Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế vừa ra thông báo tạm dừng lưu thông hàng hóa đối với 4 lô phụ gia thực phẩm là bột ngọt có xuất xứ Trung Quốc.
Ngày 1/4/2025, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế đã có thông báo về việc đề nghị tạm dừng lưu thông hàng hóa đối với 4 lô bột ngọt (Monosodium L – Glutamate) của công ty TNHH Liên Sen, địa chỉ tại số 19 đường 44, khu phố 1, tổ 6, phường 16, quận 8, TPHCM do vi phạm quy định về ghi nhãn. Danh sách các sản phẩm bao gồm:
Monosodium L - Glutamate Han'ei Suru với số lô D2502060-13X, ngày sản xuất 26/2/2025 và hạn sử dụng đến 25/2/2028, số lượng 839 bao (25kg/bao); Monosodium L - Glutamate Han'ei Suru với ngày sản xuất 26/2/2025 và hạn sử dụng 25/2/2027 (loại 1kg/túi); Monosodium L - Glutamate Han'ei Suru với ngày sản xuất 26/2/2025 và hạn sử dụng 25/2/2027 (loại 300g/túi); và Monosodium L – Glutamate Kjmoto với ngày sản xuất 26/2/2025 và hạn sử dụng 25/2/2027 (loại 350g/túi).
Cục An toàn thực phẩm đã chỉ ra các sản phẩm này vi phạm quy định về ghi nhãn, bao gồm các thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác về nguồn gốc, xuất xứ và các thông tin cần thiết khác để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.
Trong đó, sản phẩm bột ngọt KJMOTO và HAN'EI SURU do Công ty TNHH Liên Sen nhập từ một công ty Trung Quốc là Hulunbeier NorthEast Fufeng Boitechnologies Co.LTD., sau đó san chia, đóng gói lại và bán ra thị trường. Tuy vậy, trên bao bì của các sản phẩm này không có thông tin xuất xứ sản phẩm là từ Trung Quốc, tên công ty Trung Quốc sản xuất ra bột ngọt trước khi đóng gói cũng được ghi bằng tiếng Anh, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Tràn lan bột ngọt đóng gói lại không rõ xuất xứ trên thị trường
Đây không phải là lần đầu tiên các nhãn hiệu bột ngọt đóng gói lại bị cơ quan chức năng kiểm tra và xử lí. Trước đó, bột ngọt Sela của Công ty TNHH MTV Sela Tím (Tỉnh An Giang), bột ngọt Uma999 của Công ty Cổ phần Thực phẩm Nhất Việt (Tỉnh Bình Dương) và bột ngọt AWIN của Công ty TNHH MTV thương mại xuất nhập khẩu Minh Đức (Tỉnh Quảng Trị) cũng đã bị các đội Quản lí thị trường địa phương xử phạt do vi phạm quy định về ghi nhãn, không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của sản phẩm.
Bên cạnh những thương hiệu đã bị xử lí này, hiện nay, trên thị trường vẫn còn đến hơn 30 nhãn hiệu bột ngọt đóng gói lại không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Phần lớn các loại bột ngọt đóng gói lại này được nhập từ Trung Quốc, hoặc các loại bột ngọt không rõ nguồn gốc, xuất xứ và không minh bạch thông tin trên bao bì. Tuy nhiên, các sản phẩm bột ngọt san chia, đóng gọi lại này vẫn đang được bày bán tràn lan các tỉnh thành trên cả nước, không chỉ các chợ, tạp hóa mà còn cả các đại lí, siêu thị.
Điều này dấy lên lo ngại về sức khỏe cho người tiêu dùng, liệu các cơ sở san chia, đóng gói lại này có đảm bảo các điều kiện an toàn thực phẩm hay chưa. Bên cạnh đó, chất lượng bột ngọt dùng để san chia, đóng gói lại từ bột ngọt Trung Quốc hoặc các loại bột ngọt không rõ nguồn gốc, xuất xứ liệu có đảm bảo tiêu chuẩn cho người tiêu dùng trực tiếp hay không.
Hành vi cố tình che giấu nguồn gốc xuất xứ sản phẩm của các doanh nghiệp kinh doanh bột ngọt san chia, đóng gói lại, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng nhằm mục đích thu lợi gây ảnh hưởng không nhỏ đến quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Do đó, người tiêu dùng cần hết sức cẩn trọng khi lựa chọn sản phẩm, nên ưu tiên những thương hiệu uy tín và được sản xuất trực tiếp tại Việt Nam, đồng thời kiểm tra kỹ thông tin trước khi mua để tránh những ảnh hưởng không đáng có cho sức khỏe của bản thân và gia đình.
