Cục Thuế vừa chỉ đạo phối hợp xử lý phản ánh của người bị mạo danh thành lập doanh nghiệp, đồng thời nghiên cứu giải pháp tháo gỡ những hệ lụy phát sinh.
Như Diễn đàn Doanh nghiệp đã nhiều lần phản ánh, thời gian qua, không ít người dân bỗng dưng trở thành giám đốc, người đại diện theo pháp luật của những doanh nghiệp mà bản thân không hề thành lập, điều hành. Đáng nói, dù đã trình báo cơ quan chức năng, một số trường hợp vẫn phải đối mặt với những hệ lụy kéo dài, từ các khoản nợ thuế của doanh nghiệp đến việc bị tạm hoãn xuất cảnh.
Trước thực trạng này, Cục Thuế vừa có công văn yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường phối hợp giải quyết phản ánh của người dân bị mạo danh thông tin để đăng ký, thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Cục Thuế xác định, việc tiếp nhận, xác minh và giải quyết phản ánh về giả mạo thông tin đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc thẩm quyền của cơ quan đăng ký kinh doanh. Vì vậy, cơ quan thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế thương mại điện tử được yêu cầu hướng dẫn người dân liên hệ cơ quan đăng ký kinh doanh để được xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.
Đồng thời, các đơn vị thuế phải tổng hợp hằng ngày những phản ánh về việc bị mạo danh thông tin thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh, bao gồm phản ánh qua ứng dụng eTax Mobile và tiếp nhận trực tiếp.
Cục Thuế cũng yêu cầu chủ động xây dựng cơ chế phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh đối với doanh nghiệp và UBND cấp xã đối với hộ kinh doanh. Thông tin phản ánh được chuyển hằng ngày qua email, Zalo hoặc các kênh điện tử phù hợp để các cơ quan phối hợp xem xét, giải quyết kịp thời.
Đáng chú ý, đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh có tiền thuế nợ, Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế tiếp tục thực hiện đầy đủ các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế theo quy định để thu hồi nợ thuế, nếu có.
Cùng với những chỉ đạo trên, Cục Thuế cho biết đang nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định giải pháp tháo gỡ khó khăn đối với các cá nhân bị mạo danh thông tin để đăng ký, thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện phải được các đơn vị kịp thời báo cáo Cục Thuế để phối hợp hướng dẫn, giải quyết.
Trước đó, đại diện Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, ngành thuế đã triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế từ tháng 5/2026. Qua chiến dịch, cơ quan thuế đã tiếp nhận hơn 4.000 trường hợp phản ánh bị mạo danh thành lập doanh nghiệp thông qua đường dây nóng của Cục Thuế và ứng dụng eTax Mobile.
Về hướng xử lý, vị này cũng cho biết, Bộ Tài chính với đầu mối là Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, phối hợp với Cục Thuế chuyển thông tin đến cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh địa phương. Trên cơ sở đó, các đơn vị phối hợp với cơ quan công an và những cơ quan liên quan để xác minh các trường hợp phản ánh bị mạo danh.
Khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền, cơ quan thuế sẽ xử lý theo quy định, không cưỡng chế đối với người bị mạo danh. Đồng thời, cơ quan thuế gửi văn bản đến cơ quan công an về việc không áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với những trường hợp này.
Bình luận về động thái trên, Luật sư Nguyễn Thanh Phong - Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, việc Cục Thuế tăng cường phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh là cần thiết. Song, vấn đề đáng quan tâm là quyền lợi của người bị mạo danh được bảo vệ như thế nào trong thời gian chờ cơ quan có thẩm quyền xác minh, kết luận.
“Người dân phát hiện mình bị đứng tên doanh nghiệp, đã trình báo nhưng chưa được giải quyết dứt điểm thì vẫn có nguy cơ chịu những hệ lụy phát sinh. Không thể để quá trình xác minh kéo dài mà người bị mạo danh phải liên tục đi chứng minh mình không thành lập, không điều hành doanh nghiệp”, Luật sư Phong phân tích.
Theo luật sư, cần phân biệt nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp với trách nhiệm pháp lý của cá nhân bị sử dụng trái phép thông tin. Việc doanh nghiệp phát sinh nợ thuế không đồng nghĩa người bị mạo danh phải chịu trách nhiệm đối với khoản nợ đó. Trách nhiệm của từng chủ thể phải được xác định trên cơ sở hồ sơ, chứng cứ và kết quả xác minh của cơ quan có thẩm quyền.
Đặc biệt, với những trường hợp bị ảnh hưởng đến việc xuất cảnh, thời gian chờ xác minh kéo dài có thể gây thiệt hại trực tiếp đến công việc và quyền lợi hợp pháp của người dân. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế bảo vệ phù hợp đối với những người đã trình báo và cung cấp tài liệu thể hiện dấu hiệu bị mạo danh, đồng thời bảo đảm yêu cầu xác minh, xử lý vi phạm.
“Cần có đầu mối tiếp nhận, theo dõi và thông báo tiến độ giải quyết cho người dân. Khi có kết luận xác định việc mạo danh, các cơ quan liên quan phải kịp thời điều chỉnh dữ liệu, xử lý những biện pháp đã áp dụng đối với cá nhân bị ảnh hưởng. Không nên để người dân có kết luận xác minh rồi vẫn phải tiếp tục đi từng cơ quan để tháo gỡ hậu quả”, Luật sư Phong kiến nghị.
Luật sư Nguyễn Thanh Phong nhấn mạnh, cùng với việc hoàn thiện cơ chế xác thực thông tin đăng ký doanh nghiệp, các cơ quan liên quan cần phối hợp giải quyết dứt điểm những trường hợp đã phát sinh, không để người bị mạo danh tiếp tục chịu hệ lụy từ hoạt động của doanh nghiệp mà họ không hề thành lập, điều hành.
