Thủy thủ viễn dương - một thời để nhớ (Kỳ II)
Một vị thuyền trưởng từng trải cảm thán giữa cuộc gặp mặt bạn bè: “Sướng gì cái đời chúng tao: Tiền bạc, Tình bạc, Sóng bạc!”.
Biển “bạc”, tình” bạc”, tiền “ bạc”
Thế nhưng không dễ mà được đi tàu. Muốn xuống được tàu phải có sự đảm bảo bằng lý lịch, xác nhận bằng nhiều con dấu. Sĩ quan đội tàu xuất thân từ những thành phần cơ bản, tốt nghiệp các trường đại học hàng hải trong và ngoài nước. Thủy thủ nhiều màu sắc hơn. Họ nguyên là những bộ đội phục viên, dân chài, học sinh các trường công nhân kỹ thuật đường biển và cả những người thiếu hẳn các điều kiện về thể chất, tinh thần, nhưng có “phong bì”, nếu không thì phải có một ông chú thần thế nào đó để biến một anh thợ may trở thành thợ máy như H. kể trên.
Hình ảnh "cổ" của những thủy thủ xưa.
Đấy là khởi động! Còn phải chạy được đi đâu? Đi “tam giác vàng” (Hongkong- Nhật Bản- Singapore) 1 tháng 1 chuyến, hàng Second- Hand vừa nhặt vừa mua, vừa nhiều vừa rẻ? Hay đi Châu Âu 6 tháng 1 chuyến, ngắm trăng suông Địa Trung Hải và nếm mùi vịnh Biscay gào thét? Hiển nhiên, những cửa hàng ở cảng biển nước ngoài hấp dẫn thủy thủ Việt Nam hơn là vẻ lãng mạn của biển cả!
Hình ảnh thủy thủy "hiện đại" trong mắt mọi người bây giờ
Chưa hết, chạy đi đâu xong lại chạy đi lâu. Mỗi Công ty tàu có cả đạo quân hàng chục, hàng trăm thuyền viên dự trữ trên bờ, nhiều người sẵn sàng thà hoãn ngày cưới hơn là hoãn chuyến đi Nhật. K.- kỹ sư điện Hàng hải than thở: “Tưởng nó (cán bộ tổ chức) là bạn học cũ, tàu về thì cũng chỉ “đi” “Ông già chống gậy” (Johnnie Walker) với thuốc 3 số, đúng nghĩa tặng quà! Thế là mới xuống tàu có 2 chuyến, nó đã ném tao lên bờ. Còn mấy thằng “đi” phong bì, thì hết Nhật lại Hong Kong, trách thì nó bảo: “Hoa thơm cho mỗi người hưởng một tý”!
Những hiểm nguy rình rập.
Có thể bạn quan tâm
Thủy thủ viễn dương - một thời để nhớ (Kỳ I)
11:00, 29/08/2018
Hoa thơm? Anh N.V.H - cán bộ Đảng ủy Thủy sản Hạ Long được cơ quan cho xuống tàu đi Nhật “cải thiện”, hồi tưởng: “Say sóng ấy à! Giá có cục vàng to bằng hòn gạch ném đi để được lên bờ, cũng ném!”. Còn P.V.K., con trai của một quan chức, chỉ đòi tự tử(!) khiến cho cả tàu phải lấy thừng trói anh ta vào giường. Anh còn may đó! Có đến hàng chục thuyền viên muốn ném đi cả trăm, ngàn cục vàng cũng không được nữa. Họ đã chết cùng với tàu Vàm Cỏ 12 bị đắm trên biển Qui Nhơn, tàu GARNET trên kênh đào Suez,...
Phương ngôn biển nói: “Biển không thích những con tàu không thể chìm”. Cho nên, Biển chỉ chấp nhận những người dũng cảm,, để chống chọi với thử thách khắc nghiệt chẳng kém sóng gió. Ai đã đi biển không sống sót qua cảm giác: Đêm đến, giữa Trời và Biển như 2 tổng thể vĩ đại úp chụp lên nhau, con người ở giữa thật là nhỏ bé, cô đơn khủng khiếp trong cái cabine chật chội của mình. Người ta cồn cào thèm khát đất liền: Thèm một mặt bằng vững chắc không nghiêng ngả dưới chân mình; Thèm nghe cả tiếng hàng xóm cãi nhau; Thèm nhìn thấy một “bóng hồng”, trong khi mùa xuân đã về, vẫn lang thang nơi góc bể chân trời...
