Bạn đọc
Nghi vấn nguồn gốc cá giống “mác ngoại”: Bài 2 – “Bí ẩn” nguồn hàng
Thừa nhận cá giống rô phi bột Thái Lan nhập không có giấy tờ cùng nhiều gói hóc môn nhãn mác từ Trung Quốc, tuy nhiên, nguồn hàng nhập của Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ vẫn “bí ẩn”…
Như Diễn đàn Doanh nghiệp đã thông tin, ghi nhận thực tế của phóng viên về hoạt động kinh doanh tại cơ sở cho thấy, cán bộ được cho là thuộc Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ (xã Hồng Quang, tỉnh Hưng Yên) khẳng định, một lô cá giống với số lượng hàng trăm nghìn con mà đơn vị đã xuất bán được nhập khẩu theo đường “tiểu ngạch”. Tuy nhiên, lô hàng không có hồ sơ kiểm dịch, không có chứng từ nhập khẩu và cũng không có bất cứ tài liệu truy xuất nguồn gốc nào theo quy định, khiến khách hàng lo lắng “tiền mất, tật mang”.

Đáng nói, nghịch lý kinh doanh “hàng nhập - giá rẻ” của đơn vị này đang khiến nhiều người quan ngại môi trường kinh doanh bị “méo mó”, tạo sự bất bình đẳng trên thị trường. Bởi, doanh nghiệp nhập khẩu chính ngạch đang phải gánh đầy đủ chi phí kiểm dịch, vận chuyển, thuế phí và tuân thủ pháp luật, nên không thể cạnh tranh bằng mức giá rẻ.
Và hệ luỵ, doanh nghiệp “làm thật”, “nhập thật” bị bào mòn năng lực cạnh tranh, đứng trước nguy cơ kiệt quệ, thậm chí buộc rời thị trường. Đó không chỉ là thiệt hại của một nhóm doanh nghiệp, mà là tín hiệu suy giảm kỷ cương thị trường.

Tiếp tục diễn biến sự việc tại Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ (xã Hồng Quang, tỉnh Hưng Yên), phóng viên Diễn đàn Doanh nghiệp đã chuyển thông tin phản ánh nêu trên tới trực tiếp ông Nguyễn Đức Kiền – Giám đốc sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên. Tiếp nhận thông tin phản ánh, ông Kiền cho biết đã chỉ đạo đơn vị chuyên môn làm rõ sự việc, sẽ xử lý nghiêm minh nếu phát hiện sai phạm.
“Quan điểm của chúng tôi là hỗ trợ doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc, bảo vệ môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng. Những trường hợp sản xuất, kinh doanh con giống không bảo đảm điều kiện theo quy định, nếu được xác minh là có sai phạm, sẽ phải xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Sở sẽ giao các đơn vị chuyên môn rà soát, làm rõ nội dung phản ánh để có hướng xử lý phù hợp, tránh để ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và người chăn nuôi”, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh.

Ngày 28/1/2026, trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, đại diện lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi – Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên) cho biết, đối với cá giống nhập khẩu được kiểm soát chặt chẽ và do Cục Thú y (thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường) kiểm dịch. Đối với cá giống sản xuất trong nước, vận chuyển liên tỉnh do Chi cục Chăn nuôi – Thú y tỉnh phụ trách. Theo quy định, doanh nghiệp cần đăng ký với Chi cục Chăn nuôi – Thú y với đầy đủ hồ sơ, sau đó chi cục sẽ tiến hành kiểm tra và cấp chứng nhận nếu đủ điều kiện.
“Đối với Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ, chúng tôi không nhận được đơn đăng ký kiểm dịch từ đơn vị này. Nếu bị phát hiện sai phạm, họ hoàn toàn chịu trách nhiệm và sẽ bị xử lý theo quy định”, vị này chia sẻ.

