Sau bước ngoặt lịch sử hợp nhất không gian địa lý và kinh tế, tỉnh Phú Thọ đang cấu trúc lại nội lực một cách mạnh mẽ.
Sự kiện Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Phú Thọ diễn ra mới đây tại Thủ đô Madrid (Vương quốc Tây Ban Nha) không chỉ khẳng định vị thế mới của một “siêu địa phương” cửa ngõ Thủ đô, mà còn mở ra chương mới trong chiến lược đón làn sóng đầu tư thế hệ mới từ Liên minh châu Âu (EU) vào các trụ cột kinh tế xanh và công nghệ cao.
Từ không gian phát triển “vượt trội” đến cam kết chính quyền kiến tạo
Nằm trong chuỗi hoạt động của Đoàn công tác xúc tiến đầu tư và nghiên cứu thực tế tại ba nước Tây Âu và Bắc Âu gồm Tây Ban Nha, Thụy Điển và Phần Lan từ ngày 2/6 đến 12/6/2026 do Trung tâm Xúc tiến Đầu tư và Hỗ trợ Doanh nghiệp tỉnh Phú Thọ chủ trì thực hiện, ngày 3/6/2026 (theo giờ Việt Nam), UBND tỉnh Phú Thọ đã phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha tổ chức thành công Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Phú Thọ tại Thủ đô Madrid. Sự kiện diễn ra tại Khách sạn Novotel Madrid City Las Ventas, thu hút sự quan tâm của hơn 30 tập đoàn, doanh nghiệp và nhà đầu tư lớn tại quốc gia vùng bán đảo Iberia.
Hội nghị diễn ra vào một thời điểm mang tính lịch sử khi mối quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Tây Ban Nha đã bước sang năm thứ 17 (được thiết lập từ năm 2009), đồng thời Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đang đi vào giai đoạn thực thi chiều sâu, tạo dựng bệ phóng vững chắc cho các dòng vốn dịch chuyển. Tuy nhiên, tâm điểm thu hút sự chú ý của các giới tinh hoa tài chính tại Madrid lại chính là tầm vóc mới của tỉnh Phú Thọ sau khi thực hiện sáp nhập địa giới hành chính.
Phát biểu khai mạc đầy ấn tượng trước hội nghị, ông Bùi Huy Vĩnh - Phó Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ nhấn mạnh: “Tỉnh Phú Thọ sau khi hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Hòa Bình và Vĩnh Phúc đã hình thành một không gian phát triển mới với quy mô lớn và tiềm năng vượt trội. Với diện tích tự nhiên trên 9,3 nghìn km2 (xếp thứ 15 cả nước) và dân số trên 4 triệu người (xếp thứ 11 cả nước), tỉnh sở hữu nguồn lực phát triển dồi dào và thị trường nội địa rộng lớn”.
Sự cộng hưởng từ ba vùng đất giàu tiềm năng đã ngay lập tức chuyển hóa thành những con số tăng trưởng kinh tế đầy thuyết phục. Báo cáo từ ban tổ chức cho biết, năm 2025, kinh tế - xã hội của tỉnh duy trì đà tăng trưởng ấn tượng với mức tăng GRDP đạt 10,52%, xếp thứ 4 toàn quốc và đứng đầu vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Quy mô nền kinh tế dịch chuyển mạnh mẽ lên mốc 412,4 nghìn tỷ đồng (tương đương gần 16 tỷ USD), vươn lên đứng thứ 6 toàn quốc. Bước sang quý I/2026, các chỉ số vĩ mô tiếp tục phát tín hiệu tích cực khi tổng thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 15,9 nghìn tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ; vốn đầu tư phát triển tăng 11,6%, trong đó khu vực công nghiệp - xây dựng giữ vai trò động lực chủ chốt chiếm tới 46,58% GRDP.
Không chỉ sở hữu các chỉ số tăng trưởng “nóng”, Phú Thọ còn minh chứng cho các nhà đầu tư châu Âu thấy một nền tảng quản trị công minh bạch và hiệu quả. Theo công bố PCI 2025 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) ngày 15/5/2026 vừa qua, Đất Tổ đã xuất sắc lọt vào Top 5 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế xuất sắc nhất cả nước. Đáng chú ý, tỉnh đứng thứ 2 toàn quốc về chỉ số “Tiếp cận nguồn lực”, xếp thứ 5 về “Chính quyền kiến tạo”, đồng thời nằm trong Top 10 ở cả hai tiêu chí cốt lõi là “Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp” và “Chi phí không chính thức”.
Đánh giá về bước đệm quản trị này, ông Bùi Huy Vĩnh khẳng định: “Những kết quả trên là minh chứng cho quyết tâm của tỉnh trong cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đồng hành cùng doanh nghiệp và thu hút đầu tư phát triển. Phú Thọ đã và đang là “đất lành” thu hút những dòng vốn lớn”.
