Tín dụng - Ngân hàng

Nhà đầu tư trên toàn cầu những ngày đầu năm mới dường như đang dồn lực chú ý đến những diễn biến xoay quanh thông tin lực lượng Mỹ tấn công Venezuela. Thị trường tài chính toàn cầu bao gồm vàng, bạc, dầu mỏ, đồng USD đều đang và có thể sẽ biến động theo diễn biến của thông tin này.

Theo đó, đồng bạc xanh được đo lường sức mạnh so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt gồm EUR, JPY, GBP, CAD, SEK và CHF, qua chỉ số USD -Index vào sáng 4/1 tạm đứng ở mức 98,42 điểm, tăng khoảng 0,4 điểm so với chốt tuần trước. Sự phục hồi nhẹ của đồng bạc xanh cho thấy tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước các tín hiệu kinh tế toàn cầu.

Những diễn biến của mối quan hệ dầu mỏ và USD, một nền tảng "Petrodollar" quan trọng sẽ chi phối quyền lực và giá trị đồng bạc xanh trên thị trường quốc tế ra sao, có thể còn có những biến số khó lường ngoài dự đoán.

Một "tâm điểm" được chú ý khác nhưng có phần rõ ràng hơn cũng tác động đến giá trị đồng bạc xanh, là chính sách cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong năm nay. Dù biên bản cuộc họp của các quan chức Fed tháng 12 được công bố chính thức trước thềm nghỉ lễ cho thấy có sự bất đồng lớn trong quan điểm cắt giảm lãi suất vừa qua, thì vẫn có điểm chung thể hiện sự đồng thuận khi "hầu hết các thành viên tham gia cuộc họp đánh giá rằng việc điều chỉnh giảm thêm phạm vi mục tiêu cho lãi suất quỹ liên bang có thể là phù hợp nếu lạm phát giảm dần theo thời gian như dự kiến".

Kế hoạch dự kiến theo đó, Fed có thể có một lần cắt giảm lãi suất nữa trong năm 2026. Đây được xem là yếu tố hỗ trợ cho tỷ giá USD/VND, song không nhiều như kỳ vọng từng có ở 2025.

Trên thị trường trong nước, tỷ giá hiện tại vẫn đang ở vùng cao sau khi "chốt" năm ở mức biến động (dưới 4%) - dưới biên độ kiểm soát mục tiêu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Đây là một kết quả của nỗ lực trong điều hành giữ vững ổn định tiền tệ, tỷ giá, trong bối cảnh khối ngoại trên thị trường chứng khoán bán ròng hơn 150 nghìn tỷ đồng trong năm qua; cùng với đó là nhiều yếu tố tác động khác.

Bên cạnh đó, thặng dư thương mại năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở rộng hơn, đạt khoảng 24 tỷ USD, cao hơn mức 21 tỷ USD của năm 2025, theo Chứng khoán MBS.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng áp lực tỷ giá không vì vậy mà vơi bớt, do các yếu tố nội tại tiếp tục hiện hữu.

Thứ nhất, dự trữ ngoại hối của Việt Nam, theo ước tính của World Bank, đã giảm xuống dưới mức 80 tỷ USD, cho thấy dư địa để điều tiết tỷ giá không còn lớn.

Thứ hai, phần lớn thặng dư thương mại đến từ khu vực FDI, trong khi khối doanh nghiệp trong nước ghi nhận mức thâm hụt khoảng 26 tỷ USD, phản ánh nhu cầu USD trong nước vẫn rất lớn trong chu kỳ mở rộng sản xuất.

Thứ ba, giá vàng thế giới được dự báo sẽ tiếp tục tăng thêm khoảng 15%, hướng tới mốc 5.000 USD/ounce trong năm 2026. Mặc dù Chính phủ đã xóa bỏ quy định về độc quyền từ giữa năm 2025, đồng thời cho phép doanh nghiệp và ngân hàng đủ điều kiện được xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu, qua đó góp phần tăng nguồn cung cho thị trường, chúng tôi cho rằng các biện pháp này sẽ chỉ phát huy hiệu quả rõ nét trong trung và dài hạn. Trong ngắn hạn năm 2026, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới nhiều khả năng vẫn chưa thể thu hẹp ngay lập tức.

Theo đó, MBS dự báo tỷ giá sẽ tăng khoảng 2,5% – 3% trong năm 2026, trong đó áp lực tỷ giá vẫn khá lớn trong nửa đầu năm 2026.

Nhận định về bối cảnh vĩ mô, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho rằng, năm 2026, kinh tế thế giới và khu vực được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro như tăng trưởng thấp, biến động địa chính trị, chính sách tiền tệ của các nước lớn khó dự đoán, cùng xu hướng phân mạnh thương mại toàn cầu, biến đổi khí hậu và quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ…. Nền kinh tế Việt Nam với độ mở cao sẽ chịu tác động trực tiếp, trong khi yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao đi đôi với duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong bối cảnh đó, theo Phó Thống đốc, điều hành chính sách tiền tệ của NHNN sẽ tiếp tục kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững; đồng thời phát huy bài học kinh nghiệm từ giai đoạn 2021-2025 để có quyết định điều hành đồng bộ các công cụ và giải pháp với thời điểm và liều lượng hợp lý, phù hợp với bối cảnh thực tiễn. Chính sách tiền tệ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, củng cố các cân đối lớn của nền kinh tế, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số chưa tăng nhanh năng suất lao động – động lực chính cho tăng trưởng.

Đồng thời, NHNN tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; tăng cường rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp tín dụng, áp dụng chuyển đổi số vào quy trình cấp tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, đảm bảo chặt chẽ, an toàn.

Song song đó, cơ quan điều hành cũng sẽ thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, tạo nền tảng ổn định, hỗ trợ điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả, duy trì thanh khoản, ổn định tỷ giá, đồng thời đảm bảo niềm tin của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư, Phó Thống đốc cho biết.

Lê Mỹ