Bất chấp lãi suất cao, ngành tài chính vẫn duy trì lợi nhuận tích cực. Tuy nhiên, yếu tố lãi suất sẽ gây sức ép lên các ngành chu kỳ như tài chính, bất động sản, tiêu dùng...
Lãi suất tín dụng đang trở thành một trong những biến số vĩ mô được theo dõi nhiều nhất vì xoay quanh là các động thái chính sách có thể gây sức ép lên tăng trưởng lợi nhuận của các ngành.
Nhìn chung, môi trường lãi suất cao hiện nay đang gây áp lực nhất định lên hoạt động kinh tế, nhưng đồng thời cũng củng cố nguồn vốn của các ngân hàng và cải thiện thanh khoản hệ thống. Tăng trưởng tiền gửi đang bắt kịp tăng trưởng tín dụng khi lãi suất cao hơn khuyến khích tiết kiệm, ông Hoàng Huy, CFA, Chứng khoán Maybank cho biết.
Xu hướng này được phản ánh rõ nét trên thị trường liên ngân hàng, khi lãi suất qua đêm giảm xuống khoảng 1% vào cuối tháng 7/2026, mức thấp nhất trong một năm. Dù tăng vọt lên khoảng 4–7% trong những ngày gần đây, lãi suất nói chung đã hạ nhiệt từ cuối nửa đầu năm 2026. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ tiếp tục giảm trong các tháng tới.
NHNN cũng đã có thể thu hẹp hỗ trợ thanh khoản, với lượng bơm ròng còn lại giảm xuống mức thấp nhất một năm ở khoảng 170 nghìn tỷ VND, bằng khoảng một nửa mức đỉnh 350 nghìn tỷ VND trong giai đoạn căng thẳng thanh khoản quý II/2026.
Một loạt các động thái chính sách hỗ trợ thị trường cũng đã được ban hành.
Dù vậy, khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng tiền gửi vẫn chưa thu hẹp đáng kể. NHNN tại cuộc họp quan trọng mới đây đã cung cấp số liệu chênh lệch của khoảng cách này lên tới trên 2 triệu tỷ đồng. Nhu cầu tín dụng mạnh mẽ, đặc biệt từ các dự án hạ tầng quy mô lớn, tiếp tục gây áp lực lên nguồn vốn của các ngân hàng thương mại, đặc biệt là các ngân hàng nhóm 1 như VPB, TCB, HDB và MBB. Kết quả là lãi suất tiền gửi tăng nhẹ trong tháng 7/2026. Điều này cũng đồng nghĩa rằng chỉ khi khoảng cách chênh lệch được bù đắp, rút ngắn xuống, các ngân hàng mới có thể "dễ thở" trước áp lực lãi suất.
"Chúng tôi dự kiến xu hướng này sẽ tiếp tục và giữ lãi suất tiền gửi ở mức tương đối cao trong ngắn hạn. Tuy nhiên, chúng tôi duy trì quan điểm rằng lãi suất tiền gửi 12 tháng bình quân thị trường đã đạt đỉnh khoảng 7,5–8,0% trong quý II/2026 và sẽ giảm dần khoảng 50 điểm cơ bản xuống 7,0–7,5% vào cuối năm", ông Huy cho biết.
Trong môi trường lãi suất còn cao, xu hướng lợi nhuận quý II/2026 phần lớn tương tự quý II/2026, cho thấy các công ty vốn hóa lớn tiếp tục vượt trội so với nhóm vốn hóa vừa và nhỏ. Điểm tích cực là số lượng khoản lợi nhuận đặc biệt ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi ít hơn.
Theo chuyên gia của Chứng khoán Maybank (MSVN), trái với kỳ vọng, các ngành tài chính vẫn duy trì sức bền dù lãi suất tăng cao, với lợi nhuận ngân hàng tăng 24% và lợi nhuận môi giới chứng khoán tăng 31% so với cùng kỳ. Ngược lại, dù lợi nhuận bất động sản nhà ở tăng 193% so với cùng kỳ, phần lớn mức tăng trưởng này đến từ các khoản lợi nhuận ngoài hoạt động cốt lõi, che khuất kết quả hoạt động kinh doanh thực chất còn khá khiêm tốn.
Ở các ngành khác, giá chip tăng và thị phần tiếp tục mở rộng hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ cho các nhà bán lẻ hàng đầu (+102% so với cùng kỳ), trong khi các nhà sản xuất thép hưởng lợi từ chi tiêu hạ tầng và hoạt động xây dựng mạnh mẽ.
