Hải Phòng: Trả lại môi trường cạnh tranh bình đẳng cho doanh nghiệp

Đặc biệt, sau khi chính thức xóa bỏ phương thức thuế khoán, thành phố đặt mục tiêu kiểm soát chặt chẽ doanh thu thực tế và dòng tiền, quyết tâm đưa 100% đối tượng có phát sinh hoạt động kinh doanh trên địa bàn vào diện quản lý thuế, thúc đẩy hóa đơn điện tử và chống thất thu ngân sách tối đa.

Động lực từ chuyển đổi số và yêu cầu bức thiết từ thực tiễn

Hải Phòng là một trong những trung tâm kinh tế, công nghiệp và thương mại lớn nhất cả nước với tốc độ tăng trưởng GRDP luôn nằm trong top đầu. Tính đến năm 2026, toàn thành phố hiện có trên 54.000 doanh nghiệp đang hoạt động quy củ, đóng góp tỷ trọng lớn vào nguồn thu nội địa. Bên cạnh khối doanh nghiệp, Hải Phòng còn là nơi sinh kế của hơn 65.000 hộ kinh doanh cá thể và cá nhân kinh doanh phân bổ khắp các quận, huyện, xã, phường và các địa bàn kinh tế trọng điểm.

Tuy nhiên, trong một thời gian dài, phương thức quản lý thuế khoán đối với khối hộ kinh doanh đã bộc lộ nhiều lỗ hổng lớn. Nhiều hộ kinh doanh có quy mô doanh thu ngang ngửa doanh nghiệp nhỏ nhưng vẫn núp bóng mô hình khoán để giảm bớt nghĩa vụ tài chính. Sự phát triển bùng nổ của các hình thức thương mại điện tử, livestream bán hàng, và kinh doanh trên nền tảng số tại Hải Phòng thời gian qua càng khiến dòng tiền dịch chuyển phức tạp, dẫn đến nguy cơ thất thu ngân sách nhà nước rất lớn và tạo ra sự bất bình đẳng trực tiếp đối với các doanh nghiệp thực hiện sổ sách kế toán nghiêm túc.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy tại Công văn số 2972-CV/VPTU và Công văn số 7843/BTC-CT của Cục Thuế về phối hợp quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh sau khi xóa bỏ thuế khoán, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng vừa có ý kiến chỉ đạo các Sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp tăng cường quản lý. Mục tiêu then chốt được đặt ra là quản lý 100% hộ, cá nhân có phát sinh hoạt động kinh doanh vào diện quản lý thuế, bảo đảm doanh thu được xác định sát với thực tế phát sinh, chuyển dịch mạnh mẽ từ khoán sang phương thức kê khai dựa trên nền tảng công nghệ số.

Thành phố yêu cầu tăng cường kiểm soát doanh thu, dòng tiền, xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp về hộ, cá nhân kinh doanh nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi kê khai doanh thu không đúng thực tế để trốn thuế. Đồng thời, bảo đảm 100% hộ kinh doanh thuộc diện áp dụng thực hiện đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định; nâng cao ý thức chấp hành pháp luật thuế, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu số đồng bộ phục vụ công tác quản lý nhà nước một cách minh bạch, bình đẳng.

Hướng tới hệ thống quản lý số hóa và cam kết minh bạch bền vững

Để hoàn thành mục tiêu đầy thách thức này, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng giao Thuế thành phố làm cơ quan đầu mối tham mưu triển khai các giải pháp quản lý hộ kinh doanh theo phương thức kê khai sau khi xóa bỏ thuế khoán. Cơ quan Thuế chịu trách nhiệm phối hợp với các cơ quan truyền thông và UBND cấp xã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế, sử dụng hóa đơn điện tử, kê khai thuế và ghi chép sổ kế toán.

Đồng thời, các hộ kinh doanh bắt buộc phải thông báo tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử phục vụ hoạt động kinh doanh, cài đặt ứng dụng eTax Mobile cùng các dịch vụ thuế điện tử. Việc tuyên truyền quy định xử lý hành vi trốn thuế, kinh doanh không đăng ký cũng sẽ được siết chặt để tăng tính răn đe.

Chiến dịch lần này là cuộc tổng tấn công có sự hiệp lực toàn diện của cả hệ thống chính trị thành phố. Lực lượng Công an thành phố chỉ đạo công an cấp xã phối hợp với cơ quan Thuế rà soát hộ kinh doanh, cung cấp thông tin cư trú và biến động mặt bằng phục vụ quản lý thuế. Đồng thời, lực lượng công an tăng cường điều tra, xử lý nghiêm các hành vi gian lận, trốn thuế, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp và tiếp nhận hồ sơ có dấu hiệu tội phạm về thuế do cơ quan Thuế chuyển đến.