Cũng trong ngày 28/1/2026, trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Quang Hùng – Phó chi cục trưởng Chi cục Biển và Thuỷ sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên) cho biết, sau khi nắm thông tin vụ việc, Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Chi cục Biển và Thuỷ sản tiến hành làm việc với UBND xã Hồng Quang tại UBND xã, đồng thời đã mời đại diện Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ tham dự để giải trình về nội dung phản ánh của Diễn đàn Doanh nghiệp.
Theo Biên bản làm việc ngày 26/01/2026, phần ý kiến giải trình của ông Nguyễn Văn Thịnh – Giám đốc Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ cho biết, ngày 10/12/2025, khi nhận được đơn đặt hàng của Hợp tác xã Nông Lâm Thuỷ sản – Khoa học Công nghệ xanh – sạch Tây Bắc, Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ đã ký hợp đồng số 69/2025/HĐTS với số lượng 550.000 con, kèm theo hoá đơn bán lẻ.
“Trong hợp đồng và hoá đơn bán lẻ có ghi tên hàng hoá là: Giống cá rô phi bột, cá rô phi hương, cá rô phi giống Thái Lan. Lượng giống trên và thuốc hóc môn chuyển giới tính cho cá là do nhân viên thị trường chuyển về tập kết tại hợp tác xã (không ương dưỡng tại cơ sở) sau đó xuất bán.
Tuy nhiên, khi nhập số lượng cá giống nêu trên về hợp tác xã, hợp tác xã đã tin tưởng và không yêu cầu bên bán cung cấp hồ sơ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Khi giống được tập kết về hợp tác xã, do thời gian vận chuyển gấp đã không thực hiện việc kiểm dịch lô giống để xuất bán ra tỉnh ngoài”, phần ý kiến của Giám đốc Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ nêu.
Đáng nói, phần ý kiến giải trình là vậy, tuy nhiên, theo tài liệu của phóng viên thu thập được lại cho thấy nhiều nội dung rất rõ, tại Điều 5 trong Hợp đồng cung cấp giống, hỗ trợ kỹ thuật số 69/2025/HĐTS giữa Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ và Hợp tác xã Nông Lâm Thuỷ sản – Khoa học Công nghệ xanh – sạch Tây Bắc thể hiện: “Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ (tức bên B - PV) nhất trí và cam kết cung cấp cho bên A cá rô phi Thái Lan một giống dòng cao cấp; hỗ trợ kỹ thuật chăn nuôi và bao tiêu sản phẩm đầu ra”, nội dung hợp đồng nêu rõ.
Bên cạnh đó, hoá đơn bán lẻ kèm theo hợp đồng này cũng thể hiện rất rõ tên hàng: Rô bột Thái Lan; số lượng 550.000 con; đơn giá: 220đ/con; thành tiền: 121.000.000đ.

Trở lại phần giải trình ông Nguyễn Văn Thịnh – Giám đốc Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ với cơ quan chức năng tỉnh Hưng Yên: “…. Lượng giống trên và thuốc hóc môn chuyển giới tính cho cá là do nhân viên thị trường chuyển về tập kết tại hợp tác xã (không ương dưỡng tại cơ sở) sau đó xuất bán”.
Và: “khi nhập số lượng cá giống nêu trên về hợp tác xã, hợp tác xã đã tin tưởng và không yêu cầu bên bán cung cấp hồ sơ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Khi giống được tập kết về hợp tác xã, do thời gian vận chuyển gấp đã không thực hiện việc kiểm dịch lô giống để xuất bán ra tỉnh ngoài”.

Liệu chăng, cơ quan chức năng tỉnh Hưng Yên cần phải làm rõ thêm: Nguồn giống mà Hợp tác xã nuôi trồng thuỷ sản Hạ Lễ nhập từ đâu? Tại sao giống cá rô bột nhập Thái Lan lại kèm nhiều hộp hóc môn có nhãn mác Trung Quốc? Đặc biệt, loại hóc môn này có đang được phép lưu hành ở Việt Nam?
Còn nữa…