Nghiên cứu - Trao đổi
Luật Quản lý thuế 2025: Định hình lại cách thức quản lý trong kỷ nguyên số
Không chỉ hướng tới việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, những sửa đổi tại Luật Quản lý thuế 2025 còn được kỳ vọng sẽ định hình lại cách thức quản lý, thực thi nghĩa vụ thuế trong kỷ nguyên số.
Luật Quản lý thuế 2025 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 trên tinh thần đổi mới toàn diện hoạt động quản lý thuế. Các quy định mới được kỳ vọng sẽ giúp Nhà nước chống thất thu thuế, thực hiện yêu cầu quản lý minh bạch, hiện đại, tiệm cận chuẩn quốc tế.
Những thay đổi lớn
Theo đó, Luật Quản lý thuế 2025 được xây dựng theo hướng tinh gọn, rút từ 17 Chương, 152 Điều xuống còn 9 Chương, 53 Điều, Luật đã quy định đầy đủ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm và các nguyên tắc quản lý thuế thuộc thẩm quyền của Quốc hội...
Về thủ tục hành chính, Luật Quản lý thuế 2025 được sửa đổi, bổ sung theo hướng không làm phát sinh thủ tục hành chính mới. Cụ thể, Luật đã sửa đổi, bổ sung 7 thủ tục hành chính, nhóm thủ tục hành chính và bãi bỏ 2 thủ tục hành chính.
Đáng nói, một trong những mục tiêu trọng tâm của sửa đổi Luật Quản lý thuế là chuyển đổi số toàn diện. Luật đã quy định các Điều 32, 33, 35 về hạ tầng, hệ thống và ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế; Điều 18, 19 bổ sung cơ chế hoàn thuế, miễn, giảm thuế tự động.
Không chỉ có vậy, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý theo hướng làm rõ trách nhiệm của cơ quan thuế trong việc ứng dụng hệ thống để xử lý tự động dựa trên tiêu chí rủi ro, quy trình công nghệ và yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin. Việc triển khai hoàn thuế, miễn, giảm thuế tự động sẽ được thực hiện theo lộ trình, phù hợp với điều kiện thực tế và hướng dẫn của Bộ Tài chính.
Rà soát, chỉnh lý khoản 1, khoản 2 Điều 53 về quy định chuyển tiếp theo hướng “tất cả các khoản nợ thuế phát sinh trước ngày 01/7/2026 đều xử lý theo Luật mới, tạo cơ sở áp dụng thống nhất” để bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế quản lý, giảm tồn đọng và minh bạch hóa số liệu nợ thuế của Nhà nước.
Về đơn giản hóa kê khai thuế cho hộ kinh doanh và tăng phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước với cơ quan thuế về mẫu khai rút gọn, hỗ trợ điện tử và bổ sung trách nhiệm cung cấp cũng như thực hiện kiến nghị kiểm toán, tại khoản 1 Điều 13 Luật cũng quy định trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, trên cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử, cơ sở dữ liệu quản lý thuế và các nguồn cơ sở dữ liệu khác mà cơ quan thuế có được từ cơ quan nhà nước khác, tổ chức, cá nhân cung cấp, hệ thống công nghệ thông tin tự động tạo lập tờ khai thuế để hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong việc khai thuế và tính thuế.
Đồng thời, tại khoản 5 Điều 13, Luật giao Chính phủ quy định chi tiết Điều này; giao Bộ Tài chính quy định hồ sơ, thủ tục kê khai doanh thu, kê khai thuế, nộp thuế và hoàn thuế, chế độ kế toán áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh…
Thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân
Với tinh thần đổi mới toàn diện hoạt động quản lý thuế, nhìn nhận về Luật Quản lý thuế 2025, không ít ý kiến kỳ vọng, các quy định mới sẽ giúp Nhà nước chống thất thu thuế, thực hiện yêu cầu quản lý minh bạch, hiện đại, tiệm cận chuẩn quốc tế. Đồng thời, giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, tối ưu thời gian khai nộp hồ sơ thuế, tạo thuận lợi mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Theo bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Luật Quản lý thuế mới được ban hành theo hướng thay thế luật cũ đã thể hiện rõ tinh thần cải cách, khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, bao quát các mô hình kinh doanh mới và tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế. Nhiều điểm mới tại Luật không chỉ mang lại thuận lợi cho doanh nghiệp, mà còn định hình lại cách thức quản lý, thực thi nghĩa vụ thuế trong kỷ nguyên số.
Đồng quan điểm, một số chuyên gia cũng cho rằng, việc sửa đổi Luật Quản lý thuế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ trong quản lý tài chính quốc gia, bảo đảm nguồn thu, mà còn tạo môi trường minh bạch, công bằng, thuận lợi cho người nộp thuế.
Đặc biệt, các quy định của Luật mới cũng sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển theo đúng tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Bởi khi đặt khu vực kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, việc có một khung hành lang pháp lý về thuế phù hợp sẽ giúp củng cố niềm tin, tạo khí thế và xung lực mới để thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Luật Quản lý thuế 2025 là một văn kiện pháp lý mang tính cách mạng, đặt nền móng cho việc chuyển đổi toàn diện mô hình quản lý thuế theo hướng hiện đại, thông minh và hội nhập quốc tế. Các điểm sửa đổi trọng tâm, từ việc quản lý giao dịch liên kết theo chuẩn OECD đến việc ứng dụng AI/Big Data vào các quy trình nghiệp vụ như hoàn thuế, đã thể hiện quyết tâm cao của Chính phủ trong việc xây dựng một hệ thống thuế minh bạch, công bằng và hiệu quả.
Mặc dù Luật đã đặt nền tảng cho cơ chế quản lý thuế điện tử, chuyển trọng tâm từ kiểm soát đồng bộ sang giám sát theo rủi ro và tuân thủ. Đồng thời, các quy định mới góp phần chống gian lận thuế, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và bình đẳng hơn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tính minh bạch và chủ động của người nộp thuế. Vì vậy, người nộp thuế cần có sự chuẩn bị để thích ứng với cơ chế mới, giảm thiểu rủi ro và phát triển theo hướng bền vững.