Công nghệ

Bằng việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ đào tạo kỹ năng cơ bản đến chuyên sâu, địa phương này đang từng bước xây dựng đội ngũ lao động có tư duy số và làm chủ công nghệ, tạo nền móng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu trở thành mô hình mẫu về chuyển đổi số toàn diện.

Khi “con người” là hạt nhân của chuyển đổi số

Trong lộ trình trở thành cực tăng trưởng của tam giác kinh tế phía Bắc, Quảng Ninh sớm nhận diện chuyển đổi số không chỉ là việc đầu tư vào hạ tầng hay phần mềm, mà quan trọng nhất là yếu tố con người. Nếu không có một đội ngũ nhân lực đủ năng lực để vận hành và làm chủ công nghệ, mọi nỗ lực đầu tư về tài chính đều khó mang lại hiệu quả bền vững.

Nghị quyết số 09-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh về chuyển đổi số toàn diện tỉnh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 đã xác định rõ: Nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho người dân, cán bộ là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Từ đó đến nay, tỉnh đã chuyển từ tư duy "ứng dụng công nghệ" sang tư duy "đổi mới sáng tạo số" trong mọi ngành nghề, lĩnh vực.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Quảng Ninh chú trọng nâng cao năng lực KHCN cho đội ngũ CBCCVC. Những lớp tập huấn, hội thảo, chương trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được tổ chức liên tục thời gian qua thể hiện quyết tâm của tỉnh trong xây dựng đội ngũ nhân lực số, làm chủ công nghệ mới.

Theo Sở Khoa học & Công nghệ (KHCN): Từ đầu năm đến nay, Sở đã tổ chức các khóa tập huấn về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác quản lý nhà nước cho hàng nghìn lượt CBCCVC ở các sở, ban, ngành, đoàn thể.

Nội dung các chuyên đề được thiết kế ngắn gọn, thực tế, như: Tư duy AI - First, soạn thảo văn bản và phân tích dữ liệu bằng AI trong công tác hành chính, ứng dụng AI trong quản lý công việc và xây dựng trợ lý ảo cá nhân hóa… Học viên được hướng dẫn thao tác trực tiếp trên các công cụ phổ biến như ChatGPT, Manus, Gamma, Gemini, NotebookLM… để soạn thảo, tóm tắt văn bản, phân tích số liệu, thiết kế slide, hay tạo chatbot hỗ trợ công việc.

Mỗi lớp học đều có phần thực hành bắt buộc, yêu cầu học viên thao tác ngay trên máy tính cá nhân. Sau khóa học, nhóm trao đổi trực tuyến được duy trì để chia sẻ tài liệu, hỗ trợ lẫn nhau, giúp việc đào tạo không bị ngắt quãng.

Ngành KH&CN còn chủ động đưa công nghệ số về tận cơ sở. Đầu tháng 10/2025, Sở KH&CN phối hợp với UBND phường Hoành Bồ tổ chức Hội nghị tập huấn kiến thức về chuyển đổi số, hướng dẫn các ứng dụng số và đảm bảo an toàn thông tin trên không gian mạng. Đội ngũ cán bộ, viên chức và các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng của 32 khu phố trên địa bàn phường tham dự.

Họ được hướng dẫn sử dụng các nền tảng số như Cổng dịch vụ công quốc gia, VNeID và các ứng dụng phục vụ chính quyền điện tử. Bên cạnh đó, nội dung nhận diện rủi ro mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ứng xử an toàn trên không gian mạng cũng được truyền tải sinh động.

Theo bà Phạm Thị Nhàn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Hoành Bồ, khi mỗi cán bộ, mỗi người dân hiểu và sử dụng công nghệ đúng cách, thì chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu mà trở thành hành động cụ thể.

Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai sôi nổi ở khắp các địa phương, ngay cả những địa bàn khó khăn. Từ giữa tháng 8/2025, xã Hoành Mô cũng phối hợp với Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) phát động phong trào “Bình dân học vụ số” và tổ chức tập huấn ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ quản trị và phát triển bền vững.

Trong ba ngày tập huấn, các cán bộ, viên chức của xã được tìm hiểu những chuyên đề thiết thực về trí tuệ nhân tạo, ứng dụng trong quản lý hành chính, giáo dục, cách tạo trợ lý ảo phục vụ công việc. Những kỹ năng thực tế này giúp họ có thể áp dụng ngay vào công việc hằng ngày.

