VCCI

Tại cuộc họp “Tăng cường hợp tác doanh nghiệp và các bên liên quan trong quản lý chất thải rắn do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh miền Trung – Tây Nguyên (VCCI miền Trung – Tây Nguyên) phối hợp với Trung tâm Giáo dục và Phát triển (CED) tổ chức chiều ngày 23/1, các chuyên gia, doanh nghiệp trên địa bàn TP Đà Nẵng đã chỉ ra những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn sản xuất - kinh doanh. Vì vậy, các đơn vị liên quan cần có thêm các giải pháp có tính thực tiễn, khả thi, góp phần xây dựng mô hình quản lý chất thải toàn diện, phù hợp với thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập, hài hòa giữa mục tiêu bảo vệ môi trường và mục tiêu phát triển kinh tế, đồng thời tạo nền tảng cho sự đồng hành lâu dài giữa chính quyền và doanh nghiệp.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Ngọc – Phó Giám đốc VCCI miền Trung – Tây Nguyên sau sáp nhập, TP. Đà Nẵng có không gian phát triển rộng lớn hơn, đa dạng hơn, từ đô thị đến nông thôn, từ công nghiệp – chế biến đến dịch vụ - du lịch và nông nghiệp. Cùng với đó, bà Ngọc cũng đề cập đến áp lực gia tăng nhanh về chất thải, trong khi hạ tầng và mô hình quản lý giữa các khu vực còn nhiều khác biệt.

“Quản lý chất thải, vì vậy, không còn là câu chuyện riêng của môi trường, mà đã trở thành yếu tố then chốt quyết định chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh, khả năng phát triển bền vững của thành phố và cộng đồng doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, cần có chiến lược quản lý chất thải toàn diện tại khu vực đô thị, nông thôn, các ngành sản xuất, chế biến, dịch vụ và nông nghiệp trên địa bàn TP. Đà Nẵng, nhằm mục tiêu đồng hành cùng chính quyền thành phố trong việc tối ưu hóa hạ tầng và quy trình xử lý rác thải”, bà Ngọc thông tin.

TS. Phùng Khánh Chuyên – Trường Đại học Sư Phạm, Đại học Đà Nẵng cho hay trong quá trình khảo sát, nhóm nghiên cứu đã phát hiện các điểm đốt rác mở, tập trung nhiều nhất tại Cẩm Lệ, Hòa Vang và Liên Chiểu. Theo nghiên cứu 2 nhóm rác chính gồm rác phụ phẩm nông nghiệp và rác thải sinh hoạt, có bao gồm rác thải nhựa.

Theo TS. Chuyên, các điểm đốt rác mở mang lại nguy cơ cao đến môi trường và sức khỏe cộng đồng dân cư xung quanh. TS. Chuyên cho biết rác nhựa, túi nilon vẫn là nguồn phát sinh phổ biến trong sinh hoạt và là loại rác được đốt nhiều nhất và nguyên nhân chính dẫn đến đốt rác đô thị mở là do thiếu điều kiện thu gom phù hợp ở các địa điểm có đốt rác.

“Vì vậy, cần tăng cường hiệu quả thu gom rác thải, nhất là các khu vực xa trung tâm thành phố và nơi hẻo lánh nhiều bãi đất trống. Thành phố cũng cần ban hành quy định xử phạt cụ thể cho hành vi đốt rác mở và tăng cường giám sát, xây dựng các mô hình giám sát thông qua cộng đồng. Đặc biệt là tăng cường tuyên truyền đối với cộng đồng về tác hại của đốt rác, quy định pháp luật về cấm đốt rác ngoài trời cũng như thực hiện công tác phân loại rác tại nguồn”, TS. Phùng Khánh Chuyên đề xuất.

Cùng trao đổi, bà Tô Kim Liên – Giám đốc Trung tâm Giáo dục và Phát triển (CED) cho biết qua khảo sát của đơn vị có 29% chất thải nhựa đến từ hộ gia đình, 17% tổng lượng rác thải đến từ khách du lịch,... Với ngành du lịch, ước tính mỗi du khách mỗi ngày phát sinh 1,2 kg rác thải, trong đó nhựa chiếm 60%.

Hiến kế cho Đà Nẵng, bà Liên cho rằng địa phương cần thống nhất kết hợp giữa hạn chế và cấm nhựa dùng một lần để ứng phó khủng hoảng chất thải nhựa. Về chính sách, có thể chỉ cung cấp ống hút/que khuấy khi có yêu cầu; khuyến khích đồ dùng đa năng; áp dụng tùy chọn “không lấy dụng cụ ăn” khi giao hàng trực tuyến.

Cùng với đó, Đà Nẵng có thể áp phí túi nhựa tại các điểm bán lẻ và phí cốc nhựa dùng một lần. Đặc biệt, có thể cấm hoàn toàn túi nhựa, ống hút và có lộ trình loại bỏ hộp xốp thực phẩm trên toàn thị trường.

“Một giải pháp khác là thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Trong đó có thể cấp chứng nhận bền vững cho doanh nghiệp thực hiện kiểm toán chất thải đầy đủ, đồng thời củng cố cam kết của doanh nghiệp và gia tăng ưu thế cạnh tranh, thu hút khách du lịch ưu tiên thực hành bền vững”, bà Liên nói.

Ông Võ Thành - Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường TP. Đà Nẵng (Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng) cho hay việc đốt rác mở chủ yếu liên quan đến nhận thức, thói quen của người dân. Còn lại, địa phương đã triển khai thực hiện nhiều chính sách, quy định, tuyên truyền và tăng cường thu gom,...

Theo ông Thành, sau sáp nhập quy mô thành phố Đà Nẵng đã lớn hơn nhiều nên việc thu gom rác thải cũng gặp nhiều áp lực. Thời gian qua, đơn vị đã có nhiều tham mưu về việc quy hoạch chung của địa phương, trong đó có nội dung về xử lý chất thải rắn.

“Đơn vị cũng đã tham mưu phát triển hạ tầng về thu gom, vận chuyển và hạ tầng xử lý. Cả tỉnh Quảng Nam cũ và thành phố Đà Nẵng cũ đã có quy hoạch rõ ràng về các địa điểm xử lý rác thải trên địa bàn. Thời gian tới, mục tiêu của thành phố là giảm đốt thô, gia tăng xử lý đốt rác phát điện và thành phố đang đầu tư dự án xử lý 1.000 tấn/ngày theo hình thức PPP”, ông Thành cho biết.

Tuấn Vỹ