Kinh tế
“Chìa khoá” kiểm soát lạm phát trong tăng trưởng cao
Để đảm bảo tăng trưởng GDP cao và kiểm soát lạm phát cần phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.
Kết thúc năm 2025, dù chịu nhiều sức ép nhưng với chính sách tiền tệ được điều hành thận trọng cùng với xu hướng giảm giá hàng hóa cơ bản trên thị trường thế giới, CPI của Việt Nam vẫn nằm trong mục tiêu được kiểm soát. Năm 2025 đánh dấu năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam kiểm soát lạm phát dưới 4%.
Bước sang năm 2026 - năm đầu của giai đoạn phát triển mới, mục tiêu tăng trưởng kinh tế được đặt ra ở mức cao hơn. Dư địa chính sách từng hỗ trợ ổn định vĩ mô trong năm 2025 được nhận định sẽ chịu sức ép lớn hơn. Cân bằng giữa thúc đẩy tăng trưởng và kiểm soát lạm phát trở thành bài toán điều hành trung tâm trong những năm tới.
Nhận định về một số rủi ro lạm phát có thể tiềm ẩn, bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đề cập đến biến động giá năng lượng, nhiên liệu và hàng hóa trên thị trường thế giới tiếp tục khó lường; chi phí logistics và vận tải quốc tế có thể duy trì ở mức cao tác động trực tiếp tới chi phí sản xuất và giá thành hàng hóa.
Bên cạnh đó, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu tiếp tục tạo ra nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng, nhất là với nhóm lương thực, thực phẩm. Nhu cầu tiêu dùng sản xuất phục hồi cùng với việc đẩy mạnh đầu tư công trong nước có thể tạo sức cầu lớn hơn khiến mặt bằng giá chịu thêm áp lực trong năm tới.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 cũng tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá bởi tăng trưởng cao đồng nghĩa với tổng cầu gia tăng mạnh. Bên cạnh đó, tỷ giá là nhân tố được dự báo tiếp tục ảnh hưởng đến CPI. Ngoài tác động trễ từ năm 2025, áp lực tỷ giá trong năm nay còn đến từ việc đẩy mạnh đầu tư và tiêu dùng trong nước, kéo theo nhu cầu nhập khẩu tăng, trong khi xuất khẩu có thể gặp khó do tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại.
Ở chiều ngược lại, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tăng trưởng thấp, giá hàng hóa cơ bản trên thế giới khó tăng mạnh. Trong nước, lãi suất năm 2025 đã tăng nhẹ do tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp diễn trong năm 2026 và có tác dụng kiềm chế lạm phát.
Nhận định chung, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế - Tài chính cho rằng, áp lực lạm phát năm 2026 có thể cao hơn năm 2025 nhưng không nhiều. Tuy nhiên cũng không nên chủ quan bởi áp lực từ các yếu tố tiền tệ có thể tích tụ nếu tăng trưởng tín dụng cao kéo dài trong nhiều năm.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Thu Oanh nhấn mạnh đến việc Chính phú tiếp tục điều hành giá theo hướng chủ động, thận trọng, bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa, đồng thời kiểm soát tốt tâm lý và kỳ vọng lạm phát, qua đó giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Cụ thể hơn, theo ông Nguyễn Đức Độ, để hướng đến việc đảm bảo 2 mục tiêu lớn: tăng trưởng GDP cao và kiểm soát lạm phát trong ngưỡng 4 - 4,5% thì điều kiện tiên quyết là phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.
Trong đó, chính sách tiền tệ cần ưu tiên ổn định vĩ mô: kiểm soát lạm phát, ổn định lãi suất và tỷ giá, hạn chế nợ xấu và đảm bảo an toàn hệ thống tài chính. Tăng trưởng cung tiền và tín dụng cần được kiểm soát ở mức hợp lý, tránh để tín dụng/GDP tăng nhanh và mạnh, vừa gây áp lực lên giá cả vừa làm gia tăng rủi ro nợ xấu.
Với chính sách tài khóa, theo chuyên gia vẫn còn dư địa và có thể đóng vai trò hỗ trợ tăng trưởng trong thời gian tới, đặc biệt thông qua việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công. Hiện tỷ lệ nợ công/GDP khoảng 34%, thấp hơn nhiều so với mức trần 60% song vẫn cần kiểm soát chặt nghĩa vụ trả nợ hàng năm dưới 25% thu ngân sách để đảm bảo an toàn tài khóa, nhất là trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng.
Trong bối cảnh mới của năm 2026, ông Nguyễn Đức Độ nhấn mạnh, kiểm soát tốt lạm phát không chỉ là bài toán ngắn hạn mà còn là điều kiện then chốt để Việt Nam theo đuổi tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.