCM đã chia sẻ về định hướng chiến lược của tập đoàn trong việc thúc đẩy các giải pháp Robot và Trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là nỗ lực của FPT nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tối ưu hóa vận hành và bắt kịp xu hướng công nghệ toàn cầu.
Đại diện FPT cũng cho rằng, việc ứng dụng công nghệ không còn là lựa chọn mà là yếu tố thiết yếu để tồn tại. Robot và AI đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa nguồn nhân lực, giảm thiểu chi phí và đảm bảo quy trình vận hành trơn tru tại các nhà máy, nhà xưởng, nhà hàng và khách sạn. Đồng thời, đại diện FPT cũng cảnh báo rằng những doanh nghiệp chậm trễ trong việc đầu tư AI sẽ đối mặt với nguy cơ tụt hậu so với đối thủ cạnh tranh.
Trước sự thâm nhập mạnh mẽ của các doanh nghiệp công nghệ nước ngoài (đặc biệt là Trung Quốc), FPT khẳng định vị thế dẫn đầu tại Việt Nam nhờ đội ngũ nhân sự chất lượng cao. Điểm khác biệt của FPT nằm ở khả năng tự xây dựng giải pháp từ mã nguồn gốc (build từ code), cho phép tùy chỉnh linh hoạt các hệ thống AI để giải quyết chính xác những "nỗi đau" cụ thể của khách hàng trong các lĩnh vực như Nhân sự (tự động hóa chấm công, tính lương), Marketing và Kế toán.
“Hiện tại FPT đang có nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp liên quan đến marketing, kế toán, quản trị khách hàng; đặc biệt là đối với lĩnh vực nhân sự. Tại nhiều doanh nghiệp hiện nay đang gặp phải những khó khăn liên quan đến công tác quản trị nhân sự. Do đó, FPT đã phát triển các giải pháp nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp vận hành phòng nhân sự một cách trơn tru, không tốn nguồn lực và có độ chính xác rất cao”, ông Trần Đức Trường chia sẻ.
IEAE 2026 sẽ chính thức diễn ra từ ngày 28 - 30/05/2026 tại SECC, TP HCM. Sự kiện có quy mô trưng bày trên 10.000m2, quy tụ hơn 500 gian hàng của hơn 300 doanh nghiệp quốc tế và Việt Nam. IEAE 2026 không chỉ mang đến không gian trưng bày mà còn là nền tảng kết nối toàn diện, giúp nhà mua hàng và doanh nghiệp tiếp cận nguồn cung trực tiếp, lựa chọn sản phẩm chất lượng với giá cả cạnh tranh và đa dạng hóa kênh phân phối.
