Khởi nghiệp quốc gia

Những năm gần đây, khởi nghiệp không còn là khái niệm xa lạ đối với thanh niên và phụ nữ vùng cao Lào Cai. Từ chỗ thiếu việc làm ổn định, thu nhập bấp bênh, nhiều người, đặc biệt là phụ nữ và thanh niên dân tộc thiểu số, đã từng bước xây dựng mô hình sản xuất, kinh doanh ngay tại địa phương, dựa trên lợi thế bản địa và sự đồng hành của các chương trình hỗ trợ thiết thực.

Một trong những điểm sáng là Dự án Thúc đẩy phát triển nghề nghiệp và kinh doanh cho thanh niên, phụ nữ tại Lào Cai và Phú Thọ, do Tổ chức Aide et Action (AEA Việt Nam) phối hợp với CGFED, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai, UBND các xã và nhiều đối tác địa phương triển khai. Dự án tập trung hỗ trợ thanh niên và phụ nữ khởi nghiệp, phát triển sinh kế bền vững, gắn với bình đẳng giới và an sinh xã hội.

Khác với các chương trình hỗ trợ đơn lẻ, dự án tiếp cận theo hướng toàn diện, từ nâng cao năng lực cá nhân đến xây dựng mô hình kinh doanh và kết nối thị trường. Theo đó, 27 doanh nghiệp khởi nghiệp và cơ sở sản xuất nhỏ đã được tư vấn, tập huấn chuyên sâu, đồng thời nhận hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật. Trong số này, 5 doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ được đồng hành chuyên biệt, trở thành những mô hình điển hình, truyền cảm hứng cho phụ nữ vùng cao mạnh dạn khởi nghiệp.

Song song với hỗ trợ trực tiếp cho các mô hình, dự án còn hình thành hai nhóm chuyên gia cố vấn khởi nghiệp cấp tỉnh. Các nhóm này triển khai hoạt động “khám sức khỏe doanh nghiệp”, đánh giá thực trạng sản xuất, kinh doanh và xây dựng kế hoạch huấn luyện phù hợp với từng mô hình cụ thể. Cách làm này giúp thanh niên và phụ nữ không chỉ có ý tưởng, mà còn biết cách vận hành, quản trị và phát triển kinh doanh theo hướng bền vững.

Từ sự hỗ trợ đó, nhiều mô hình kinh tế đặc trưng của địa phương đã phát huy hiệu quả, như chế biến nông sản, sản xuất trà, quế và gia vị hữu cơ, dệt thổ cẩm, du lịch cộng đồng. Các mô hình vừa khai thác lợi thế tài nguyên bản địa, vừa góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống. Đáng chú ý, dự án đã tạo ra hơn 695 việc làm mới, trong đó khoảng 80% là phụ nữ và 90% là thanh niên dân tộc thiểu số, cho thấy tác động rõ nét đối với nhóm yếu thế.

Công tác đào tạo được xem là trụ cột quan trọng giúp thanh niên và phụ nữ tự tin khởi nghiệp. Trong thời gian triển khai, dự án đã tổ chức 12 khóa đào tạo chuyên sâu cho 440 học viên, với 85% là phụ nữ. Nội dung đào tạo không chỉ tập trung vào kỹ năng nghề mà còn chú trọng kỹ năng mềm, quản lý kinh doanh, lập kế hoạch tài chính. Bên cạnh đó, 4 khóa đào tạo nhóm hỗ trợ dành cho 148 cán bộ hội, đoàn thể đã góp phần nâng cao nhận thức về quyền lao động, bảo hiểm xã hội và bình đẳng giới, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động hỗ trợ tại cơ sở.

Ngoài khởi nghiệp, dự án còn mở rộng cơ hội việc làm cho thanh niên thông qua các hội chợ việc làm. Năm hội chợ cấp tỉnh và cấp xã đã kết nối hơn 560 lao động với doanh nghiệp, trong đó 46 hợp đồng lao động chính thức được ký kết. Đây được xem là bước tiến quan trọng, giúp thanh niên vùng cao từng bước tiếp cận việc làm ổn định, phù hợp năng lực.

Kết quả khảo sát cho thấy, thu nhập của người tham gia dự án được cải thiện rõ rệt. Phần lớn thanh niên đã chuyển từ nhóm thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng sang mức 5 -15 triệu đồng/tháng. Đặc biệt, tỷ lệ nữ thanh niên có thu nhập từ 8 - 10 triệu đồng/tháng tăng mạnh, cao hơn đáng kể so với trước đây và thậm chí vượt nam giới ở một số nhóm thu nhập cao hơn. Tỷ lệ nữ thanh niên tham gia khởi nghiệp cũng tăng từ 13,37% lên 27,46%, cho thấy sự chuyển biến tích cực về vai trò và vị thế của phụ nữ trong phát triển kinh tế.

Có thể khẳng định, việc hỗ trợ thanh niên và phụ nữ khởi nghiệp không chỉ tạo sinh kế bền vững, mà còn góp phần giảm nghèo, thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển kinh tế - xã hội vùng cao Lào Cai theo hướng dài hạn, bao trùm và bền vững.

Nguyễn Nguyên