Sở Tài chính và các đơn vị công nghệ chủ động phối hợp với cơ quan Thuế cùng chính quyền địa phương nghiên cứu giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Các đơn vị này cũng vận động doanh nghiệp công nghệ thông tin hỗ trợ cung cấp phần mềm, giảm tối đa chi phí sử dụng và chia sẻ dữ liệu về biến động hoạt động của hộ kinh doanh theo thời gian thực.

Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 6 nghiên cứu ban hành chính sách khuyến khích hộ kinh doanh mở tài khoản thanh toán gắn liền với dịch vụ thuế điện tử. Cơ quan này chỉ đạo hệ thống ngân hàng thương mại trên địa bàn phối hợp cung cấp thông tin, đối chiếu dòng tiền của các tài khoản kinh doanh theo quy định, thúc đẩy đề án thanh toán không dùng tiền mặt nhằm triệt tiêu các giao dịch ngầm gây thất thu thuế.

Các Sở, ngành chức năng khác tăng cường chia sẻ, chuẩn hóa dữ liệu, kết nối thông tin chuyên ngành với cơ quan Thuế, đồng thời phối hợp liên ngành kiểm tra, xử lý vi phạm, tập trung vào lĩnh vực thương mại điện tử và các cá nhân kinh doanh trên các nền tảng số xuyên biên giới.

Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố đóng vai trò cầu nối, nâng cao nhận thức về nghĩa vụ thuế đối với hội viên và các hộ kinh doanh vệ tinh, từng bước thúc đẩy văn hóa kinh doanh minh bạch. UBND các xã, phường phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thuế trực tiếp rà soát, cập nhật dữ liệu hộ kinh doanh, hỗ trợ người dân kê khai tại chỗ và kịp thời xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm.

Bằng việc triển khai đồng bộ các giải pháp này, Hải Phòng kỳ vọng sẽ làm sạch và chuẩn hóa toàn bộ hệ thống cơ sở dữ liệu về hộ kinh doanh để cập nhật vào cơ sở dữ liệu quản lý thuế tập trung. Trên cơ sở phân loại hộ kinh doanh theo quy mô doanh thu và ngành nghề đặc thù, cơ quan Thuế sẽ xây dựng các mô hình quản lý rủi ro phù hợp. Việc tăng cường đối chiếu thông tin và kiểm soát dòng tiền qua hệ thống ngân hàng sẽ giúp phát hiện sớm các trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao để phục vụ công tác kiểm tra, xử lý.

Việc xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán để chuyển sang quản lý theo doanh thu thực tế và dòng tiền là một bước đi mang tính bước ngoặt, đòi hỏi sự kiên trì và quyết liệt. Trong quá trình triển khai, Thuế thành phố có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh để UBND thành phố xem xét, chỉ đạo giải quyết linh hoạt, không làm gián đoạn hay gây khó khăn cho hoạt động mưu sinh chính đáng của người dân.

Kết quả của chiến dịch không chỉ dừng lại ở việc đưa 100% hộ kinh doanh vào diện quản lý thuế hay gia tăng nguồn thu cho ngân sách. Quan trọng hơn, nó góp phần xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, tạo bệ phóng vững chắc để các hộ kinh doanh nhỏ lẻ chuyển đổi thành doanh nghiệp khi đủ tiềm lực, phù hợp với dòng chảy chuyển đổi số toàn diện trong quản lý tài chính, ngân sách của thành phố cảng Hải Phòng trong kỷ nguyên mới.

Chia sẻ với DĐDN, bà Đinh Thị Kim Huệ – Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Tuấn Nghĩa cho biết: Là doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn, chúng tôi hoan nghênh việc Hải Phòng xóa bỏ thuế khoán để chuyển sang quản lý theo doanh thu thực tế và dòng tiền. Lâu nay, việc nhiều hộ kinh doanh lớn núp bóng mô hình khoán, cộng với sự bùng nổ của thương mại điện tử thiếu kiểm soát, đã tạo ra môi trường cạnh tranh không bình đẳng.

Việc triển khai giải pháp quản lý thuế mới không chỉ chống thất thu ngân sách, mà quan trọng hơn là trả lại sự minh bạch, công bằng cho thị trường. Khi dòng tiền được kiểm soát chặt chẽ qua ngân hàng và 100% đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử, các hộ kinh doanh, doanh nghiệp sẽ có động lực chuẩn hóa quy trình để từng bước phát triển bền vững.