Quan hệ Việt Nam – Nam Phi nâng cấp Đối tác Chiến lược tạo dư địa mới cho doanh nghiệp, với Nam Phi được xem là cửa ngõ để Việt Nam tiếp cận thị trường châu Phi 1,5 tỷ dân.

Sáng 5/2 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã phối hợp với Bộ Thương mại, Công nghiệp và Cạnh tranh Nam Phi tổ chức chương trình “Gặp gỡ doanh nghiệp Việt Nam – Nam Phi”, với sự tham dự của đại diện cơ quan ngoại giao, các tổ chức xúc tiến và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Nam Phi vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược trong năm 2025, tạo nền tảng chính trị – pháp lý thuận lợi để thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư song phương.
Phát biểu khai mạc, ông Bùi Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch VCCI, chào mừng đoàn doanh nghiệp Nam Phi do Bộ Thương mại, Công nghiệp và Cạnh tranh Nam Phi dẫn đầu sang thăm và làm việc tại Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026.
Theo ông Nghĩa, Việt Nam nằm trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương năng động, với thị trường hơn 100 triệu dân, lực lượng lao động dồi dào và cơ sở hạ tầng ngày càng hoàn thiện. Năm 2025, kinh tế Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng GDP ước đạt 8,02%, quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt 5.026 USD. Vốn FDI thực hiện đạt khoảng 27,62 tỷ USD, tăng 9% so với năm trước, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế tiếp tục được củng cố.
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam năm 2025 đạt 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với cùng kỳ, trong đó xuất khẩu đạt 475 tỷ USD và nhập khẩu 455 tỷ USD. Việt Nam hiện đã ký kết 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) với các đối tác lớn trên toàn cầu, đồng thời đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực doanh nghiệp để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong định hướng này, châu Phi và Trung Đông được xác định là những khu vực thị trường giàu tiềm năng, bên cạnh các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ và Trung Quốc.
“Việt Nam đang tập trung đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tăng cường năng lực cho doanh nghiệp để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, châu Phi là khu vực thị trường nhiều tiềm năng mà cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam ngày càng quan tâm,” ông Bùi Trung Nghĩa nhấn mạnh.

Việt Nam và Nam Phi có quan hệ hợp tác hữu nghị lâu đời, được củng cố bởi hệ thống khuôn khổ pháp lý ngày càng hoàn thiện. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược trong năm 2025 được đánh giá là bước tiến quan trọng, tạo động lực mới cho hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực.
Hiện nay, Nam Phi là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu song phương đạt khoảng 1,3 tỷ USD, giảm khoảng 24% so với cùng kỳ do tác động của bối cảnh kinh tế toàn cầu. Việt Nam xuất khẩu sang Nam Phi chủ yếu các mặt hàng như điện thoại và linh kiện, dệt may, giày dép, gạo, cà phê và thủy sản; đồng thời nhập khẩu từ Nam Phi than đá và nhiên liệu rắn, trái cây, rượu vang, thịt bò và khoáng sản.
Hai bên đang hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại theo hướng cân bằng lên 4–5 tỷ USD trong vòng 2–3 năm tới, thông qua mở rộng danh mục hàng hóa, tăng cường kết nối doanh nghiệp và khai thác tốt hơn tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế. Việt Nam cũng đang vận động các nước trong Liên minh Thuế quan Miền Nam châu Phi (SACU) xem xét tiến tới ký kết Hiệp định thương mại tự do (FTA).
“Những con số trên cho thấy tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Nam Phi còn rất lớn, đặc biệt khi hai nền kinh tế có tính bổ sung cho nhau. VCCI kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp hai nước sẽ tận dụng tốt hơn các cơ hội hợp tác trong thời gian tới,” ông Bùi Trung Nghĩa cho biết.
Trên nền tảng Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) được ký kết giữa VCCI và Phòng Thương mại và Công nghiệp Nam Phi (SACCI) vào tháng 5/2024, hai bên cam kết đẩy mạnh trao đổi thông tin, kết nối đối tác và tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ, diễn đàn doanh nghiệp, cũng như các đoàn khảo sát thị trường.
Các lĩnh vực được xác định có nhiều tiềm năng thúc đẩy hợp tác gồm năng lượng và khai khoáng, nông nghiệp và chế biến thực phẩm, công nghiệp và logistics, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Với mạng lưới hơn 200 hiệp hội ngành hàng và gần 200.000 doanh nghiệp hội viên, VCCI khẳng định sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, phối hợp với các cơ quan chức năng của Nam Phi nhằm thúc đẩy các hoạt động hợp tác kinh tế – thương mại thiết thực và hiệu quả hơn nữa giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.