Điều kiện tiên quyết để hình thành trung tâm outlet chuẩn quốc tế tại TP HCM nằm ở tư duy đột phá và cơ chế chính sách dài hạn.
Trong chiến lược nâng tầm vị thế và đưa TP HCM trở thành trung tâm mua sắm, du lịch hấp dẫn của khu vực Đông Nam Á, việc hình thành các trung tâm Outlet chuẩn quốc tế (Premium Outlet) được xem là mảnh ghép chiến lược còn thiếu. Tuy nhiên, bài học từ các mô hình Outlet thành công bậc nhất thế giới như Woodbury (Mỹ), Bicester (Anh) hay Gotemba (Nhật Bản) cho thấy, động lực phát triển không đến từ việc Chính phủ ưu đãi miễn thuế hay trợ giá tài chính, mà đến từ một hành lang pháp lý chuẩn xác cùng hạ tầng đồng bộ.
Từ góc nhìn của một nhà đầu tư lâu năm trong ngành phân phối hàng hiệu và quản lý trung tâm thương mại, bà Lê Hồng Thủy Tiên – Tổng Giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG) cho rằng, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở nguồn vốn hay năng lực vận hành của doanh nghiệp, mà nằm ở các quy định pháp lý hiện hành.
Nút thắt mang tính quyết định đầu tiên, đồng thời cũng là một trong những điều kiện tiên quyết để hình thành và vận hành một trung tâm Outlet tại TP HCM, được doanh nhân Lê Hồng Thủy Tiên chỉ ra là việc định danh pháp lý cho mô hình Outlet kèm cơ chế giảm giá đặc thù. Hiện nay, theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 128/2024/NĐ-CP và Nghị định 236/2026/NĐ-CP), các quy định về khuyến mại và niêm yết giá bán tại Việt Nam vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng.
Một trung tâm Outlet đúng nghĩa chuẩn quốc tế - nơi niêm yết mức giảm giá 70% quanh năm cho hàng qua mùa chính hãng - hiện vẫn chưa thể vận hành hợp pháp một cách trọn vẹn. Hệ quả kép của khoảng trống pháp lý này là khiến các doanh nghiệp kinh doanh chân chính bị trói tay, trong khi khái niệm "Outlet" lại bị lạm dụng tràn lan trên thị trường cho các loại hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc.
Theo CEO IPPG, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nước Pháp - nơi quản lý khuyến mại chặt chẽ bậc nhất châu Âu vẫn định danh riêng mô hình "magasin d'usine" (cửa hàng thanh lý của nhà sản xuất) trong Bộ luật Thương mại để hàng qua mùa được bán giảm giá quanh năm. Việc định danh và cho phép cơ chế giảm giá đặc thù sẽ tạo môi trường quản lý thông minh, bảo vệ cả người tiêu dùng lẫn uy tín thương hiệu.
Bên cạnh đó, việc vận dụng linh hoạt cơ chế kho ngoại quan trong Luật Hải quan cũng là giải pháp chìa khóa. Nếu cho phép tập kết hàng qua mùa của cả khu vực về trung tâm Outlet, nộp đủ thuế khi đưa vào tiêu thụ nội địa, đồng thời hỗ trợ tái xuất thông thoáng và hoàn thuế nhanh chóng đối với hàng không tiêu thụ hết, TP HCM hoàn toàn có cơ hội bước lên vị thế trung tâm trung chuyển hàng qua mùa của toàn Đông Nam Á.
Điều kiện là việc xây dựng hệ sinh thái hoàn thuế tại chỗ cho du khách quốc tế. Khách du lịch quốc tế không chỉ nhìn vào mức giảm giá niêm yết mà họ quyết định chi tiêu khi nhận được tiền hoàn thuế trực tiếp ngay tại điểm mua sắm. Trong khi Hàn Quốc cho phép hoàn thuế tức thì tại quầy lên đến 1 triệu won và liên tục hạ ngưỡng giao dịch tối thiểu xuống 15.000 won từ năm 2026, thì Việt Nam vẫn chủ yếu áp dụng hoàn thuế tại sân bay với quy trình nhiều bước.
Các nghiên cứu kinh tế quốc tế, điển hình như nghiên cứu của CEBR tại Anh, chỉ ra rằng hoàn thuế cho du khách không phải là một khoản chi ngân sách mà là một khoản đầu tư sinh lời. Mỗi 1 bảng hoàn thuế có thể tạo ra 1,56 bảng thu ngân sách từ chi tiêu kéo theo cho lưu trú, ẩm thực và dịch vụ. Không có hoàn thuế tại chỗ, Outlet chỉ luân chuyển sức mua nội địa; có hoàn thuế tại chỗ, Outlet mới thu hút được dòng ngoại tệ mới từ du khách quốc tế.
