Trước sức ép gia tăng dân số cơ học và nhu cầu an cư của người lao động, nhà ở cho thuê được Hải Phòng xác định là một hướng đi quan trọng, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội.
Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Hoài Long, nhu cầu nhà ở tại Hải Phòng trong những năm tới còn rất lớn. Giai đoạn 2026 - 2030, tổng nhu cầu phát triển mới nhà ở xã hội lên tới khoảng 49.000 căn. Riêng nhóm công nhân và người lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế cần khoảng 18.000 căn hộ lưu trú.

Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư
Để đáp ứng nhu cầu đó, nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại Hải Phòng đang được mở rộng. Theo Sở Xây dựng, trên địa bàn thành phố đã và đang triển khai 67 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô khoảng hơn 85.000 căn. Dự kiến giai đoạn 2021 - 2030 có khoảng 73.500 căn hoàn thành và đưa vào sử dụng, vượt 40% so với chỉ tiêu Chính phủ giao (49.400 căn). 6 tháng đầu năm 2026, Hải Phòng có 1.383 căn nhà ở xã hội hoàn thành, vượt gần 400 căn so với kịch bản.
Riêng đối với phân khúc nhà ở cho thuê, từ năm 2016 đến nay, thành phố đã đưa vào sử dụng nhiều khu chung cư mới khang trang, hiện đại, góp phần tăng quỹ nhà cho thuê thuộc tài sản công, cải thiện điều kiện sống cho hàng nghìn hộ dân như: 4 tòa chung cư HH1-HH2, HH3-HH4 Đồng Quốc Bình, chung cư ngõ 75 Lý Thánh Tông…
Bên cạnh đó, phân khúc nhà ở cho thuê cũng dần được hình thành với 15 dự án có quy mô khoảng hơn 4.900 căn hộ. Đến nay, có 744 căn hộ đã hoàn thành, đủ điều kiện đưa vào sử dụng và 605 căn đang được vận hành cho thuê ổn định. Cuối tháng 6 vừa qua, Hải Phòng chính thức khởi công Dự án Khu chức năng dịch vụ thuộc Khu công nghiệp Đại An mở rộng (phân khu nhà lưu trú công nhân và chuyên gia) với quy mô 4,28 ha.
Tuy nhiên, từ nhu cầu rất lớn đến một thị trường nhà ở cho thuê đủ quy mô, chất lượng và giá phù hợp vẫn còn khoảng cách. Theo ông Hoàng Đại, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Bất động sản Công nghiệp Macland Việt Nam, bên cạnh việc tháo gỡ thủ tục, thành phố cần có thêm các chính sách ưu đãi, hỗ trợ về vốn để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào phân khúc này. Đồng thời, cần tính toán quỹ đất sạch, vị trí thuận lợi và định hướng phát triển những dự án có quy mô phù hợp thay vì để nguồn cung phân tán, nhỏ lẻ.
Khi các khu nhà ở cho thuê được quy hoạch đồng bộ với giao thông, trường học, y tế và các dịch vụ thiết yếu, giá trị của dự án không chỉ nằm ở số lượng căn hộ mà còn ở khả năng tạo lập một môi trường sống ổn định cho người lao động. Đây cũng chính là điều kiện để nhà ở cho thuê chuyển từ một giải pháp tình thế thành một cấu phần bền vững của đô thị.
Thêm “van điều tiết” nhà ở
Để nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê tiếp tục tăng, bài toán đặt ra với Hải Phòng không chỉ là có thêm dự án mà quan trọng hơn là tạo được cơ chế để các dự án có thể triển khai nhanh, đúng đối tượng và phát huy hiệu quả lâu dài.
Theo đó, thành phố cần tiếp tục rà soát từng dự án, nhận diện rõ những vướng mắc về đất đai, thủ tục đầu tư, nguồn vốn và giải phóng mặt bằng để có phương án xử lý phù hợp. Việc tháo gỡ theo từng dự án sẽ giúp hạn chế tình trạng nguồn cung bị đình trệ trong khi nhu cầu nhà ở của người dân vẫn tăng lên từng ngày.
Đáng chú ý, Hải Phòng đang từng bước chuyển từ cách làm dựa chủ yếu vào việc kêu gọi doanh nghiệp đầu tư sang chủ động hơn trong việc tạo lập nguồn lực và quỹ nhà ở cho thuê.
Cụ thể, ngày 23/6/2026, HĐND TP Hải Phòng thông qua việc bổ sung 774,6 tỷ đồng từ nguồn ngân sách, nâng vốn điều lệ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố lên hơn 2.054 tỷ đồng để thực hiện nhiệm vụ của Quỹ nhà ở địa phương. Quỹ Đầu tư phát triển thành phố sẽ thực hiện các nhiệm vụ tạo lập nhà ở, nhà ở xã hội thông qua hình thức mua của chủ đầu tư, đặt hàng, tiếp nhận, chuyển giao nhà ở xã hội. Đây được xem là bước đi đáng chú ý bởi thay vì chỉ chờ thị trường tạo ra nguồn cung, Nhà nước có thể chủ động tham gia tạo lập quỹ nhà, qua đó tăng khả năng điều tiết nguồn cung và bảo đảm người dân có thêm lựa chọn về chỗ ở.
Dự kiến, Hải Phòng sẽ sử dụng khoảng 4.300 tỷ đồng từ nguồn thu quỹ đất 20% nhà ở xã hội để mua khoảng 4.256 căn hộ đạt chuẩn tại các dự án trên địa bàn nhằm hình thành quỹ nhà ở cho thuê do nhà nước quản lý, cho người dân thuê lại với giá ưu đãi. Nếu được triển khai hiệu quả, cách làm này không chỉ bổ sung nhanh nguồn cung mà còn tạo ra một “van điều tiết” quan trọng đối với thị trường nhà ở. Người dân, đặc biệt là công nhân và người lao động có thu nhập thấp sẽ có thêm lựa chọn thuê nhà thay vì phải chịu áp lực tích lũy tài chính lớn để mua nhà.