Quốc tế

Lý do USD mất giá kỷ lục

Năm 2025 khép lại với một dấu mốc đáng chú ý trên thị trường tiền tệ toàn cầu: đồng USD ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong vòng tám năm, phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong kỳ vọng chính sách tiền tệ của Mỹ cũng như cán cân so sánh với các nền kinh tế phát triển khác.

Theo chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index, đồng bạc xanh đã mất khoảng 8% giá trị trong năm qua – mức suy yếu lớn nhất kể từ năm 2017 – và giới đầu tư cho rằng xu hướng này chưa dừng lại khi bước sang 2026.

Đà giảm của đồng USD diễn ra trong nhiều giai đoạn, nhưng cú sốc lớn nhất xuất hiện sau khi Tổng thống Donald Trump triển khai gói thuế quan mới vào tháng 4/2025. Thay vì đóng vai trò “nơi trú ẩn”, đồng bạc xanh đã không thể phục hồi đáng kể trong các tháng sau đó.

Nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở chính sách thương mại, mà còn ở kỳ vọng ngày càng rõ nét rằng FED sẽ bước vào một chu kỳ nới lỏng mạnh hơn dưới thời lãnh đạo mới, khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Jerome Powell kết thúc vào năm tới.

Theo ông Yusuke Miyairi, chiến lược gia ngoại hối tại Nomura, yếu tố quyết định đối với đồng USD trong quý I/2026 không chỉ là các cuộc họp chính sách của Fed, mà còn là câu hỏi ai sẽ là người kế nhiệm ông Powell.

“Không chỉ là các cuộc họp tháng Một hay tháng Ba, mà là việc ai sẽ trở thành Chủ tịch Fed sau khi nhiệm kỳ của Jerome Powell kết thúc,” ông Miyairi nhận định.

Phát biểu này phản ánh tâm lý phổ biến trên thị trường rằng định hướng cá nhân của người đứng đầu Fed trong giai đoạn tới có thể mang tính quyết định đối với xu hướng đồng USD.

2026: USD còn duy trì được sức hấp dẫn?

Thị trường hiện đang dự báo ít nhất hai lần Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2026. Điều này khiến chính sách tiền tệ của Mỹ ngày càng lệch pha so với một số nền kinh tế phát triển khác, làm suy yếu sức hấp dẫn tương đối của đồng USD.

Dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cho thấy trong tuần kết thúc ngày 23/12/2025, các nhà đầu cơ đã gia tăng đáng kể các vị thế bán ròng đối với đồng USD, với tổng giá trị lên tới khoảng 7,9 tỷ USD. Trên thị trường quyền chọn, nhà đầu tư cũng đặt cược vào khả năng đồng USD tiếp tục suy yếu trong tháng 1, dù kỳ vọng mức độ biến động có thể dịu lại trong các tháng sau đó, theo Bloomberg.

Sự suy yếu của đồng USD càng trở nên rõ nét khi so sánh với các đồng tiền chủ chốt khác. Đồng euro tăng giá mạnh trong năm 2025, được hỗ trợ bởi lạm phát tương đối “dễ chịu” và triển vọng gia tăng chi tiêu quốc phòng tại châu Âu, khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất trong khu vực đồng euro gần như bằng không.

Trong khi đó, tại Canada, Thụy Điển và Australia, giới giao dịch thậm chí còn đặt cược vào khả năng tăng lãi suất, tạo thêm áp lực bất lợi cho đồng USD trên mặt trận chênh lệch lãi suất.

Ở chiều ngược lại, các dữ liệu kinh tế Mỹ ngắn hạn đôi khi vẫn mang lại những nhịp hồi kỹ thuật cho đồng bạc xanh. Chẳng hạn, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ giảm xuống gần mức thấp nhất trong năm đã giúp chỉ số đô la nhích lên nhẹ trong một số phiên giao dịch cuối tháng 12. Tuy nhiên, xét trên cả tháng, chỉ số này vẫn giảm 1,2%, cho thấy những tín hiệu tích cực ngắn hạn chưa đủ để đảo ngược xu thế lớn hơn.

Một biến số khác khiến thị trường đặc biệt chú ý là quá trình lựa chọn người kế nhiệm Chủ tịch Fed. Tổng thống Trump gần đây cho biết ông đã có ứng viên “ưa thích” nhưng chưa vội công bố, đồng thời không loại trừ khả năng sa thải người đứng đầu ngân hàng trung ương hiện tại.

Trong số các cái tên được nhắc tới, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett được xem là ứng viên hàng đầu, bên cạnh cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh. Ngoài ra, các Thống đốc Fed như Christopher Waller, Michelle Bowman hay ông Rick Rieder của BlackRock cũng được thị trường đưa vào danh sách cân nhắc.

Theo ông Andrew Hazlett, một nhà giao dịch ngoại hối tại Monex, kịch bản bổ nhiệm ông Hassett phần nào đã được thị trường phản ánh vào giá, do ông được xem là ứng viên sáng giá trong thời gian dài. Ngược lại, nếu ông Warsh hoặc ông Waller được lựa chọn, thị trường có thể phải điều chỉnh lại kỳ vọng, bởi hai nhân vật này có khả năng sẽ không vội vàng cắt giảm lãi suất – yếu tố được đánh giá là tích cực hơn đối với đồng USD.

Dù vậy, các chiến lược gia của Bloomberg cảnh báo rằng việc dự báo xu hướng dài hạn của đồng USD luôn tiềm ẩn rủi ro.

Theo bà Skylar Montgomery Koning, một xu hướng tăng kéo dài cùng với quan điểm cho rằng đồng USD bị định giá cao trong nhiều năm đã khiến thị trường liên tục dự báo USD sẽ suy yếu so với euro. Tuy nhiên, thực tế cho thấy trong chín năm qua, EUR/USD đã giảm giá trong sáu năm, phản ánh hạn chế của việc dựa vào định giá và các dự báo mang tính “chạy theo” diễn biến thị trường.

Bước sang 2026, USD đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ, yếu tố nhân sự tại Fed và sự phân kỳ chính sách với các nền kinh tế lớn khác đang tạo ra áp lực giảm giá rõ rệt đối với USD.

Nam Trần