Kinh tế địa phương

Trong bức tranh phát triển của các địa phương biên giới, tăng trưởng không chỉ được đo bằng kim ngạch hay dòng vốn đầu tư. Đằng sau những con số là một điều kiện ít khi được nhắc đến nhưng có ý nghĩa quyết định, đó là kỷ cương biên giới.

Với Lạng Sơn, nơi cửa khẩu vừa là không gian kinh tế sôi động vừa là tuyến đầu quản lý nhà nước, kỷ cương không phải để “siết”, mà là nền tảng để các động lực tăng trưởng vận hành ổn định và dài hạn.

Thực tế cho thấy, khi hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng mở rộng, lưu lượng phương tiện và con người qua biên giới gia tăng, áp lực đặt lên công tác quản lý biên giới cũng tăng theo.

Theo báo cáo kinh tế – xã hội năm 2025, hoạt động thông quan qua địa bàn Lạng Sơn thường xuyên duy trì ở mức khoảng 1.700 lượt xe/ngày, có thời điểm cao điểm trên 2.000 lượt xe/ngày. Cùng với đó, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đến 30/11/2025 đạt khoảng 86,14 tỷ USD. Những con số này phản ánh quy mô giao thương rất lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với việc giữ vững trật tự, kỷ cương tại khu vực biên giới.

Trong bối cảnh ấy, biên giới không chỉ là đường ranh hành chính, mà trở thành một không gian kinh tế đặc thù, nơi lợi ích phát triển và yêu cầu quản lý luôn song hành. Càng mở để phát triển, càng cần kỷ cương để không đứt gãy. Ở tuyến đầu, lực lượng Biên phòng đóng vai trò then chốt trong việc giữ nhịp vận hành của khu vực cửa khẩu, bảo đảm sự cân bằng giữa thông suốt và an toàn.

Theo Thượng tá Đoàn Duy Tiến - Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, nhiệm vụ quản lý biên giới hiện nay không chỉ dừng lại ở bảo đảm an ninh, trật tự, mà còn gắn chặt với yêu cầu tạo điều kiện để cửa khẩu vận hành an toàn, thông suốt và ổn định. Trong thực tế, mỗi phương án điều tiết, mỗi quyết định phối hợp đều phải đặt trong bài toán kép: vừa giữ vững kỷ cương pháp luật, vừa không gây ách tắc cho dòng người, dòng hàng.

Khi lưu lượng phương tiện tăng cao, đặc biệt vào các thời điểm cao điểm xuất nhập khẩu, vai trò điều tiết của Biên phòng càng trở nên rõ nét. Việc phân luồng giao thông trên các trục kết nối như Quốc lộ 1A, chủ động trao đổi thông tin với các lực lượng liên quan để tránh ùn tắc không chỉ là giải pháp tình huống, mà đã trở thành một phần trong cơ chế vận hành thường xuyên.

Những công việc tưởng chừng rất “đời thường” này lại chính là điều kiện để cửa khẩu không rơi vào trạng thái bị động, gây ảnh hưởng dây chuyền đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cùng với áp lực từ lưu lượng xuất nhập khẩu lớn, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và các hành vi vi phạm pháp luật tại khu vực biên giới cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với kỷ cương quản lý.

Theo Báo cáo kinh tế – xã hội năm 2025 của UBND tỉnh Lạng Sơn cho thấy, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã kiểm tra, xử lý 4.234 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, xử phạt 96,05 tỷ đồng, đồng thời khởi tố 288 vụ với 527 đối tượng. Những con số này phản ánh rõ tính chất phức tạp của địa bàn biên giới, đồng thời cho thấy nếu thiếu kỷ cương và phối hợp chặt chẽ, rủi ro đối với môi trường kinh doanh và trật tự xã hội là rất lớn.

Điểm đáng chú ý là trong những năm gần đây, tư duy quản lý tại khu vực cửa khẩu đã có sự chuyển dịch rõ rệt. Thay vì mỗi lực lượng thực hiện nhiệm vụ theo phạm vi riêng lẻ, cơ chế phối hợp liên ngành ngày càng được coi trọng.

Biên phòng, Hải quan, Công an, Quản lý thị trường và chính quyền địa phương duy trì trao đổi thông tin thường xuyên, tổ chức giao ban, thống nhất phương án điều hành theo từng thời điểm cụ thể. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng “mạnh ai nấy làm”, đồng thời tạo ra một nhịp vận hành chung, trong đó mỗi khâu đều được tính toán để không làm gián đoạn hoạt động thông quan.

Theo Thượng tá Đoàn Duy Tiến, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng là yếu tố then chốt để vừa bảo đảm an ninh, trật tự, vừa giữ cho hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thông suốt. Khi thông tin được chia sẻ kịp thời và phương án xử lý được chuẩn bị trước, những tình huống phát sinh có thể được giải quyết ngay từ đầu, thay vì để dồn lại thành các “điểm nghẽn” kéo dài.

Quan trọng hơn, kỷ cương biên giới trong cách tiếp cận hiện nay không đồng nghĩa với việc gia tăng thủ tục hay tạo thêm rào cản. Mục tiêu đặt ra là xây dựng một môi trường ổn định, minh bạch để doanh nghiệp và người dân yên tâm hoạt động. Khi quy trình rõ ràng, phối hợp hiệu quả, các chủ thể tham gia xuất nhập khẩu có thể chủ động kế hoạch, giảm chi phí phát sinh và hạn chế rủi ro. Ở góc độ đó, kỷ cương trở thành điều kiện hỗ trợ phát triển, chứ không phải lực cản.

Trong định hướng phát triển giai đoạn tới, yêu cầu này tiếp tục được đặt ra rõ nét. Nghị quyết của HĐND tỉnh về nhiệm vụ phát triển năm 2026 xác định mục tiêu tăng trưởng 10 - 11%, đồng thời nhấn mạnh nhiệm vụ giữ vững quốc phòng – an ninh, trật tự an toàn xã hội, kiềm chế và kéo giảm tội phạm tối thiểu 5% mỗi năm. Điều này cho thấy, kỷ cương biên giới không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, mà là nền tảng quan trọng để các mục tiêu phát triển cao hơn của tỉnh có thể được triển khai một cách bền vững.

Trong hành trình hiện thực hóa khát vọng bứt phá, Lạng Sơn đang từng bước xây dựng nền tảng tăng trưởng bằng những động lực kinh tế cụ thể. Song song với đó, việc giữ vững kỷ cương biên giới chính là “lớp nền” thầm lặng nhưng quyết định để các động lực ấy vận hành thông suốt và ổn định. Khi trật tự được bảo đảm, phối hợp được duy trì và niềm tin của doanh nghiệp được củng cố, không gian phát triển của tỉnh có cơ sở để tiếp tục mở rộng theo hướng dài hạn và bền vững.

Còn nữa…

Nguyễn Giang