Ý tưởng kinh doanh

Thương vụ Apple mua lại startup công nghệ sâu Q.ai của Israel với mức định giá ước tính từ 1,5-2 tỷ USD đang thu hút sự quan tâm lớn của giới công nghệ toàn cầu. Đây được xem là thương vụ mua bán và sáp nhập lớn thứ hai trong lịch sử Apple, chỉ sau khi tập đoàn này chi khoảng 3 tỷ USD để mua Beats Electronics năm 2014.

Điểm đáng chú ý là Q.ai gần như không có sản phẩm thương mại đại trà, chưa tạo ra doanh thu đáng kể và hoạt động trong trạng thái “ẩn mình” suốt nhiều năm. Tuy nhiên, theo giới phân tích, điều Apple nhắm tới không phải là một sản phẩm hoàn thiện, mà là năng lực công nghệ lõi mang tính nền tảng cho thế hệ thiết bị tương lai.

Q.ai được thành lập bởi ông Aviad Maizels - người từng đồng sáng lập PrimeSense, startup Israel được Apple mua lại năm 2013 và sau đó trở thành nền tảng cho công nghệ Face ID. Việc Apple tiếp tục thâu tóm Q.ai cũng được xem là động thái “hồi hương nhân tài”, đưa đội ngũ kỹ sư từng rất am hiểu hệ sinh thái Apple quay trở lại tập đoàn.

Dù không công bố rộng rãi công nghệ, các bằng sáng chế và nguồn tin trong ngành cho thấy Q.ai phát triển hệ thống nhận diện lời nói không cần âm thanh. Công nghệ này sử dụng cảm biến và AI để phân tích các vi chuyển động của cơ mặt, môi và hàm, từ đó “đọc” được lời nói ngay cả khi người dùng chỉ mấp máy môi hoặc nói rất nhỏ. Đây là hướng tiếp cận hoàn toàn khác so với micro truyền thống, vốn dễ bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn.

Giới quan sát cho rằng năng lực này có thể mang lại lợi thế chiến lược cho nhiều dòng sản phẩm của Apple. AirPods trong tương lai có thể nhận lệnh chính xác hơn trong môi trường cực kỳ ồn ào; Apple Watch có thể mở rộng điều khiển bằng cử chỉ tinh vi; còn các thiết bị thực tế hỗn hợp như Vision Pro có thể tiến gần hơn tới trải nghiệm tương tác “không chạm”.

Thương vụ Q.ai cũng phản ánh triết lý mua lại quen thuộc của Apple: không chạy theo các startup AI tạo sinh đình đám, mà âm thầm tích lũy công nghệ then chốt để tích hợp sâu vào phần cứng. Trước đó, Apple từng chi 1 tỷ USD mua mảng modem của Intel hay hàng trăm triệu USD để mua Anobit, một công ty chip nhớ của Israel.

Trong bối cảnh cuộc đua AI ngày càng khốc liệt, lựa chọn của Apple cho thấy một hướng đi khác biệt. Thay vì cạnh tranh trực diện với Google hay Meta trên các mô hình ngôn ngữ lớn, Apple tập trung củng cố lợi thế truyền thống là phần cứng, âm thanh và trải nghiệm người dùng, nơi AI đóng vai trò “vô hình” nhưng quyết định chất lượng sản phẩm.

Với Q.ai, Apple dường như đang đặt cược rằng công nghệ lõi và đội ngũ tinh hoa sẽ tạo ra giá trị dài hạn, vượt xa con số hơn 1,5 tỷ USD mà hãng sẵn sàng bỏ ra cho một startup gần như chưa được biết đến.

Nguyễn Nguyên