Phân tích - Bình luận
Ngay đầu năm, doanh nghiệp Nhật cảnh báo rủi ro đồng yên
Đồng yên Nhật Bản suy yếu kéo theo chi phí nhập khẩu và lạm phát tăng, khiến giới doanh nghiệp Nhật lo ngại và kêu gọi chính phủ sớm hành động.
Đồng yên Nhật Bản (JPY) là một trong số ít đồng tiền không hưởng lợi từ đà suy yếu của đô la Mỹ trong năm 2025, dù Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) đã hai lần nâng lãi suất. Hiện tỷ giá vẫn dao động quanh 156 - 157 JPY/USD, mức khiến chính phủ Nhật Bản đặc biệt quan ngại.
Trước diễn biến này, các tổ chức vận động hành lang doanh nghiệp lớn của Nhật Bản đã lên tiếng kêu gọi chính phủ sớm có biện pháp ứng phó với tình trạng đồng nội tệ suy yếu, vốn đang làm chi phí nhập khẩu leo thang và gây áp lực ngày càng lớn lên các hộ gia đình cũng như cộng đồng doanh nghiệp.
Ông Yoshinobu Tsutsui, Chủ tịch Keidanren - hiệp hội doanh nghiệp lớn nhất Nhật Bản - cho rằng đồng yên yếu thường được nhìn nhận tích cực vì giúp các nhà xuất khẩu cải thiện lợi nhuận. Tuy nhiên, xét về dài hạn và từ góc độ sức mạnh tổng thể của nền kinh tế, một đồng yên mạnh hơn sẽ mang lại nhiều lợi ích bền vững hơn cho Nhật Bản.
Lần gần nhất Tokyo can thiệp vào thị trường ngoại hối là vào tháng 7/2024, khi chính phủ mua vào đồng yên sau khi tỷ giá rơi xuống mức thấp nhất trong 38 năm, 161,96 yên đổi 1 USD.
Trong khi đó, ông Ken Kobayashi, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, cảnh báo đồng yên suy yếu đang làm tăng chi phí nguyên liệu đầu vào, đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo ông, do đồng yên yếu là một trong những nguyên nhân chính thúc đẩy lạm phát, chính phủ và BoJ cần sớm trấn an và tháo gỡ tâm lý bất lực của các doanh nghiệp phải phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu.
Nhật Bản phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, nguyên liệu và thực phẩm. Khi đồng yên mất giá kéo dài, chi phí sản xuất tăng nhanh nhưng không dễ chuyển hết sang giá bán, làm xói mòn lợi nhuận của doanh nghiệp nội địa. Trong khi đó, lợi ích từ đồng yên yếu chủ yếu rơi vào các tập đoàn xuất khẩu lớn, khiến chênh lệch trong khu vực doanh nghiệp ngày càng gia tăng.
Giá nhập khẩu tăng cũng đẩy lạm phát lên cao, làm suy giảm thu nhập thực tế và sức mua của người dân, qua đó tác động tiêu cực tới tiêu dùng và tăng trưởng trong nước. Về dài hạn, đồng tiền yếu còn làm giảm sức hấp dẫn của Nhật Bản đối với nhân lực chất lượng cao, đầu tư dài hạn và công nghệ, đồng thời gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch chi phí và đầu tư.
Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản cho rằng một đồng yên ổn định và mạnh hơn mới là nền tảng cho tăng trưởng bền vững, thay vì chỉ dựa vào lợi thế xuất khẩu trong ngắn hạn.