Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trò chuyện với ông Lê Tất Quốc Anh - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Logistics Sao Đỏ.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có nhiều biến động, logistics tích hợp giúp tối ưu chi phí toàn chuỗi, rút ngắn thời gian giao hàng và đặc biệt là nâng cao khả năng kiểm soát dòng hàng hóa.
- Theo ông, để phát triển logisitics tích hợp tại Việt Nam, chúng ta cần phải gỡ bỏ những “nút thắt” nào?
Theo tôi, logistics tích hợp tại Việt Nam đang đối mặt với một số “nút thắt” lớn.
Trước hết, hạ tầng chưa thực sự đồng bộ, đặc biệt là kết nối giữa cảng biển, khu công nghiệp và hệ thống giao thông nội địa. Hải Phòng là thành phố có lợi thế đặc biệt tốt về giao thông cũng như được quy hoạch và phát triển mạng lưới giao thông liên kết song vẫn cần phát triển hơn nữa hệ thống cảng biển quy mô lớn kết nối với khu kinh tế, khu công nghiệp. Còn với các tỉnh, thành phố khác, liên kết hạ tầng giao thông còn nhiều cản trở khi doanh nghiệp sản xuất nằm xa các cảng biển dẫn tới phát sinh nhiều tác nghiệp về logistics.
Thứ hai, quy mô doanh nghiệp logistics trong nước còn nhỏ và phân mảnh. Hiện nay trên cả nước có hàng nghìn doanh nghiệp logistics có quy mô vừa và nhỏ, phần lớn cung cấp chỉ một dịch vụ vận chuyển hoặc thủ tục hải quan thay vì khả năng cung cấp toàn diện các dịch vụ. Song, các doanh nghiệp này hoạt động rời rạc, thiếu sự liên kết ngang giữa các doanh nghiệp cùng cấp và thiếu sự liên kết dọc với các khâu logistics khác để tạo ra dịch vụ logistics tích hợp.
Thứ ba, mức độ chuẩn hóa và kết nối dữ liệu giữa các khâu trong chuỗi cung ứng chưa cao, dẫn đến việc tối ưu hóa toàn chuỗi còn nhiều dư địa. Khi nhiều bên cùng tham gia vào hoạt động logistics, mỗi bên sử dụng hệ thống quản lý và theo dõi dữ liệu riêng, chưa có sự đồng bộ dẫn tới việc liên kết, phối hợp dịch vụ chưa cao.
Ngoài ra, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực logistics và công nghệ cũng đang là một thách thức đáng kể. Nếu doanh nghiệp muốn phát triển theo mô hình logistics tích hợp, nhân lực và công nghệ cần phải được đầu tư và chuẩn bị kỹ lưỡng, tránh tình trạng không theo kịp tốc độ và nhu cầu của dịch vụ.
- Mới đây Bộ Công Thương đã ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050. Theo ông, đây có phải là “chìa khóa” để các doanh nghiệp logisitcs phát triển nguồn hàng, mở rộng thị trường không?
Tôi cho rằng đây là một định hướng rất quan trọng và mang tính “chìa khóa” để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics trong nước. Việc thúc đẩy dịch vụ tích hợp và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, mà còn giúp giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn trong nước.
Điểm đáng chú ý là kế hoạch này đã cụ thể hóa rõ các mục tiêu lớn của Chiến lược quốc gia. Ví dụ, trong giai đoạn 2025–2035, ngành logistics được đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân 12–15% /năm và nằm trong nhóm 40 thế giới về chỉ số hiệu quả logistics.
Điểm thứ hai và theo tôi là quan trọng nhất chính là kế hoạch đã xác định rõ 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có những nội dung mang tính đột phá cho ngành, tập trung vào các trụ cột gồm có: Thể chế và môi trường kinh doanh, Hạ tầng và kết nối, Doanh nghiệp và thị trường, Công nghệ và phát triển bền vững.
Điểm thứ ba mang tính chiến lược dài hạn là kế hoạch đã đặt trọng tâm rất rõ vào logistics tích hợp và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trước đây, doanh nghiệp logistics Việt Nam chủ yếu tham gia ở các khâu có giá trị gia tăng thấp và riêng lẻ. Nhưng với định hướng mới, doanh nghiệp được khuyến khích chuyển sang cung cấp dịch vụ trọn gói, tham gia sâu hơn vào quản trị chuỗi cung ứng, từ đó giữ lại nhiều giá trị hơn trong nước.
- Từ góc độ doanh nghiệp, ông kỳ vọng như thế nào về xu hướng phát triển logistics tích hợp trong thời gian tới, đặc biệt trong việc nâng cao vị thế của doanh nghiệp logistics Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu?
Trong thời gian tới, tôi tin tưởng vào tương lai của logistics tích hợp. Mô hình này sẽ trở thành xu hướng chủ đạo của ngành logistics Việt Nam. Các doanh nghiệp sẽ không còn cạnh tranh đơn thuần về giá mà chuyển sang cạnh tranh về năng lực cung cấp giải pháp tổng thể và khả năng quản trị chuỗi cung ứng. Đồng thời, mô hình này sẽ xây dựng được hệ sinh thái logistics, tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa để cùng hợp tác, phát triển.
Đối với Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng, nếu tận dụng tốt lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống hạ tầng, định hướng phát triển rõ nét, chúng ta hoàn toàn có thể hình thành các trung tâm logistics tích hợp có quy mô lớn hơn nữa khu vực. Khi đó, doanh nghiệp logistics Việt Nam không chỉ đóng vai trò là nhà cung cấp dịch vụ, mà có thể tham gia sâu hơn vào việc tổ chức và dẫn dắt chuỗi cung ứng toàn cầu.
- Trân trọng cảm ơn ông!
