Tài chính doanh nghiệp

Thách thức lớn nhất đối với FMC đến từ thị trường Mỹ (chiếm gần 50% doanh thu) khi tôm Việt Nam chịu thuế suất chống bán phá giá và chống trợ cấp cao trong khi tiến độ đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của FMC còn hạn chế.

Kinh doanh cốt lõi được duy trì

Theo báo cáo sơ kết năm 2025, FMC ghi nhận kết quả kinh doanh vượt kế hoạch đề ra, bất chấp bối cảnh thị trường xuất khẩu thủy sản tiếp tục đối mặt nhiều sức ép thuế quan. Cụ thể, doanh thu cả năm 2025 của FMC ước đạt khoảng 7.900 tỷ đồng, tăng gần 20% so với năm trước, và lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 420 tỷ đồng, hoàn thành mục tiêu lợi nhuận đã được ĐHĐCĐ thông qua từ đầu năm 2025.

Trước đó, FMC đặt kế hoạch thận trọng với doanh thu thuần hợp nhất 6.540 tỷ đồng, thấp hơn so với năm 2024, trong khi lợi nhuận trước thuế dự kiến duy trì quanh mức 420 tỷ đồng. Thực tế triển khai cho thấy kết quả tích cực hơn kỳ vọng, phản ánh khả năng thích ứng của FMC trong bối cảnh ngành tôm toàn cầu còn nhiều biến động.

Về sản xuất, trong năm 2025, FMC đưa ra thị trường gần 29.550 tấn tôm thành phẩm, tăng hơn 14% so với năm 2024. Sản lượng nông sản thành phẩm đạt khoảng 1.016 tấn, giảm nhẹ so với năm trước. Ở khâu tiêu thụ, doanh nghiệp này bán ra hơn 24.540 tấn tôm thành phẩm, tăng gần 11%...

Có thể nói, năm 2025 là giai đoạn nhiều biến động, đặc biệt khi thị trường xuất khẩu chủ lực là Mỹ tiếp tục có những yếu tố bất lợi, gây áp lực lớn lên toàn ngành tôm Việt Nam. Trước biến động này, FMC xác định chiến lược trọng tâm vẫn là phát triển chuỗi giá trị tôm khép kín, tăng cường kiểm soát từ con giống, vùng nuôi, chế biến đến đầu ra, nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc.

Chú trọng thị trường trọng điểm

Với ngành kinh doanh thủy sản làm chủ đạo, đóng góp 97% doanh thu hàng năm, các sản phẩm chủ lực của FMC vẫn là tôm. Cụ thể, các sản phẩm thủy sản của FMC bao gồm tôm đông lạnh với hàm lượng chế biến thấp (chiếm gần 35% doanh thu) và tôm chế biến sâu như tôm hấp chín, tôm tẩm bột,... (chiếm gần 65% doanh thu). Các sản phẩm tôm của FMC chủ yếu được xuất khẩu, đóng góp 97% tổng doanh thu của doanh nghiệp.

Theo ước tính, quy mô xuất khẩu tôm của FMC lớn thứ ba tại Việt Nam. Các sản phẩm tôm chế biến sâu của FMC chiếm tỷ trọng lớn với giá trị kinh tế cao như tôm ép duỗi, tôm hấp chín, tôm tẩm bột... Trong khi đó, các doanh nghiệp khác của Việt Nam chủ yếu xuất khẩu tôm đông lạnh. Do vậy, các doanh nghiệp này có sức cạnh tranh kém hơn so với FMC trên thị trường xuất khẩu.

Do chế biến đi vào chiều sâu nên FMC chọn thị trường Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất, tiếp đến là Nhật Bản (28%) và khối EU - Anh (21%). Theo đánh giá từ ban lãnh đạo FMC, thị trường Mỹ tuy có tỷ suất lợi nhuận thấp hơn nhưng nhu cầu tiêu thụ ổn định quanh năm. Đây cũng là thị trường cạnh tranh vô cùng khốc liệt, mà FMC phải đối đầu với những "gã khổng lồ" về sản lượng như Ấn Độ (chiếm 38% thị phần) và Ecuador (chiếm 24%).

Thách thức từ thuế quan

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), nếu mức thuế chống bán phá giá cuối cùng (POR19) giữ ở mức 35,29%, xuất khẩu tôm của Việt Nam sang Mỹ trong quý I/2026 sẽ giảm mạnh do tâm lý e ngại từ nhà nhập khẩu Mỹ, ảnh hưởng tiêu cực đến đơn hàng và hoạt động sản xuất trong nước.

Theo đánh giá của VASEP, mức thuế suất sơ bộ có thể đã xảy ra sai sót và nhầm lẫn trong tính toán tương tự với FMC trong kỳ POR12. Cụ thể, Bộ Thương mại Mỹ đã công bố mức thuế suất mà FMC phải nộp lên đến 25,76%, sau đó điều chỉnh xuống 4,58% theo kết quả chính thức. Do đó, FMC hiện đang tạm trích lập dự phòng thuế chống bán phá giá ở mức 4,58% và sẽ thay đổi sau khi có kết quả chính thức của kỳ POR19.

Bên cạnh đó, tôm Việt Nam dự kiến chịu thuế chống trợ cấp (CVD) mới được công bố vào cuối năm 2025. Theo kết quả gần nhất, tôm Việt Nam bị áp thuế chống trợ cấp 2,84%, thấp hơn 1 – 3 điểm phần trăm so với các quốc gia xuất khẩu cạnh tranh khác tại thị trường Mỹ. FPT Securities cho rằng FMC sẽ chịu tác động tiêu cực ngắn hạn, nhưng sẽ cải thiện trong dài hạn nếu thuế suất chính thức không thay đổi hoặc giảm nhẹ so với kết quả sơ bộ, cụ thể:

Trong ngắn hạn, doanh thu của FMC dự kiến giảm đáng kể do tôm Việt Nam mất khả năng cạnh tranh về giá so với các quốc gia cạnh tranh như Ấn Độ, Ecuador, Indonesia,.. khi mức thuế suất chênh lệch nâng lên hơn 30%.

Trong dài hạn, hoạt động kinh doanh của FMC không chịu ảnh hưởng tiêu cực nhờ chiến lược đa dạng thị trường xuất khẩu. Cụ thể, FMC dự kiến không xuất khẩu sang Mỹ nếu chịu thuế suất cao trong kỳ POR19, tương tự khi thuế đối ứng Mỹ dự kiến đạt 46% tại tháng 04/2025, do biên lợi nhuận ròng sẽ rất thấp.

Hiện nay, FMC dần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang Canada, Australia, Hàn Quốc,... (chiếm 5-10% doanh thu) và hạn chế phụ thuộc vào thị trường Mỹ nhờ (1) không tốn chi phí lớn do thời gian chuyển hướng nhanh (< 1 năm); (2) các vùng nuôi đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu; và (3) các đối tác sẵn sàng mở rộng nhập khẩu.
Ngoài ra, FMC sở hữu thế mạnh tôm chế biến sâu về chất lượng và hình thức cao hơn so với Ecuador (chủ yếu xuất khẩu tôm đông lạnh do hạn chế về trình độ chế biến). Đặc biệt, tôm Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế tại châu Âu và Nhật Bản thông qua các FTAs như EVFTA, CPTPP,... so với Ấn Độ.

Phương Hà