Làm sạch mã số thuế tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh

Cục Thuế vừa ban hành Quyết định số 595/QĐ-CT triển khai chiến dịch với tên gọi “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trong toàn ngành Thuế.

Triển khai thống nhất trong toàn ngành

Theo Cục Thuế, trong những năm qua, số lượng lũy kế doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế tiếp tục gia tăng; đồng thời, tình trạng người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (bỏ địa chỉ kinh doanh) để trốn tránh nghĩa vụ thuế vẫn diễn ra ở nhiều địa bàn, ngành nghề kinh doanh. Đây là một trong những điểm nghẽn lớn trong công tác quản lý thuế, làm gia tăng hồ sơ tồn đọng, kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính, gây lãng phí nguồn lực xã hội, ảnh hưởng đến tính minh bạch của môi trường kinh doanh, tác động trực tiếp đến người nộp thuế chấp hành tốt pháp luật và tiềm ẩn rủi ro thất thu ngân sách nhà nước; đồng thời làm phát sinh nhiều rủi ro pháp lý đối với chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi không thực hiện hoặc chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế theo quy định.

Bên cạnh đó, thực tiễn quản lý cho thấy một bộ phận đối tượng đã lợi dụng sự thông thoáng của thủ tục thành lập doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh để thành lập pháp nhân không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực chất; lợi dụng sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hợp thức hóa chi phí, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, kỷ cương quản lý nhà nước, môi trường đầu tư, kinh doanh và hiệu lực quản lý thuế.

Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế (MST) - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” được triển khai thống nhất trong toàn ngành Thuế trong năm 2026, từ Cục Thuế đến Thuế tỉnh, thành phố và Thuế cơ sở. Đồng thời tổ chức thực hiện trên cơ sở phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh, chính quyền địa phương, cơ quan công an, cơ quan hải quan và các cơ quan có liên quan.

Mục tiêu cốt lõi được ngành Thuế đặt ra trong thực hiện chiến dịch “Làm sạch MST - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” nhằm làm sạch, chuẩn hóa và giảm thiểu số lượng người nộp thuế (NNT) tồn đọng ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST (trạng thái 03) và NNT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06).

Đồng thời kiểm soát chặt chẽ phát sinh mới, không để tình trạng các hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động mới phát sinh bị chậm trễ trong công tác giải quyết hồ sơ. Từ đó tháo gỡ điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của NNT tuân thủ tốt; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thuế và góp phần phòng ngừa, ngăn chặn hành vi lợi dụng pháp nhân doanh nghiệp để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, gian lận thuế, trục lợi NSNN.

Chiến dịch được ngành Thuế triển khai thống nhất trong toàn ngành với các mục tiêu cụ thể gồm: Lấy NNT làm trung tâm phục vụ; kết hợp chặt chẽ giữa hỗ trợ, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn với việc tăng cường quản lý rủi ro, kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm đối với các trường hợp cố tình không tuân thủ, lợi dụng pháp nhân DN để mua bán hóa đơn, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế.

Lấy dữ liệu làm nền tảng; lấy chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin làm công cụ tổ chức thực hiện; lấy phân nhóm quản lý rủi ro làm phương thức phân bổ nguồn lực; lấy kỷ luật, kỷ cương công vụ và kết quả đầu ra làm căn cứ đánh giá hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Triển khai đồng bộ các giải pháp: làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu, xử lý hồ sơ tồn đọng, ngăn ngừa phát sinh mới, nâng cao tuân thủ, phát huy vai trò của chính quyền địa phương và phối hợp liên ngành trong công tác quản lý thuế, cùng với việc rà soát vướng mắc, hạn chế để hoàn thiện cơ chế chính sách thuế, chính sách quản lý thuế và quy trình quản lý thuế.

Tổ chức triển khai theo phương thức phân luồng hồ sợ và phân tầng rủi ro; tách bạch rõ giữa nhóm hồ sơ cần hỗ trợ, tháo gỡ để giải quyết nhanh với nhóm hồ sơ cần kiểm tra, xác minh, xử lý nghiêm. Lấy hiệu quả xử lý thực chất, thời gian giải quyết hồ sơ, mức độ giảm tồn đọng tại địa bàn trọng điểm, kết quả kiểm soát phát sinh mới và kết quả xử lý nhóm rủi ro cao làm thước đo chủ yếu đánh giá kết quả thực hiện Chiến dịch.

Bảo đảm không để bị lợi dụng việc khôi phục hiệu lực MST, chấm dứt hiệu lực MST, giải thể, chấm dứt hoạt động trong quá trình triển khai Chiến dịch để thực hiện các hành vi nhằm hợp thức hóa các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn và pháp luật có liên quan của các DN, hộ, cá nhân kinh doanh có dấu hiệu gian lận, trục lợi.

Trong quá trình triển khai Chiến dịch, ngành Thuế khuyến khích toàn thể NNT, người dân, cơ quan báo chí, hiệp hội và xã hội tham gia giám sát quá trình thực thi công vụ, đánh giá chất lượng phục vụ của cơ quan thuế, công chức thuế khi giải quyết hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động của NNT; tố giác các hành vi thành lập DN, hộ kinh doanh để mua bán hóa đơn, trục lợi NSNN.

