Hải Phòng đã thu hồi 10/14 cơ sở nhà đất công sản tại các vị trí "đất vàng" trung tâm, chấm dứt tình trạng chiếm dụng, trục lợi tài sản công kéo dài.
Việc thu hồi thành công phần lớn các mặt bằng trung tâm theo kế hoạch cưỡng chế cho thấy sự kiên quyết của cơ quan chức năng, đồng thời tạo bước ngoặt trong công tác quản lý tài sản công tại Hải Phòng. Diễn biến này phát đi tín hiệu rõ ràng về việc chấm dứt các hành vi chiếm dụng, trục lợi nhà đất thuộc sở hữu nhà nước.
Theo báo cáo của cơ quan Thi hành án Dân sự Hải Phòng, hiện, công tác thu hồi 14 cơ sở nhà đất công sản tại trung tâm thành phố đã có chuyển biến lớn. Trong tổng số 14 cơ sở nhà đất công sản phải thu hồi theo bản án đã có hiệu lực, đơn vị đã phối hợp với liên ngành thu hồi được 10 cơ sở nhà đất để bàn giao cho Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng.
Tại khu vực phố Cầu Đất và Hàng Kênh, trước áp lực của kế hoạch cưỡng chế kéo dài đến hết tháng 6/2026, Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng đã gửi văn bản cam kết tự nguyện trả lại 3 điểm nhà đất còn lại, thay vì khiếu nại hay lấy lý do chờ giám đốc thẩm như trước.
Cùng lúc đó, cơ quan thi hành án đang bước vào giai đoạn đàm phán cuối cùng với đơn vị sử dụng nhà số 25 Trần Hưng Đạo để dứt điểm bàn giao mặt bằng theo đúng tiến độ. Việc các điểm có tranh chấp phức tạp nhất bắt đầu dịch chuyển cho thấy biện pháp kiên quyết của cơ quan chức năng đã buộc các bên liên quan phải chấp hành bản án.
Theo hồ sơ từ cơ quan chức năng, trong giai đoạn 2021-2022, Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng đã khởi kiện Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng nhằm thu hồi 13 cơ sở nhà, đất do vi phạm hợp đồng thuê nhà đất công sản, như: tự ý chuyển mục đích sử dụng nhà đất, đưa người vào ở, cho thuê lại nhà, tổ chức liên doanh liên kết trái quy định, tự ý chuyển nhượng hợp đồng thuê nhà, chây ỳ nợ tiền thuê nhà đất kéo dài, cố tình không hợp tác với đơn vị được giao quyền quản lý kinh doanh quỹ nhà công sản.
Các cơ sở nhà, đất công này nằm trên 7 tuyến phố trung tâm Hải Phòng. Trong đó, riêng phố Cầu Đất, tuyến phố kinh doanh sầm uất nhất Hải Phòng có 5 cơ sở nhà, đất gồm: tầng 1 các nhà số 2 và 4 do Công ty CP Con Cưng sử dụng; tầng 1 các nhà số 1 và 3 do cửa hàng vương quốc đồ chơi My Kingdom sử dụng kinh doanh; nhà 112 có nhân viên Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng bán bánh, không có người đăng ký tạm trú, thường trú. Các cơ sở nhà đất còn lại ở phố: Trần Phú, Lạch Tray (phường Gia Viên); Quang Trung, Hoàng Văn Thụ (phường Hồng Bàng).
Cũng trong thời gian này, Công ty quản lý và kinh doanh nhà Hải Phòng khởi kiện Công ty TNHH Hưng Đạo để thu hồi cơ sở nhà đất số 25 Trần Hưng Đạo.
Hồ sơ thi hành án cho thấy dù các bản án đã có hiệu lực pháp luật, bên thuê vẫn không tự nguyện trả lại nhà cho Nhà nước. Nhằm thu hồi tài sản công, Thi hành án dân sự TP Hải Phòng đã ban hành kế hoạch cưỡng chế, gửi hồ sơ đến Viện kiểm sát nhân dân nơi có tài sản và Công an TP Hải Phòng để phối hợp thực hiện.
Trước thời điểm cưỡng chế, từ ngày 19/5 đến ngày 8/6, đơn vị đã hoàn thành thủ tục thu hồi 10 điểm nhà đất công sản tại các vị trí mặt đường trung tâm như: 152 – 153 Trần Phú, 129 Lạch Tray, 112 Cầu Đất; tầng 1 nhà số 2, số 5 Trần Phú; tầng 3 nhà số 28 Quang Trung và tầng 1 nhà số 112 – 114 Hoàng Văn Thụ.
Có thể thấy, vụ việc 14 cơ sở nhà đất này phản ánh lỗ hổng kéo dài trong công tác quản lý tài sản công. Bởi, chủ trương thu hồi tài sản nhà đất cho thuê vào mục đích kinh doanh dịch vụ đã được thành phố chỉ đạo thực hiện từ đầu năm 2018. Tuy nhiên do có nhiều vướng mắc nên việc thu hồi nhà đất gặp rất nhiều khó khăn. Để nhiều năm qua, việc một số doanh nghiệp sau cổ phần hóa hoặc đơn vị tư nhân lợi dụng kẽ hở hợp đồng để cho thuê lại, liên doanh trái phép và chây ỳ nợ tiền thuê đã làm thất thoát nguồn thu ngân sách đáng kể.
Liên quan đến kế hoạch này, Phó Chủ tịch UBND TP Lê Trung Kiên đã chỉ đạo các ngành và địa phương phải quyết liệt thu hồi quỹ nhà đất công sản, đặc biệt yêu cầu thi hành bằng được các bản án tại 14 điểm nhà để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Lãnh đạo thành phố đề nghị các cơ quan nội chính, trọng tâm là cơ quan thi hành án, tăng tốc hoàn thành dứt điểm các bản án trọng điểm ngay trong đợt đầu, làm tiền đề thuận lợi cho giai đoạn tiếp theo. Mục tiêu của thành phố là sẽ chỉ đạo thu hồi hết các nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở và có kế hoạch xử lý theo quy định, tránh lãng phí nguồn lực, tài sản công.
Theo Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng, công ty đã ban hành đủ 159 thông báo thu hồi nhà; lập hồ sơ, dự thảo Tờ trình, dự thảo Quyết định, gửi Văn bản xin ý kiến, Văn bản tổng hợp ý kiến và đề xuất Sở Tài chính trình UBND thành phố đồng ý chủ trương ban hành Quyết định cưỡng chế thu hồi cho 48/51 trường hợp thuộc đợt 1 của Kế hoạch.
Thực tế cho thấy, việc thu hồi các vị trí đắc địa tại Trần Phú, Lạch Tray, Cầu Đất mới chỉ là kết quả bước đầu trong lộ trình dài hơi nhằm lập lại trật tự công sản của thành phố. Đây là bước đệm bắt buộc để Hải Phòng chấm dứt cơ chế bao cấp lỗi thời, chuyển sang đấu giá quyền thuê và khai thác thương mại minh bạch nhằm tối ưu hóa nguồn lực.
Trong giai đoạn tiếp theo, quy mô xử lý sẽ lớn hơn rất nhiều khi thành phố còn 159 cơ sở thuộc diện phải thu hồi theo Nghị định 108/2024 và 45 vụ việc đang khởi kiện tại tòa án, mở rộng ra hàng loạt địa điểm trên các tuyến phố trung tâm như Điện Biên Phủ, Trần Phú, Đinh Tiên Hoàng, Trần Quang Khải, Cát Cụt, Hai Bà Trưng, Lạch Tray, Tô Hiệu, …