Trong khi đó, xung đột Trung Đông và đà tăng giá hàng hóa kéo theo đã thúc đẩy lợi nhuận các ngành năng lượng (+123% so với cùng kỳ), hóa chất (+31%) và logistics hàng hải (+65%), đưa lợi nhuận lên mức cao nhất trong nhiều quý. Ngược lại, hàng không/logistics chịu tác động nặng nề từ chi phí nhiên liệu tăng, với lợi nhuận ngành lao dốc 98% so với cùng kỳ dù nhu cầu đi lại vẫn duy trì tốt.
Lợi nhuận ngành IT vẫn vững chắc, tăng 14% so với cùng kỳ dù chịu áp lực liên quan đến AI. Hiệu quả của ngành đồ uống phân hóa, với các hãng bia ghi nhận kết quả gần như đi ngang trong khi các nhà sản xuất sữa đạt lợi nhuận kỷ lục.
Nhìn chung, thị trường chung ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận 46% so với cùng kỳ trong quý II/2026 và 48% trong nửa đầu năm2026. Đây là những con số hết sức tích cực và là nền tảng cốt lõi cho thị trường kể cả trong những giai đoạn dòng tiền trở nên yếu đi, đầy thận trọng.
MSVN dự báo, tăng trưởng lợi nhuận dự kiến sẽ hạ nhiệt trong nửa cuối năm 2026 và sang năm 2027, do nền so sánh rất cao của nửa cuối 2025 và nửa đầu 2026. Trong khi đà đẩy mạnh đầu tư hạ tầng của Chính phủ và giá vật liệu tăng sẽ tiếp tục hỗ trợ các ngành liên quan đến vật liệu xây dựng, và giá ICT cao hơn vẫn thuận lợi cho các nhà bán lẻ ICT, lãi suất cao nhiều khả năng sẽ tiếp tục gây sức ép lên các ngành chu kỳ như tài chính, bất động sản và tiêu dùng tùy ý. Ngoài ra, bất ổn toàn cầu bao gồm căng thẳng địa chính trị và sự bình thường hóa giá hàng hóa có thể kìm hãm tăng trưởng lợi nhuận ở các ngành như năng lượng và hóa chất.
Phản ánh kết quả nửa đầu năm 2026 vượt kỳ vọng, MSVN nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận thị trường 2026 thêm 5 điểm phần trăm lên 26% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng điều chỉnh dự báo 2027 xuống 2 điểm phần trăm còn 10% so với cùng kỳ, chủ yếu do nền lợi nhuận cao hơn được thiết lập trong năm 2026.
Bên cạnh đó, các nhà phân tích cũng dự báo khi lãi suất còn cao nhiều khả năng sẽ tiếp tục gây sức ép lên thị trường chung và tâm lý nhà đầu tư trong ngắn hạn, việc FTSE triển khai nâng hạng thị trường Việt Nam vào tháng 9/2026 có thể tạo một số hỗ trợ. Theo đó, MSVN kỳ vọng VN-Index đi ngang trong ngắn hạn nhưng duy trì mục tiêu 2.000 điểm, tương ứng P/E dự phóng FY26 là 12,5 lần (TB 5 năm – 1SD), được hỗ trợ bởi khả năng lãi suất giảm vào cuối năm.
Các nhóm ngành năng lượng, IT, môi giới và các cổ phiếu chọn lọc được ưu tiên. Danh mục cổ phiếu nổi bật được điều chỉnh thay HPG, ACV, KDH, VCB bằng FPT, GAS, PNJ và VCI.
Lưu ý rằng HPG, VCB hay VCI, trong cập nhật mới nhất công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026 đối với FTSE Global Equity Index Series (GEIS) khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc của FTSE Russel, thuộc nhóm 27 mã cổ phiếu Việt Nam được thêm mới vào FTSE All-Cap. Đây cũng sẽ là những thông tin tham khảo đáng chú ý đối với triển vọng của các mã cổ phiếu đặc biệt khi tháng 8 đã đi được 2/3 chặng đường của tháng; trong khi đó sự lựa chọn các mã cổ phiếu theo kỳ vọng giải ngân vốn ngoại từ câu chuyện nâng hạng, được giới chuyên môn cho rằng không hẳn sẽ chỉ chờ khi chính thức có hiệu lực mới thực sự giải ngân.