Tạo điều kiện tối đa để NNT chấp hành tốt pháp luật thuế

Từ các mục tiêu cốt lõi đề ra, trong năm 2026, ngành Thuế phấn đấu đưa 100% NNT thuộc diện theo dõi trong Chiến dịch được giao đầu mối đơn vị, đầu mối lãnh đạo và đầu mối công chức phụ trách; được cập nhật trên hệ thống theo dõi, kiểm đếm thống nhất toàn ngành trên hệ thống báo cáo điện tử.

Đồng thời, kiểm soát, phát hiện kịp thời hành vi không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký của NNT, triển khai đầy đủ, kịp thời các biện pháp nghiệp vụ để hướng dẫn người nộp thuế thông báo, cập nhật địa chỉ kinh doanh; hướng dẫn thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động; rà soát, củng cố hồ sơ có dấu hiệu rủi ro, hành vi vi phạm mua bán hóa đơn để chuyển cơ quan công an điều tra xử lý nghiêm theo quy định.

Theo kế hoạch, trong quá trình triển khai, ngành Thuế phấn đấu tối thiểu 80% NNT được rà soát để cập nhật thông tin cá nhân chủ, người đại diện theo pháp luật, thông tin liên hệ và dữ liệu liên quan phục vụ quản lý; 100% hồ sơ tồn trên hệ thống ứng dụng quản lý thuế được rà soát, xác định lại trạng thái hiện tại, đảm bảo các hồ sơ tồn ảo (không phát sinh trong thực tế hoặc đã xử lý xong nhưng chưa được cập nhật kết quả) được cập nhật theo trạng thái thực tế.

Với nhiệm vụ xử lý hồ sơ tồn đọng, ngành Thuế đặt mục tiêu tối thiểu 35% số hồ sơ tồn đọng trạng thái 03 tại thời điểm 31/3/2026 được xử lý dứt điểm trước ngày 31/12/2026 nếu đủ điều kiện theo quy định; trong đó ưu tiên xử lý ngay đối với nhóm hồ sơ không phát sinh doanh thu, không phát sinh hóa đơn, hồ sơ đủ điều kiện xác nhận nghĩa vụ, hoặc hồ sơ kéo dài trên 12 tháng.

Trong nhiệm vụ công khai, xử lý vi phạm, ngành Thuế đặt mục tiêu 100% doanh nghiệp trạng thái 06 có lập hóa đơn điện tử nhưng không kê khai thuế do Cục Thuế xác định được rà soát, đánh giá rủi ro và phân nhóm xử lý. 100% doanh nghiệp trạng thái 06 không hợp tác để khắc phục, hoàn thành nghĩa vụ thuế được công khai thông tin theo quy định tại pháp luật quản lý thuế.

Mục tiêu khác được ngành Thuế đặt ra là 100% vụ việc có dấu hiệu hình sự rõ ràng được củng cố hồ sơ, chuyển tin báo, hồ sơ kiến nghị điều tra, khởi tố sang cơ quan công an theo quy định.

Đối với việc ngăn ngừa phát sinh mới, ngành Thuế đặt mục tiêu giảm thời gian giải quyết bình quân của các hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động phát sinh mới kể từ quý 2/2026 xuống còn không quá 04 tháng đối với hồ sơ thuộc thẩm quyền cơ quan thuế và đủ điều kiện xử lý.

Tỷ lệ doanh nghiệp hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST trong tổng số doanh nghiệp rời bỏ thị trường năm 2026 đạt tối thiểu 40%; Số lượng doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký phát sinh mới trong năm 2026 giảm tối thiểu 20% so với năm 2025; 100% doanh nghiệp, hộ kinh doanh mới thành lập thuộc diện quản lý được tiếp cận tài liệu phổ biến chính sách, hướng dẫn tuân thủ cơ bản ngay từ đầu.

Theo Cục Thuế, trong bối cảnh nền kinh tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số và cải thiện môi trường đầu tư, việc để doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST là một trong những điểm nghẽn lớn trong công tác quản lý thuế, làm gia tăng hồ sơ tồn đọng, kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính, gây lãng phí nguồn lực xã hội, ảnh hưởng đến tính minh bạch của môi trường kinh doanh, tác động trực tiếp đến NNT chấp hành tốt pháp luật và tiềm ẩn rủi ro thất thu NSNN.

Do đó, việc triển khai chiến dịch “Làm sạch MST - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” là cần thiết nhằm xử lý thực chất hồ sơ tồn đọng, tháo gỡ khó khăn cho NNT có thiện chí tuân thủ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, kiểm soát rủi ro ngay từ đầu vào, đồng thời tạo chuyển biến rõ nét trong quản trị dữ liệu, quản lý rủi ro và phối hợp liên ngành trong công tác quản lý thuế hiện đại.

Để Chiến dịch triển khai thành công, ngành Thuế sẽ thực hiện phân công rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm, rõ kết quả đầu ra; gắn kết quả triển khai với trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị.