Khi giấc mơ làm giàu được định giá tiền tỷ

Một bảng giá được trình chiếu tại một sự kiện đào tạo kinh doanh cho thấy 24 khóa học được định giá 826 triệu đồng, 12 buổi tư vấn riêng 300 triệu đồng, chương trình đưa đội ngũ đi học 200 triệu đồng, hệ thống tài liệu 100 triệu đồng... Tổng giá trị các hạng mục được giới thiệu lên tới gần 1,5 tỷ đồng, trong khi mức giá ưu đãi được công bố là 300 triệu đồng.

Những con số này đặt ra câu hỏi về cách xác định giá trị và hiệu quả thực chất của các chương trình đào tạo kinh doanh đang được quảng bá trên thị trường.

Thực tế, không khó để bắt gặp những lời mời tham gia khóa học làm giàu, thay đổi tư duy, tự do tài chính trên mạng xã hội. Bên cạnh các chương trình đào tạo kỹ năng, kiến thức kinh doanh, một số nơi sử dụng hình ảnh biệt thự, xe sang, doanh thu tiền tỷ và những câu chuyện đổi đời để thu hút người tham gia.

Khát vọng làm giàu là chính đáng, nhu cầu học hỏi để nâng cao năng lực kinh doanh cũng hoàn toàn cần thiết. Tuy nhiên, khi những lời quảng bá ngày càng hấp dẫn, điều cần quan tâm là kiến thức, kỹ năng và giá trị thực tế mà người học nhận được có tương xứng với số tiền bỏ ra hay không?

Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi (NTU) xung quanh câu chuyện này.

– Thưa ông, nhiều khóa học làm giàu có học phí hàng chục, hàng trăm triệu đồng nhưng nội dung được quảng bá chủ yếu xoay quanh việc truyền cảm hứng, thay đổi tư duy. Theo ông, đâu là giá trị thực chất mà người học cần nhận được từ những chương trình này?

Khát vọng làm giàu là chính đáng. Truyền cảm hứng cũng có giá trị khi giúp con người vượt qua sự trì hoãn, chủ động học hỏi. Tuy nhiên, học phí cần tương xứng với chất lượng và giá trị đào tạo. Nếu quảng bá khả năng kinh doanh nhưng chủ yếu cung cấp cảm xúc, khoảng cách giữa kỳ vọng và giá trị nhận được sẽ lớn.

Năng lực kinh doanh thực chất phải thể hiện qua việc người học hiểu khách hàng, tạo ra sản phẩm hữu ích, tính toán được chi phí, quản trị dòng tiền, đội nhóm và rủi ro. Thay đổi tư duy cần được chuyển hóa thành những việc có thể thực hiện, kiểm chứng và cải thiện.

Làm giàu bền vững phải dựa trên nền tảng tuân thủ pháp luật, đạo đức kinh doanh và các chuẩn mực xã hội. Mỗi cơ hội kinh doanh cần được đánh giá cả về định tính lẫn định lượng: Nhu cầu thị trường có thực hay không, lợi thế là gì, cần bao nhiêu vốn, khả năng sinh lời và mức độ tổn thất đến đâu?

Những năng lực ấy hình thành thông qua học tập, thực hành, trải nghiệm, tiếp nhận phản hồi và phân tích cả những thất bại của người khác. Một vài khóa học có thể mở ra hướng đi, nhưng sự trưởng thành trong kinh doanh đòi hỏi quá trình rèn luyện lâu dài.

Giá trị đáng quý của đào tạo là giúp người học hành động hiệu quả hơn, kể cả biết khi nào chưa nên đầu tư.

– Không ít chương trình sử dụng hình ảnh biệt thự, xe sang, doanh thu tiền tỷ cùng những câu chuyện học viên thành công để quảng bá. Theo ông, đâu là ranh giới giữa giới thiệu giá trị đào tạo và việc khai thác kỳ vọng làm giàu của người học?

Hình ảnh thành công có thể dùng để minh họa, nhưng chưa phải bằng chứng về chất lượng giáo dục. Sở hữu tài sản không tự động chứng minh năng lực giảng dạy; doanh thu lớn chưa đồng nghĩa với lợi nhuận tốt; một vài học viên thành công cũng chưa thể đại diện cho hiệu quả của cả chương trình.

Điều cần làm rõ là những học viên thành công ấy có nền tảng, nguồn lực như thế nào, mất bao lâu để đạt kết quả và khóa học đóng góp đến đâu. Cùng một phương pháp, người đã có vốn, kinh nghiệm và khách hàng sẽ có điều kiện triển khai rất khác với người mới bắt đầu.

Về mặt tâm lý, hình ảnh giàu có và không khí hào hứng dễ khiến người học liên tưởng thành công của người khác với tương lai của chính mình. Vì vậy, hoạt động quảng bá có trách nhiệm cần giúp người học hiểu rõ cả điều kiện và giới hạn của chương trình.

Những dấu hiệu đáng thận trọng là lời hứa kiếm tiền nhanh, dễ dàng, ít rủi ro; chương trình thiếu đề cương, nội dung thực hành và phương pháp đánh giá; thúc ép đóng tiền ngay hoặc liên tục chào bán các gói học cao hơn.

Đặc biệt, cần cảnh giác với việc quy mọi kết quả không như kỳ vọng cho nguyên nhân học viên chưa thay đổi tư duy.

Một khóa học đáng tin cậy phải cung cấp đủ thông tin và thời gian để người học cân nhắc. Suy cho cùng, sản phẩm, dịch vụ mang lại lợi ích, niềm vui và được khách hàng tin cậy mới là nền tảng cho cơ hội làm giàu bền vững.

– Khi người học bỏ ra số tiền lớn nhưng kết quả không như quảng cáo, trách nhiệm của đơn vị đào tạo cần được xác định thế nào? Theo ông, cần làm gì để bảo vệ quyền lợi người học?

Trước hết, cần phân biệt kết quả kinh doanh của học viên với trách nhiệm thực hiện cam kết của đơn vị đào tạo. Thành công trong kinh doanh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thị trường, nguồn lực và cách thức triển khai. Vì vậy, đơn vị đào tạo không thể bảo đảm mọi học viên đều làm giàu. Tuy nhiên, họ phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của nội dung quảng bá và dịch vụ đã cam kết.

Các chương trình đào tạo cần công khai mục tiêu đầu ra, thông tin giảng viên, phương pháp giảng dạy, thời lượng thực hành, tổng chi phí và điều kiện hoàn tiền. Đặc biệt, những tuyên bố về thu nhập hoặc hiệu quả kinh doanh cần có bằng chứng, cách tính toán và bối cảnh rõ ràng, tránh tạo ra những kỳ vọng sai lệch.

Chất lượng đào tạo nên được đánh giá thông qua bài tập, khả năng vận dụng kiến thức và phản hồi độc lập, thay vì chỉ dựa vào những câu chuyện thành công được lựa chọn để quảng bá.

Đồng thời, cần có cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại dễ tiếp cận, xử lý phù hợp với quy định pháp luật.

Về phía người học, cần tìm hiểu kỹ chương trình, lưu giữ hồ sơ, chứng từ và đặc biệt thận trọng khi vay tiền để tham gia các khóa học.

– Trân trọng cảm ơn ông!