Cận Tết, nhu cầu độ và tân trang ô tô tăng cao, nhưng chủ xe cần nắm rõ hạng mục được phép để tránh rủi ro đăng kiểm và xử phạt.
Những tuần cận Tết, thị trường chăm sóc và nâng cấp ô tô bước vào giai đoạn sôi động nhất trong năm. Tại các gara, trung tâm phụ kiện, xe ra vào liên tục với đủ nhu cầu: người dán lại màu sơn, thay bộ body kit thể thao, người lắp thêm đèn LED, nâng cấp màn hình giải trí hay hệ thống âm thanh. Với nhiều chủ xe, “làm đẹp” phương tiện trước kỳ nghỉ dài ngày đã trở thành một phần của không khí chuẩn bị đón xuân.
Tuy nhiên, phía sau trào lưu đó là không ít rủi ro pháp lý. Không phải hạng mục nào cũng có thể tùy ý thay đổi. Chỉ cần can thiệp vào kết cấu hoặc hệ thống kỹ thuật chính, phương tiện có thể bị từ chối đăng kiểm, buộc tháo bỏ phụ kiện, thậm chí bị xử phạt. Theo quy định hiện hành, chủ xe không được tự ý thay đổi thiết kế, tổng thành và các hệ thống an toàn so với cấu hình ban đầu hoặc hồ sơ đã được cơ quan chức năng phê duyệt.
Trên thực tế, những nâng cấp mang tính tiện nghi và thẩm mỹ thuần túy vẫn được chấp nhận tương đối linh hoạt. Các hạng mục như bọc ghế da, dán phim cách nhiệt, lắp màn hình Android, camera hành trình, camera 360 độ hay nâng cấp âm thanh thường không ảnh hưởng đến khả năng vận hành nên vẫn đăng kiểm bình thường. Ở ngoại thất, việc bổ sung các chi tiết trang trí như lip cản, ốp thân xe, cánh lướt gió nhỏ, bậc bước chân hoặc dán decal đổi màu cũng được phép, miễn không làm thay đổi kích thước tổng thể hay phải cắt hàn thân vỏ.
Hệ thống chiếu sáng là trường hợp được nhiều người quan tâm nhất. Người dùng có thể thay đèn LED hoặc Xenon để tăng độ sáng, nhưng phải bảo đảm đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, ánh sáng trắng hoặc vàng, không gây chói mắt và có nguồn gốc, chứng nhận hợp quy. Các loại đèn đổi màu, nhấp nháy hoặc lắp sai vị trí vẫn bị coi là vi phạm và dễ bị lực lượng chức năng xử lý khi lưu thông.
Ngược lại, những thay đổi liên quan trực tiếp đến “phần cứng” của xe gần như đều nằm trong diện cải tạo bắt buộc phải xin phép. Việc can thiệp động cơ để tăng công suất, lắp turbo, chỉnh ECU vượt thông số gốc; hạ hoặc nâng gầm; thay hệ thống treo, phanh, lái; cắt hàn khung sườn hay thay đổi kích thước dài - rộng - cao của xe đều có thể khiến phương tiện không đạt kiểm định. Ngay cả hệ thống ống xả nếu gây tiếng ồn lớn hoặc ảnh hưởng tiêu chuẩn khí thải cũng có nguy cơ bị yêu cầu tháo bỏ.
Thực tế cho thấy, không ít chủ xe chỉ đến khi đi đăng kiểm mới “vỡ lẽ” vì những món đồ tưởng chừng nhỏ lại bị đánh giá là thay đổi kết cấu. Khi đó, toàn bộ phụ kiện phải tháo ra để đưa xe về nguyên trạng, vừa tốn chi phí vừa mất thời gian, chưa kể nguy cơ bị xử phạt hành chính. Điều này đặc biệt bất tiện trong dịp cuối năm khi nhu cầu đi lại tăng cao.
Vì vậy, các đơn vị dịch vụ khuyến nghị người dùng nên ưu tiên cách tiếp cận an toàn: tập trung nâng cấp tiện nghi, thẩm mỹ nhẹ thay vì can thiệp sâu vào cơ khí. Trước khi “xuống tiền”, nên tham khảo tư vấn kỹ thuật, lựa chọn linh kiện có nguồn gốc rõ ràng và tìm hiểu khả năng đăng kiểm của từng hạng mục. Với những thay đổi thuộc diện phải khai báo, chủ xe cần hoàn thiện thủ tục theo quy định để tránh rắc rối về sau.
Suy cho cùng, mục đích của việc tân trang xe là để những chuyến đi đầu năm thoải mái và trọn vẹn hơn. Một chiếc xe đẹp nhưng không qua được đăng kiểm hoặc bị xử phạt giữa đường chắc chắn sẽ khiến niềm vui ngày Tết kém trọn vẹn. Độ xe không sai, miễn là làm đúng luật.