Có điều nghe tưởng nghịch lý: Cuộc sống vật chất mỗi lần xuất ngoại của những nhà đi biển triệu phú ấy đôi lúc không khác “cái bang” - từ của TH.- Điện trưởng tàu V. Bởi vì nhịn ăn cái bắp ngô Nhật, có thể mua thêm bộ quần áo cũ về nước cho thằng em mặc đi gặp người yêu. Do đó, đi ra nước ngoài, họ bóp miệng tới từng cent để dành mua đồ. Các cô hầu bàn xinh xắn đang nhiệt tình rót bia rượu, bưng bê đặc sản cho chàng thủy thủ đập phá ở các bến cảng Việt Nam làm sao ngờ rằng thượng đế của họ mới vài hôm trước ở Osaka đã phải chia nhau từng can nước ngọt sinh hoạt và thèm khát khi vớ được một mớ rau xanh.
Biển "không thích" những con tàu "không bao giờ chìm"
Thế nhưng điều bất hạnh nhất của người đi biển: Không phải bao giờ hạnh phúc cũng đến với họ nhiều như tiền bạc. Quan niệm về một lối sống vật chất cực đoan của một bộ phận thuyền viên đã làm bùng nổ những tấn bi kịch gia đình. M.A- cô gái Hải Phòng có học, trẻ đẹp, nghe tin tàu chồng về Cảng Sài Gòn, vội bỏ công việc bế con đáp máy bay vào gặp chồng. Đêm đầu tiên trong khách sạn, A kể với bạn: “Anh ấy không hỏi tao sống thế nào, chỉ thắc mắc mãi sao giá vàng lên nhanh thế. Xong rồi là lăn ra ngủ!”, không biết những giọt nước mắt tủi thân lặng lẽ của vợ. Cô bạn đã an ủi A. bằng cách dẫn ra nhiều gương gia đình thuyền viên quan hệ vợ chồng, cha con, anh em bị đồng tiền chen xấn xổ vào giữa, dẫn đến vợ chồng li thân, anh em từ bỏ, bố con bất hòa. P- một thanh niên gốc nông thôn cởi mở, chất phác, chỉ sau chục chuyến đi tàu đã xây nhà cao cổng kín, rồi nhốt chặt luôn bố mẹ, vợ con, cả tâm hồn mình, cách ly với hàng xóm và bạn bè. Suốt 3 năm học cấp I, thằng con của P. không bao giờ dám dẫn bạn vào nhà, vì bố nó sợ mất của.
Không có con đường nào "trải bằng hoa hồng". Nghề thủy thủ lại càng không.
Thằng bé không thể hiểu rằng để có cái nhà 3 tầng tường phủ dây leo, bố nó đã qua bao nhiêu cửa ải. Đầu tiên là giấu tiền, vàng xuống tàu. Có lần, P. đã cho “đô” vào bao cao su rồi nuốt! Khi tàu cập bến nước ngoài P. “ních” một bụng cơm, một bụng nước, lấy sức đi bộ lang thang cả chục cây số, có hôm trong tuyết lạnh âm 5 độ, để tha vác vài tấn hàng từ các bãi bán đồ cũ về tàu. Đến giờ P. vẫn ngạc nhiên sao có thể cõng cái tủ lạnh như con kiến tha hạt gạo leo lên cái thang dây đung đưa trên tàu!
Rồi thì đến lúc giấu hàng. Có kẻ giấu kỹ đến mức quên giấu ở đâu! Càng gần đến nhà, thần kinh càng căng: Hải quan làm chặt hay lỏng? Tàu H. vào sát lãnh hải Việt Nam, nhận được điện nhà: “Bến động!”. Vất hết hàng hóa buôn lậu xuống biển! Hôm ấy có nhiều đàn ông đã khóc. Chuyến nào hàng thoát lên bờ, sau khi bị vặt từ trên tàu xuống cổng cảng, P. lại ngập mặt vào bán lấy tiền, mua “đỏ” (tiếng lóng chỉ vàng), mua “xanh” (đôla). Vòng quay khởi lại từ đầu.
Đi đêm lắm cũng có ngày gặp ma. Thủy thủ P. bị hải quan Hải Phòng khởi tố về tội buôn hàng lậu qua biên giới. Trước và sau P. là hàng chục thuyền viên khác phải hầu toà vì tội danh tương tự.
(Còn tiếp)