Khu đô thị đa mục tiêu mở rộng không gian phía Nam Hà Nội

Chiều 28/8, Hà Nội tổ chức lễ khởi công, khánh thành 17 dự án, công trình tiêu biểu nhân kỷ niệm 81 năm Ngày Quốc khánh 2/9. Trong đó, Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Bình Minh và xã Tam Hưng do Công ty Cổ phần Vinhomes làm chủ đầu tư chính thức được khởi công.

Chủ động quỹ nhà

Dự án có quy mô hơn 600 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 111.137 tỷ đồng, nằm tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô, kết nối với trục không gian Quốc lộ 1A. Dự kiến hoàn thành vào năm 2030, khu đô thị sẽ đáp ứng nhu cầu an cư cho hơn 105.000 người.

Theo thông tin từ chủ đầu tư, dự án được quy hoạch với nhiều loại hình nhà ở gồm nhà tái định cư, nhà ở xã hội và nhà ở thương mại, đi cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và dịch vụ.

Trong đó, quỹ nhà tái định cư góp phần phục vụ công tác giải phóng mặt bằng cho các công trình, dự án trọng điểm. Nhà ở xã hội đáp ứng nhu cầu của các nhóm đối tượng theo chính sách, trong khi nhà ở thương mại bổ sung thêm lựa chọn an cư cho người dân Thủ đô và khu vực lân cận.

Đáng chú ý, khu đô thị cũng sẽ bố trí quỹ nhà tái định cư cho người dân thuộc diện di dời khi triển khai dự án mở rộng Quốc lộ 1A, tạo điều kiện để người dân được tái định cư ngay trên địa bàn.

Bình Minh - Tam Hưng được triển khai trong bối cảnh hạ tầng phía Nam Hà Nội đang được tăng cường đầu tư. Theo thông tin tại lễ khởi công, dự án gắn với định hướng mở rộng trục không gian Quốc lộ 1A quy mô 16 làn xe và tuyến đường sắt đô thị số 1 đoạn Ngọc Hồi - trung tâm Hà Nội.

Việc Bình Minh - Tam Hưng được khởi công cũng diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đã xác lập định hướng phát triển các khu đô thị đa mục tiêu trên phạm vi toàn thành phố.

Ngày 25/5/2026, UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định số 2636/QĐ-UBND phê duyệt Đề án Khu đô thị đa mục tiêu. Theo đó, các khu đô thị được định hướng phân bổ tại 8 hướng, gắn với 9 trục động lực phát triển, ưu tiên những vị trí gần hành lang giao thông chính và đầu mối giao thông công cộng.

Mô hình này được xây dựng nhằm giải quyết đồng thời nhiều nhu cầu về nhà ở. Bên cạnh nhà ở thương mại, các khu đô thị còn bố trí nhà tái định cư, nhà ở công vụ và nhà ở xã hội theo hướng xen cài.

Theo định hướng của thành phố, khoảng 40-50% diện tích sàn nhà ở tại các khu đô thị đa mục tiêu dành cho nhà tái định cư và nhà công vụ, khoảng 20% dành cho nhà ở xã hội và 30-40% dành cho nhà ở thương mại.

Đi cùng cơ cấu nhà ở là yêu cầu phát triển đồng bộ các chức năng đô thị. Các khu đô thị được định hướng bố trí trường học, y tế, văn hóa, thương mại, dịch vụ và không gian làm việc, hướng tới mô hình “sinh sống - làm việc - hưởng tiện ích tại chỗ”.

Với nhà tái định cư, cách tổ chức này đặt yêu cầu về chỗ ở trong cùng bài toán hạ tầng xã hội, dịch vụ và điều kiện sinh hoạt tại nơi ở mới, thay vì chỉ tập trung vào số lượng căn hộ.

Ở góc độ quy hoạch, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, cách tiếp cận “đa tầng, đa cực, đa trung tâm, đa mục tiêu” cho thấy sự thay đổi trong tư duy quy hoạch Hà Nội.

Theo ông, tổ chức không gian theo hướng đa cực, đa mục tiêu cần bảo đảm sự hài hòa giữa các chức năng, tránh dàn trải nguồn lực và xác định rõ chức năng của từng khu vực, từng trục phát triển.

Như vậy, trọng tâm của mô hình không chỉ nằm ở việc mở rộng quỹ nhà, mà còn ở khả năng tổ chức đồng thời các chức năng ở, dịch vụ và hạ tầng trong cùng một không gian phát triển.

Gắn đô thị với hạ tầng

Một nội dung xuyên suốt của Đề án Khu đô thị đa mục tiêu là gắn các khu đô thị với trục động lực và mạng lưới giao thông.

Theo định hướng của Hà Nội, các khu đô thị được phân bổ theo “8 hướng - 9 trục”, ưu tiên khả năng kết nối với hành lang giao thông chính và đầu mối giao thông công cộng. Cách bố trí này nhằm tạo thêm dư địa phát triển ngoài khu vực lõi, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống hạ tầng hiện hữu.

Các trục giao thông lớn khi được mở rộng không chỉ cải thiện khả năng kết nối, mà còn kéo theo nhu cầu phát triển nhà ở, dịch vụ và bố trí lại dân cư dọc các hành lang hạ tầng.

Ở chiều ngược lại, khi quy mô dân cư tăng lên, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội cũng phải được đầu tư tương ứng. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng với các khu đô thị quy mô lớn, nơi lượng dân cư mới có thể tạo sức ép lên trường học, y tế, giao thông và các dịch vụ thiết yếu nếu hạ tầng không theo kịp.

Vì vậy, việc phát triển các khu đô thị đa mục tiêu được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với tiến độ đầu tư hạ tầng. Nhà ở, quỹ tái định cư và các chức năng đô thị cần được tổ chức đồng bộ với mạng lưới giao thông, thay vì phát triển độc lập.

Trong bối cảnh Hà Nội tiếp tục mở rộng các trục giao thông và triển khai nhiều dự án có nhu cầu giải phóng mặt bằng lớn, yêu cầu chủ động quỹ nhà cùng hạ tầng xã hội sẽ ngày càng gắn chặt với quá trình phát triển các không gian đô thị mới.