Phát triển công nghiệp hỗ trợ đang trở thành một trong những trọng tâm của TP Hải Phòng nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, gia tăng năng lực doanh nghiệp trong nước và tạo nền tảng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong hành trình trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại và cửa ngõ sản xuất của khu vực phía Bắc, TP Hải Phòng không chỉ đặt mục tiêu thu hút những dự án FDI quy mô lớn mà còn hướng tới xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đủ năng lực đồng hành cùng các tập đoàn đa quốc gia. Đây được xem là “chìa khóa” để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, gia tăng giá trị sản xuất và đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Những năm gần đây, cùng với làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào TP Hải Phòng, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ của thành phố cũng từng bước chuyển mình. Từ việc đầu tư máy móc hiện đại, tự động hóa dây chuyền sản xuất, chuẩn hóa hệ thống quản trị đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhiều doanh nghiệp đã đủ khả năng đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của các tập đoàn quốc tế.
Lợi thế của TP Hải Phòng không chỉ đến từ hệ thống cảng biển nước sâu, hạ tầng logistics hiện đại hay mạng lưới khu công nghiệp ngày càng mở rộng, mà còn ở sự hiện diện của hàng loạt tập đoàn FDI hoạt động trong các lĩnh vực điện tử, ô tô, cơ khí chính xác, thiết bị công nghệ cao... Đây là thị trường rộng lớn để doanh nghiệp nội địa phát triển sản phẩm linh kiện, phụ tùng, bao bì, khuôn mẫu và các dịch vụ kỹ thuật, từng bước chen chân vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Song, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Để trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp không chỉ phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, giá thành và tiến độ giao hàng mà còn phải tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về quản trị, truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh và ESG. Đây là những rào cản không nhỏ đối với phần lớn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ của TP Hải Phòng vốn có quy mô vừa và nhỏ.
Một trong những nút thắt lớn nhất hiện nay là nguồn lực đầu tư. Việc tiếp cận mặt bằng sản xuất, công nghệ hiện đại hay nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý vẫn là bài toán khó đối với nhiều doanh nghiệp.
Ông Vũ Văn Tư - Giám đốc Công ty TNHH công nghiệp phụ trợ HPTECH bày tỏ, đơn vị đang hướng tới sản xuất linh kiện hàng không vũ trụ và ô tô, chia sẻ: “Để tham gia vào chuỗi giá trị, chúng tôi buộc phải có sản phẩm mẫu đạt tiêu chuẩn khắt khe. Quy trình này đòi hỏi đầu tư khổng lồ về công nghệ và tài chính, nhưng việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi vẫn còn nhiều thủ tục hành chính phức tạp.”
Là một trong số ít các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ siêu nhỏ có thể cung cấp các sản phẩm linh kiện cho các đối tác khó tính như Nhật Bản, bà Nguyễn Thị Hòa - Công ty TNHH Cơ khí Chính xác và Thương Mại Trung Hòa chia sẻ, để đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp không chỉ cần nguồn lực tài chính lớn để đầu tư công nghệ mà còn phải chú trọng phát triển nguồn nhân lực nhằm làm chủ kỹ thuật, liên tục cải tiến chất lượng sản phẩm. Đây là yếu tố then chốt để mở rộng cơ hội hợp tác với các đối tác nước ngoài trong thời gian tới.
Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa công nghiệp hỗ trợ trở thành động lực phát triển mới, TP Hải Phòng vừa phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035.
Theo chương trình, TP Hải Phòng sẽ tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ cho các ngành điện tử, công nghệ cao, cơ khí chế tạo, ô tô, dệt may và da giày; đồng thời xây dựng mạng lưới doanh nghiệp có năng lực sản xuất linh kiện, phụ tùng, vật liệu kỹ thuật phục vụ các ngành công nghiệp chủ lực của thành phố và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Mục tiêu đến năm 2030, TP Hải Phòng phấn đấu có khoảng 300 - 350 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có năng lực sản xuất, cung ứng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp đầu chuỗi, doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia, qua đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu.
Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Trung Tuyên - Phó Chủ tịch Hiệp hội Hỗ trợ phát triển Công nghiệp Hải Phòng cho biết, lợi thế lớn nhất của TP Hải Phòng không chỉ nằm ở việc thu hút được nhiều tập đoàn FDI, mà ở khả năng chuyển sự hiện diện của các tập đoàn này thành đơn hàng, chuyển giao công nghệ và cơ hội tham gia chuỗi cung ứng cho doanh nghiệp nội địa. Muốn làm được điều đó, doanh nghiệp Hải Phòng phải từng bước đáp ứng đồng thời các yêu cầu về chất lượng, giá thành, thời gian giao hàng, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn ESG. Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 sẽ tạo nền tảng để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước, ông Nguyễn Quốc Huy - Trưởng Phòng Quản lý công nghiệp, Sở Công Thương Hải Phòng cho biết, công nghiệp hỗ trợ có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp thành phố, nhất là khi Hải Phòng đang thu hút nhiều dự án sản xuất quy mô lớn. Vì vậy, bên cạnh sự chủ động đổi mới của doanh nghiệp, Sở Công Thương sẽ tiếp tục triển khai các chương trình hỗ trợ cải tiến sản xuất, chuyển đổi số, kết nối doanh nghiệp với các tập đoàn lớn và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực của doanh nghiệp địa phương và gia tăng tỷ lệ nội địa hóa trong sản xuất.
Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đón dòng vốn FDI chất lượng cao, công nghiệp hỗ trợ được xem là yếu tố quyết định khả năng nâng cao giá trị gia tăng của nền sản xuất. Với lợi thế về hạ tầng, logistics cùng định hướng phát triển bài bản, TP Hải Phòng đang từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đủ năng lực kết nối với các tập đoàn lớn, qua đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương và khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp của khu vực phía Bắc.
