Phân tích - Bình luận
USD yếu, kinh tế Mỹ được và mất gì?
Dù Tổng thống Trump coi một đồng USD yếu vừa phải là có lợi cho kinh tế Mỹ, nhưng nhiều chuyên gia cảnh báo xu hướng này phản ánh những rạn nứt sâu hơn trong bức tranh kinh tế lớn nhất thế giới.
Kịch bản của ông Trump
Theo các chuyên gia, đồng USD đang bước vào giai đoạn xuống giá - trạng thái suy giảm kéo dài của thị trường tài chính, thường được xác định khi giá giảm ít nhất 20% so với đỉnh gần nhất, đi kèm tâm lý bi quan và sự suy yếu niềm tin của nhà đầu tư.
Tuy nhiên, đây lại là kịch bản được Tổng thống Donald Trump ưa thích. Ông cho rằng một đồng đô la yếu ở mức vừa phải sẽ có lợi cho nền kinh tế Mỹ. “Đồng USD quá mạnh làm giảm sức hút du lịch và khiến hàng hóa Mỹ mất khả năng cạnh tranh,” ông Trump nói hồi tháng 7, và nhấn mạnh rằng mục tiêu không phải là làm suy yếu đồng tiền, mà là điều chỉnh để hỗ trợ xuất khẩu và tăng trưởng.
Xét theo nguyên lý kinh tế, một đồng USD yếu có thể thúc đẩy hoạt động xuất khẩu, hoặc làm gia tăng giá trị thu nhập ở nước ngoài của các doanh nghiệp Mỹ khi quy đổi về USD.
Tuy vậy, đồng USD suy yếu cũng không chỉ mang lại lợi ích. Giá hàng nhập khẩu tăng và nguy cơ xói mòn niềm tin của nhà đầu tư là những mặt trái đi kèm.
“Con dao hai lưỡi”
Bà Nela Richardson, chuyên gia kinh tế trưởng của ADP, mô tả sự suy giảm của đồng USD là một “con dao hai lưỡi”. Một mặt, nó giúp hàng hóa Mỹ cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Mặt khác, một đồng tiền yếu trong nước không phải lúc nào cũng củng cố được niềm tin thị trường.
Theo bà Nela Richardson, niềm tin này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đang đối mặt với hàng loạt thách thức, từ lạm phát dai dẳng, thâm hụt ngân sách và nợ công cao, cho tới nhu cầu bán trái phiếu kho bạc ngày càng lớn, cả trong nước lẫn quốc tế.
Bà Nela Richardson cho rằng các số liệu thống kê chưa phản ánh đầy đủ bức tranh kinh tế. “Sự suy yếu của đồng USD là dấu hiệu cho thấy bức tranh đó đang rạn nứt, dù trên bề mặt, các chỉ số như tỷ lệ thất nghiệp hay tăng trưởng kinh tế vẫn rất tích cực,” bà nói.
Theo bà Nela Richardson, nếu chỉ nhìn vào dữ liệu của năm qua, người ta có thể kết luận rằng kinh tế Mỹ đang rất mạnh, đồng USD vì thế phải tăng giá và lãi suất không cần hạ. “Nhưng đó không phải là thực tế hiện nay,” bà nhấn mạnh.
Nhiều chuyên gia mô tả nền kinh tế Mỹ đang vận hành theo hình chữ “K”, trong đó 20% nhóm thu nhập cao nhất chi phối phần lớn chi tiêu, còn những người có thu nhập thấp hơn phải vật lộn với lạm phát cao. Trạng thái này mang lại lợi ích chủ yếu cho người giàu, trong khi áp lực dồn về phía nhóm thu nhập thấp.
Xu hướng dài hạn và rủi ro ngắn hạn
Cole Smead, Giám đốc điều hành kiêm quản lý danh mục đầu tư tại Smead Capital Management, nhận định: “Chúng ta đang ở trong một thị trường USD giảm giá dài hạn”.
Ông dẫn lại các “cơn sốt đầu tư” trong lịch sử Mỹ, từ bong bóng viễn thông đến bong bóng công nghệ cuối thập niên 1990. Theo đó, đồng USD đạt đỉnh vào năm 2002, trước khi giảm 41% trong vòng 6 năm tiếp theo.
Trong suốt thập kỷ qua, một lượng vốn khổng lồ đã chảy vào Mỹ, đặc biệt nhờ làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI), vốn tiếp tục thu hút thêm các dòng vốn mới. Theo Smead, cổ phiếu Mỹ hiện chiếm tới 70% chỉ số MSCI World Index. Khi dòng tiền cuối cùng dịch chuyển sang các thị trường khác để tìm kiếm lợi suất hấp dẫn hơn, đồng USD sẽ chịu áp lực suy yếu do dòng vốn chảy ra nước ngoài.
Ở góc độ ngắn hạn, tâm lý phòng ngừa rủi ro toàn cầu gia tăng, giá hàng hóa leo thang, khả năng Rick Rieder trở thành Chủ tịch Cục Fed tiếp theo ngày càng rõ nét, cùng với tranh cãi gần đây giữa ông Trump và châu Âu liên quan đến Greenland, đang tiếp tục làm suy yếu triển vọng phục hồi của đồng USD trong quý I/2026.