Thực tế chứng minh, trong giai đoạn 2021 - 2025, tổng vốn thu hút FDI vào tỉnh đã đạt gần 6 tỷ USD và vốn nội địa (DDI) đạt 488 nghìn tỷ đồng. Tỉnh đã xây dựng được chuỗi cung ứng linh kiện công nghệ cao vững chắc với hơn 70 doanh nghiệp vệ tinh hàng đầu cho các tập đoàn toàn cầu như Samsung, Dell, Apple, đồng thời là bến đỗ của các dự án quy mô lớn từ BYD, Signetics, dệt Regent, Kraft Vina, hay xi măng Xuân Thiện.
Quy hoạch “Ba hành lang - Một vành đai” và 4 trụ cột chiến lược đón dòng vốn toàn cầu
Tầm nhìn đến giai đoạn 2026 - 2030, Phú Thọ đặt mục tiêu phát triển bứt phá để khẳng định vị thế là một cực tăng trưởng hạt nhân của vùng Thủ đô và vùng Trung du miền núi phía Bắc. Mục tiêu đặt ra hết sức thách thức: tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt từ 11 - 12%/năm; quy mô kinh tế và GRDP bình quân đầu người năm 2030 tăng gấp hơn 2 lần so với năm 2025 (đạt khoảng 220 - 230 triệu đồng/người); thu ngân sách vượt mốc 85.000 tỷ đồng.
Để hiện thực hóa khát vọng lớn này, cấu trúc không gian kinh tế - xã hội của tỉnh đã được tái cơ cấu khoa học theo mô hình: “Ba hành lang - Một vành đai - Năm trục động lực”, gắn liền với 04 vùng kinh tế động lực cốt lõi được định hình từ quá trình hợp nhất: Vùng đô thị Phú Thọ - Việt Trì - Vĩnh Yên - Phúc Yên (cũ): Định hướng trở thành trung tâm chính trị, hành chính, tài chính, công nghiệp công nghệ cao và logistics liên thông trực tiếp với sân bay quốc tế Nội Bài.
Vùng Đông Bắc tỉnh (Đoan Hùng - Phù Ninh - Thanh Ba cũ): Tập trung phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ mới và hệ thống logistics đường sông huyết mạch.
Vùng đô thị Hòa Bình - Lương Sơn (cũ): Trở thành trung tâm công nghiệp năng lượng sạch, kết hợp đô thị sinh thái nghỉ dưỡng đẳng cấp tầm cỡ vùng.
Vùng Tây Phú Thọ và Hòa Bình (cũ): Phát triển nông nghiệp hữu cơ ứng dụng công nghệ cao kết hợp du lịch trải nghiệm khám phá bản sắc độc đáo.
Từ sơ đồ không gian này, Phú Thọ đến với Madrid để đưa ra lời mời gọi các tập đoàn Tây Ban Nha có thế mạnh toàn cầu rót vốn vào 4 trụ cột then chốt: Thứ nhất, Công nghiệp công nghệ cao và các ngành công nghiệp mới nổi. Tỉnh quy hoạch phát triển tối thiểu 01 Khu công nghiệp công nghệ cao tại khu vực Vĩnh Phúc (cũ), thu hút đầu tư chuyên sâu vào thiết kế chip, vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số và linh kiện ô tô cao cấp. Để chuẩn bị nguồn nhân lực đón đầu, tỉnh khuyến khích hợp tác công - tư (PPP) thành lập Học viện Công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo Phú Thọ.
Thứ hai, Hạ tầng logistics đa phương thức và dịch vụ thương mại thế hệ mới. Trọng tâm là xây dựng khu thương mại tự do (FTZ) hoàn chỉnh tại khu vực Bình Xuyên - Yên Lạc (cũ), đẩy nhanh tiến độ Trung tâm Logistics ICD Bình Xuyên và phát triển hệ thống bến cảng thủy nội địa trên các tuyến sông Hồng, sông Lô, sông Đà.
Thứ ba, du lịch nghỉ dưỡng, “kinh tế ban đêm” và “kinh tế đầu bạc”. Quy hoạch đồng bộ hệ thống 87 sân golf đạt tiêu chuẩn quốc tế PGA đến năm 2050. Kêu gọi đầu tư tổ hợp giải trí ban đêm tại Tam Đảo, Đại Lải, Mai Châu, Wyndham Thanh Thủy; đồng thời phát triển chuỗi bệnh viện điều dưỡng chất lượng cao đón đầu xu hướng già hóa dân số châu can.