Phân biệt bột ngọt san chia, đóng gói lại và bột ngọt sản xuất trực tiếp trong nước
Để tránh mua phải bột ngọt san chia, đóng gói lại gây rủi ro cho sức khỏe gia đình, khi mua bột ngọt tại chợ, siêu thị…, người tiêu dùng cần lưu ý các thông tin trên mặt sau bao bì sản phẩm, cụ thể:
Bột ngọt san chia, đóng gói lại từ bột ngọt Trung Quốc hoặc các loại bột ngọt không rõ nguồn gốc, xuất xứ: Trên mặt sau bao bì thường ghi các nội dung như: Đóng gói tại, hoặc Phối trộn tại, hoặc Hoàn tất tại, hoặc Cơ sở đóng gói, … thì chắc chắn đây không phải bột ngọt được sản xuất trực tiếp tại Việt Nam mà là loại bột ngọt san chia, sang chiết để đóng gói lại, mà bột ngọt bên trong phần lớn là bột ngọt không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc được nhập từ Trung Quốc, do các tổ chức, cá nhân tự trộn lẫn, san chia, đóng bao vào nhãn hiệu tự tạo ra, sau đó bán cho người tiêu dùng.
Như trường hợp của bột ngọt KJMOTO và HAN'EI SURU vừa bị xử lí, trên bao bì chỉ ghi Cơ sở đóng gói: 17 Phạm Đức Sơn, Phường 16, Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh.
Hay sản phẩm bột ngọt SELA của Công ty TNHH MTV Sela Tím (Tỉnh An Giang), trên bao bì ghi Đóng gói tại Việt Nam.
Với bột ngọt được sản xuất trực tiếp tại Việt Nam: Trên mặt sau của bao bì chỉ ghi một trong các nội dung sau: Xuất xứ: Việt Nam, hoặc Sản xuất tại: Tên và địa chỉ công ty tại Việt Nam.
Bột ngọt sản xuất trực tiếp tại Việt Nam thường được làm từ các nguyên liệu tự nhiên như mía, khoai mì..., thông qua quá trình lên men. Hiện nay chỉ có 3 công ty sản xuất bột ngọt trực tiếp tại Việt Nam là Công ty CP Hữu hạn Vedan Việt Nam, Công ty Ajinomoto Việt Nam, Công Ty TNHH Miwon Việt Nam.
Hệ lụy kinh tế từ bột ngọt đóng gói lại
Để có thể sản xuất trực tiếp bột ngọt tại Việt Nam, doanh nghiệp phải bỏ ra rất nhiều chi phí như xây dựng nhà xưởng, mua máy móc thiết bị, sử dụng nguyên liệu nông nghiệp trong nước, tuyển dụng nhiều lao động địa phương, đóng góp cho ngân sách nhà nước… Trong khi đó, những doanh nghiệp đơn thuần chỉ mua bột ngọt từ Trung Quốc hoặc các nguồn khác, sau đó trộn lẫn, san chia, sang chiết để đóng gói lại rồi bán ra thị trường, sẽ không đóng góp vào phát triển nông nghiệp nội dịa do không sử dụng các nguyên liệu trong nước; không cần bỏ ra nhiều chi phí đầu tư về nhà xưởng, máy móc mà chỉ cần trang bị các thiết bị đóng gói đơn giản; cũng không góp phần giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội...
Điều này dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất bột ngọt trong nước khó cạnh tranh với các doanh nghiệp chỉ san chia, đóng gói lại bột ngọt và bán ra thị trường. Đặc biệt, nếu không tính đến thuế bán phá giá, khi thuế suất nhập khẩu bột ngọt từ các nước Đông Nam Á và Trung Quốc vào Việt Nam đang bằng không, thì các doanh nghiệp nhập khẩu bột ngọt từ các nước này sẽ không phải chịu khoản thuế nhập khẩu. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến sự rộ lên nhanh chóng của các nhãn hiệu bột ngọt đóng gói lại, chỉ trong vòng 1 năm mà có đến hơn 30 nhãn hiệu đang được bán tràn lan trên cả nước.
Bột ngọt san chia, đóng gói lại không chỉ tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe người tiêu dùng mà còn gây ra nhiều hệ lụy khó lường cho nền kinh tế trong nước. Do đó, rất cần các cơ quan chức năng tăng cường công tác quản lý, giám sát chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, đồng thời mang lại môi trường kinh doanh lành mạnh, thúc đẩy kinh tế phát triển.