Công nghệ

Không còn nằm ở dạng tiềm năng, lĩnh vực này đang bứt phá mạnh mẽ để trở thành trụ cột thứ tư, mà còn giúp địa phương này hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi phương thức phát triển từ "nâu" sang "xanh", và khẳng định vị thế cực tăng trưởng của phía Bắc.

Thúc đẩy phát triển

Trong suốt nhiều năm, kinh tế Quảng Ninh được biết đến với sự phụ thuộc lớn vào ngành khai khoáng (than) và dịch vụ du lịch. Tuy nhiên, nhận thức rõ những giới hạn về tài nguyên và yêu cầu bảo vệ môi trường, tỉnh đã kiên trì thực hiện chiến lược chuyển đổi phương thức phát triển từ "nâu" sang "xanh". Trong lộ trình đó, công nghiệp chế biến, chế tạo được xác định là "chìa khóa" để giải bài toán tăng trưởng bền vững.

Thực tế đã chứng minh đây là hướng đi đúng đắn. Trong vài năm trở lại đây, trong khi ngành khai khoáng dần bão hòa và du lịch chịu nhiều tác động từ biến động toàn cầu, thì công nghiệp chế biến, chế tạo lại duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức hai con số. Những khu công nghiệp (KCN) từng là bãi đất trống giờ đây đã lấp đầy bởi những nhà xưởng hiện đại, sản xuất ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao như tấm quang năng, linh kiện điện tử, và phụ tùng ô tô xuất khẩu đi toàn thế giới.

Việc tập trung vào chế biến, chế tạo không chỉ giúp Quảng Ninh gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp mà còn góp phần quan trọng vào việc ổn định thu ngân sách nhà nước. Quan trọng hơn, ngành này đang tạo ra hàng chục nghìn việc làm chất lượng cao, thu hút nguồn nhân lực dồi dào và thúc đẩy quá trình đô thị hóa tại các khu vực như Quảng Yên, Hải Hà và Đầm Hà.

Theo ông Phạm Văn Thể - Chủ tịch Hiệp hội tỉnh Quảng Ninh: Để thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, thời gian qua tỉnh đã tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp, khu kinh tế trọng điểm, như: Khu kinh tế ven biển Quảng Yên, Khu công nghiệp Texhong Hải Hà, Khu công nghiệp Sông Khoai, Bắc Tiền Phong, Đông Mai… Hệ thống giao thông kết nối cũng được đầu tư đồng bộ cả đường bộ, đường biển, cảng biển... đã tạo lợi thế vượt trội cho Quảng Ninh trong thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tính riêng năm 2025, tổng vốn đầu tư thực hiện các dự án giao thông, đô thị, công nghiệp trọng điểm trên địa bàn tỉnh ước đạt 117,8 nghìn tỷ đồng, tăng 12,3% so với năm 2024.

Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác cải cách hành chính được xác định là một trong những khâu đột phá quan trọng để tạo điều kiện thuận lợi thu hút các nhà đầu tư. Tỉnh đã đẩy mạnh việc đơn giản hóa TTHC, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục cho doanh nghiệp.

Các sở, ngành, địa phương chủ động đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư ngay từ khâu tiếp cận thông tin, khảo sát địa điểm, đến quá trình triển khai dự án và vận hành sản xuất. Nhờ đó, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với môi trường đầu tư của Quảng Ninh ngày càng được củng cố. Nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước đã lựa chọn Quảng Ninh là điểm đến cho các dự án công nghiệp chế biến, chế tạo có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn.

Hạ tầng chiến lược và hệ sinh thái thu hút "đại bàng" FDI

Để công nghiệp chế biến, chế tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Quảng Ninh đã thực hiện một cuộc cách mạng về hạ tầng. Tỉnh là địa phương duy nhất tại Việt Nam sở hữu hệ thống cao tốc xuyên suốt từ đầu tỉnh đến cuối tỉnh, kết nối trực tiếp các cửa khẩu quốc tế với các cảng biển lớn và sân bay quốc tế Vân Đồn. Đây chính là "huyết mạch" giúp tối ưu hóa chi phí logistics – yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp sản xuất.