Thứ tư, Nông, lâm nghiệp sinh thái và thị trường tín chỉ carbon. Hình thành vùng chuyên canh hữu cơ lớn kết hợp công chế biến sâu và triển khai kinh tế lâm nghiệp đa mục tiêu dưới tán rừng để tham gia vào thị trường tín chỉ carbon quốc tế.
Hành động bằng “Luồng xanh” và câu chuyện thành công từ doanh nghiệp Tây Ban Nha
Để thuyết phục các nhà đầu tư châu Âu vốn nổi tiếng khắt khe về các tiêu chuẩn pháp lý, môi trường và thời gian, thông điệp bế mạc của ông Nguyễn Khắc Hiếu - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ đã đưa ra những cam kết cụ thể, mang tính hành động cao: “Tỉnh Phú Thọ luôn vững vàng với phương châm: Lấy doanh nghiệp và nhà đầu tư làm trung tâm phục vụ. Chúng tôi khẳng định sẽ cung cấp những chính sách ưu đãi đầu tư hấp dẫn nhất, thông thoáng nhất trong khung pháp luật Việt Nam. Đặc biệt về cải cách hành chính, tỉnh áp dụng cơ chế 'một cửa liên thông và mô hình luồng xanh - fast track, giúp rút ngắn tới 50% thời gian thủ tục cấp phép đầu tư”.
Bên cạnh đó, hàng loạt chính sách tài chính ưu việt đã được người đứng đầu chính quyền tỉnh Phú Thọ vạch rõ: áp dụng thuế suất thu nhập doanh nghiệp ưu đãi (10% - 15%) trong 10 - 15 năm; miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo; miễn thuế nhập khẩu tạo tài sản cố định; miễn tiền thuê đất từ 3 - 15 năm (hoặc 100% cho y tế, giáo dục). Về hạ tầng trực tiếp, tỉnh cam kết hỗ trợ đầu tư hạ tầng thiết yếu đến chân hàng rào nhà máy, đi kèm dịch vụ logistics thông minh từ cảng cạn ICD và hỗ trợ tối đa giải phóng mặt bằng.
Sự hấp dẫn của môi trường đầu tư Phú Thọ không còn là những lời hứa hẹn trên giấy, mà được minh chứng sinh động bằng chính câu chuyện thành công của Tập đoàn TORRECID (Tây Ban Nha), một thương hiệu đa quốc gia hàng đầu thế giới về nguyên liệu, công nghệ gốm sứ và vật liệu xây dựng. Thành lập từ năm 1963 tại Alcora, Tây Ban Nha, TORRECID đã hiện diện tại Việt Nam từ năm 2014 và chính thức đặt chi nhánh hoạt động tại khu công nghiệp Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ từ năm 2020.
Với tổng vốn đầu tư đạt 1,76 triệu USD, nhà máy hoạt động rất hiệu quả, xuất khẩu sản phẩm đi nhiều thị trường lớn như Tây Ban Nha, Indonesia, Nam Phi, Thái Lan, Hàn Quốc..., giải quyết việc làm cho lao động địa phương và đóng góp ngân sách ổn định (riêng năm 2025 nộp ngân sách 153.000 USD). Đại diện Tập đoàn Torrecid tại hội nghị cũng đã trực tiếp chia sẻ những trải nghiệm tích cực về sự đồng hành, hỗ trợ của chính quyền sở tại, xem đây là cơ sở để tập đoàn tiếp tục mở rộng mạng lưới cung cấp nguyên liệu và chuyển giao công nghệ cao tại khu vực phía Bắc.
Đánh giá cao vai trò cầu nối của cơ quan ngoại giao, ông Bùi Huy Vĩnh bày tỏ: “Việc TORRECID mở rộng hoạt động kinh doanh tại Phú Thọ là minh chứng rõ nét cho tiềm năng hợp tác hiệu quả giữa doanh nghiệp Tây Ban Nha với các địa phương Việt Nam. Chúng tôi mong muốn Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha tiếp tục là cánh tay nối dài, hỗ trợ kết nối tỉnh với các tập đoàn, hiệp hội doanh nghiệp tầm cỡ châu Âu trong thời gian tới”.
Khép lại hội nghị, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Tây Ban Nha, ông Đoàn Thanh Song khẳng định, sẽ đồng hành chặt chẽ cùng Phú Thọ biến các biên bản ghi nhớ thành dự án thực tế. Với một không gian kinh tế mới rộng mở, tư duy quản trị kiến tạo đột phá cùng những cam kết cắt giảm thủ tục mạnh mẽ, Phú Thọ đang tự tin vươn mình trở thành điểm đến đón đầu làn sóng đầu tư xanh, bền vững từ các quốc gia châu Âu.