Điều kiện thứ ba là quy hoạch quỹ đất đạt chuẩn Premium Outlet quốc tế. Các tập đoàn thương hiệu toàn cầu luôn áp dụng tiêu chuẩn thẩm định vị trí cực kỳ khắt khe trước khi gật đầu hiện diện. Một trung tâm Outlet đúng nghĩa đòi hỏi quỹ đất sạch quy mô từ 30 đến 50 ha, có kết nối giao thông trực tiếp với mạng lưới metro, đường cao tốc, sân bay và các trục du lịch lớn. Nếu quỹ đất không đạt chuẩn, thương hiệu cao cấp sẽ không tham gia; và thiếu vắng các thương hiệu lớn, mô hình Premium Outlet sẽ không thể phát huy tối đa giá trị thu hút khách du lịch.
Điều kiện cuối cùng mang tính sống còn là sự ổn định và cam kết dài hạn của chính sách. Một thương hiệu quốc tế khi ký hợp đồng thuê không gian thương mại 10 năm không thể đặt sự đầu tư của mình vào một cơ chế thí điểm ngắn hạn chỉ từ 2 đến 3 năm. Bài học từ nước Anh khi xóa bỏ chính sách hoàn thuế cho du khách vào năm 2021 đã khiến dòng khách mua sắm dịch chuyển mạnh sang Paris, Milan và Madrid, gây thiệt hại ước tính tới 10,7 tỷ bảng GDP mỗi năm. Khi chính sách dao động, niềm tin của các tập đoàn quốc tế sẽ dao động và dòng khách du lịch sẽ lập tức rút đi.
Để triển khai thành công một dự án tầm vóc như Premium Outlet, CEO IPPG Lê Hồng Thủy Tiên cho rằng, năng lực của nhà đầu tư và mô hình hợp tác với chính quyền địa phương đóng vai trò hạt nhân. Mô hình Outlet không thể nhìn nhận đơn thuần như một dự án bất động sản thương mại khô cứng, mà phải là mảnh ghép hữu cơ nằm trong một hệ sinh thái bán lẻ - du lịch đang vận hành liên tục.
IPPG hiện đã xây dựng được nền tảng hạ tầng và mạng lưới kinh doanh sâu rộng với hơn 1.300 cửa hàng, phân phối trên 100 thương hiệu quốc tế, cùng hệ thống cửa hàng miễn thuế tại các sân bay và cửa khẩu biên giới. Sự hiện diện của chuỗi dịch vụ hàng không, du lịch và ẩm thực phục vụ hàng chục triệu lượt khách mỗi năm chính là nguồn lực có sẵn để Thành phố không phải bắt đầu từ con số không.
Một chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh sẽ kết nối du khách ngay từ khi đặt chân xuống sân bay, tham gia các tour du lịch, trải nghiệm mua sắm tại Premium Outlet, thực hiện hoàn thuế GTGT tại chỗ và trở lại sân bay xuất cảnh. Mô hình này khép kín dòng tiền chi tiêu của khách du lịch trong suốt thời gian lưu trú tại Thành phố.
CEO IPPG Lê Hồng Thủy Tiên đề xuất mô hình hợp tác với nguyên tắc “Nhà nước kiến tạo – Doanh nghiệp thực thi". Trong mô hình này, phía Thành phố đóng vai trò kiến tạo thông qua hai hành động cụ thể: Công bố quỹ đất sạch 30–50 ha đáp ứng tiêu chuẩn thẩm định quốc tế kèm bộ tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư minh bạch; đồng thời cam kết khung chính sách bền vững, ổn định lâu dài theo suốt vòng đời dự án. Niềm tin của các thương hiệu toàn cầu không thể đặt trên các chính sách thử nghiệm chập chờn.
Ngược lại, phía doanh nghiệp đảm nhận vốn, thương hiệu, công nghệ vận hành, dòng khách và cam kết tiến độ. Cầu nối hai bên là một “Tổ công tác chung Thành phố – nhà đầu tư” với KPI và mốc thời gian cụ thể.
“IPPG sẵn sàng làm nhà đầu tư dẫn dắt: mang hệ sinh thái thương hiệu vào từ ngày đầu, hợp tác với các thương hiệu quốc tế, cam kết vốn và tiến độ. Đồng thời, IPPG cũng sẽ đồng hành cùng Thành phố ngay từ khâu xây dựng đề án”, doanh nhân Lê Hồng Thủy Tiên khẳng định.