Bên cạnh hạ tầng cứng, "hạ tầng mềm" về cơ chế chính sách và cải cách hành chính cũng là điểm cộng lớn. Nhiều năm liền giữ vị trí quán quân chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), Quảng Ninh đã tạo dựng được niềm tin tuyệt đối với các nhà đầu tư. Không phải ngẫu nhiên mà những "ông lớn" công nghệ thế giới như Foxconn, Jinko Solar, hay Autoliv lại chọn Quảng Ninh làm cứ điểm sản xuất quan trọng tại khu vực Đông Nam Á.

Đặc biệt, sự hình thành của các cụm liên kết ngành trong các KCN như Bắc Tiền Phong, Nam Tiền Phong hay KCN Texhong Hải Hà đã tạo ra một hệ sinh thái sản xuất khép kín. Tại đây, các doanh nghiệp bổ trợ cho nhau, từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm đầu ra, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn ngành. Sự chuyển dịch này không chỉ dừng lại ở việc gia công đơn thuần mà đang tiến dần lên các khâu cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu như nghiên cứu, phát triển (R&D) và thiết kế.

Mới đây, ngày 7/1, BQL Khu kinh tế tỉnh đã trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án Đầu tư nhà máy sản xuất vật tư y tế Winner Medical Việt Nam. Dự án do Công ty TNHH Nature Health Development International (trụ sở tại Hồng Kông, Trung Quốc) làm chủ đầu tư, triển khai tại Khu công nghiệp Texhong Hải Hà (xã Quảng Hà). Tổng vốn đầu tư của dự án trên 60,5

Tập đoàn Winner Medical sẽ đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà máy với tiêu chuẩn công nghệ cao nhất, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật Việt Nam và các yêu cầu về bảo vệ môi trường. Khi đi vào hoạt động, dự án dự kiến tạo việc làm cho hơn 500 lao động địa phương. Chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, đồng hành của tỉnh trong quá trình triển khai và vận hành dự án, qua đó cùng Quảng Ninh xây dựng hệ sinh thái công nghiệp chế biến, chế tạo hiện đại, bền vững.

Theo Sở Công Thương: Năm 2025, chỉ số sản xuất ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 23,67% so với năm 2024, đã đưa 12 dự án chế biến, chế tạo chính thức đi vào hoạt động. Nhiều ngành sản xuất có mức tăng trưởng cao như: Sản xuất xe có động cơ tăng 316,9%; sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 105,86%; chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa (trừ giường, tủ, bàn, ghế), sản xuất sản phẩm từ rơm rạ và vật liệu tết bện tăng 57,26%; sản xuất đồ uống tăng 23,07%; sản xuất thiết bị điện tăng 22,12%...

Những con số trên cho thấy định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên công nghiệp chế biến, chế tạo của tỉnh đang phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, mở rộng quy mô sản xuất và từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp chế biến, chế tạo hiện đại. Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh việc thu hút các dự án công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng xanh, thông minh, công nghệ cao. Tăng cường việc gắn phát triển công nghiệp với bảo vệ môi trường, phát triển nguồn nhân lực và đảm bảo an sinh xã hội. Cùng với đó, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng điều hành, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, ổn định và hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước trong lĩnh vực chế biến, chế tạo.

Nhìn lại hành trình chuyển đổi từ 'nâu' sang 'xanh', công nghiệp chế biến, chế tạo chính là minh chứng rõ nét nhất cho sự thích nghi và đón đầu xu thế của Quảng Ninh. Những nhà máy hiện đại, những sản phẩm công nghệ cao mang nhãn hiệu 'Made in Quang Ninh' đang hiện diện ngày càng nhiều trên bản đồ thương mại thế giới. Với tư duy lấy nhà đầu tư làm trung tâm và hạ tầng làm đòn bẩy, Quảng Ninh đang sở hữu mọi lợi thế để duy trì vị thế 'ngôi vương' trong thu hút FDI. Công nghiệp chế biến, chế tạo chắc chắn sẽ tiếp tục là động cơ vĩnh cửu, thúc đẩy nền kinh tế tỉnh nhà cất cánh trong những giai đoạn tiếp theo.

Cường Hiền