Đào tạo đội ngũ công chức “số hóa” từ tư duy đến hành động

Một trong những ưu tiên hàng đầu của Quảng Ninh là chuẩn hóa năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Đây là lực lượng dẫn dắt, quyết định sự thành công của Chính quyền số.

Tỉnh đã liên tục tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về dữ liệu số, an toàn thông tin và kỹ năng phân tích dữ liệu cho lãnh đạo các cấp. Không còn dừng lại ở việc biết sử dụng máy tính cơ bản, cán bộ hiện nay phải làm chủ được các nền tảng dùng chung của tỉnh như hệ thống quản lý văn bản, điều hành trực tuyến và cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ toàn trình.

Đặc biệt, việc ứng dụng các nền tảng học trực tuyến (MOOCs) đã giúp việc đào tạo trở nên linh hoạt và xuyên suốt từ cấp tỉnh đến cấp xã. Nhờ đó, tinh thần "phục vụ số" được lan tỏa, giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính, tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp.

Nhằm tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao dài hạn, Quảng Ninh chú trọng vào hệ thống giáo dục và đào tạo nghề. Các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh như Đại học Hạ Long, Cao đẳng Việt - Hàn đã chủ động cập nhật chương trình giảng dạy, đưa các bộ môn về trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và thương mại điện tử vào chính khóa.

Việc liên kết chặt chẽ giữa "Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp" được đẩy mạnh. Các doanh nghiệp lớn tại các Khu kinh tế, Khu công nghiệp của tỉnh thường xuyên phối hợp với các cơ sở đào tạo để đặt hàng nhân lực có kỹ năng số đặc thù. Điều này đảm bảo sinh viên sau khi tốt nghiệp không chỉ giỏi chuyên môn mà còn thành thạo các kỹ năng công nghệ để bắt nhịp ngay với môi trường sản xuất thông minh.

Cùng với đào tạo, Quảng Ninh còn khuyến khích CBCCVC tham gia sáng tạo thông qua cuộc thi “Tìm kiếm sáng kiến, giải pháp cải cách hành chính tỉnh Quảng Ninh năm 2025”. Đây là sân chơi nhằm tìm kiếm những cách làm mới, giải pháp hiệu quả, ứng dụng công nghệ trong hoạt động quản lý nhà nước. Các sáng kiến được khuyến khích tập trung vào cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải cách tổ chức bộ máy, xây dựng và phát triển chính quyền điện tử, chính quyền số. Đặc biệt, tỉnh khuyến khích các giải pháp giúp cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư, nâng cao các chỉ số đánh giá như PAPI, PAR-INDEX và SIPAS. Ban Tổ chức sẽ lựa chọn 10 sáng kiến, giải pháp có số điểm cao nhất để xét giải và đề nghị khen thưởng.

Đáng chú ý, Quảng Ninh là một trong những địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND về chính sách thu hút, hỗ trợ nhân lực về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các cơ quan của hệ thống chính trị thuộc tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2025-2030. Nghị quyết tạo hành lang chính sách quan trọng cho việc thu hút chuyên gia, nhân tài trong lĩnh vực công nghệ thông tin và KHCN về làm việc tại các cơ quan trong hệ thống chính trị; đồng thời hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hiện có, hình thành lực lượng nhân lực công nghệ nòng cốt của tỉnh.

Dù đã đạt được những kết quả ấn tượng, hành trình nâng cao năng lực số của Quảng Ninh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Đó là sự già hóa dân số ở một số khu vực, sự thiếu hụt nhân gia công công nghệ trình độ cao và sự thay đổi chóng mặt của các xu hướng công nghệ mới.

Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao và sự đầu tư bài bản, Quảng Ninh đang dần hình thành một hệ sinh thái nhân lực số toàn diện. Việc nâng cao năng lực số không chỉ giúp tỉnh giữ vững vị trí dẫn đầu trong bảng xếp hạng các chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) hay chuyển đổi số (DTI), mà còn là chìa khóa để cải thiện chất lượng cuộc sống cho mỗi người dân.

Trong tương lai không xa, mỗi công dân Quảng Ninh sẽ là một "công dân số", mỗi cán bộ là một "công chức số", cùng cộng hưởng để đưa vùng đất mỏ trở thành tâm điểm của kinh tế số phía Bắc.

Lê Cường