Công nghệ

Thời gian vừa qua, tăng trưởng đầu tư vào AI duy trì ổn định ở mức 33% mỗi năm trong suốt hơn một thập kỷ qua. Bà Nguyễn Ngọc Diễm Quỳnh – Nhà sáng lập, CEO Cat Speak - nhận định rằng thế giới đang khép lại giai đoạn thử nghiệm AI để bước vào kỷ nguyên mà khái niệm “AI First” trở thành giá trị cốt lõi, nhúng sâu vào mọi ngóc ngách chuyên ngành từ y tế, giáo dục đến tài chính và sáng tạo.

Điều này sẽ biến đổi mạnh cấu trúc của một doanh nghiệp. Theo ông Lucas Đặng - Chủ tịch Go4AI – thì nếu được thiết lập đúng đắn, AI chính là một hệ quy trình sản xuất hoàn chỉnh chứ không đơn thuần là một công cụ bổ trợ. Sự dịch chuyển này đòi hỏi các hệ thống quản trị phải thay đổi trình tự tiếp cận chuyển đổi số truyền thống vốn thường ưu tiên công nghệ trước quy trình. Cấu trúc vận hành mới được đề xuất tuân thủ chuỗi logic bắt đầu từ việc chuẩn hóa quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP), tiếp đến là thiết lập kiến trúc điều phối AI và cuối cùng mới là việc tìm kiếm công cụ thực thi phù hợp. Đây được xem là giải pháp để hóa giải các bước thực thi phức tạp, giúp công nghệ thực sự thẩm thấu vào mô hình kinh doanh thông qua cả ba khâu đầu vào, quy trình xử lý và đầu ra.

Trong kiến trúc hệ thống tự trị này, vai trò của nhân sự chuyên môn đang dịch chuyển sang mô hình “vòng lặp con người - AI” (Human-in-the-loop). Hệ thống AI hiện nay có khả năng đảm nhiệm từ 60% đến 80% khối lượng công việc lặp lại, cho phép con người tập trung vào việc phê duyệt và định hướng kết quả cuối cùng. Một minh chứng thực tế được đưa ra là khả năng của AI trong việc xử lý tri thức chuyên sâu để rút ngắn thời gian tư vấn kỹ thuật từ mười phút xuống còn sáu mươi giây. Kết quả này không chỉ tạo ra lợi thế cạnh tranh về tốc độ mà còn giúp doanh nghiệp rút ngắn tới 80% thời gian đào tạo nhân sự mới, biến những tri thức chuyên gia thành công cụ xử lý thực trạng khách hàng một cách tức thì.

Đứng từ góc độ kinh tế học thực dụng cho các doanh nghiệp, ông Nguyễn Xuân Quang - CEO SBOT AI Agent – cho rằng trong kỷ nguyên này, thước đo hiệu quả của một hệ thống công nghệ sẽ không nằm ở những tính năng hào nhoáng mà ở câu hỏi thực dụng về việc công nghệ đó giúp doanh nghiệp kiếm được bao nhiêu tiền. Thay vì chạy đua vào các hạ tầng GPU khổng lồ hay hệ thống lưu trữ dữ liệu lớn tốn kém vốn chỉ dành cho các tập đoàn có tiềm lực cực mạnh, chiến lược tối ưu cho các doanh nghiệp Việt là tận dụng sự am hiểu thị trường ngách để giải quyết những điểm nghẽn cụ thể. Việc tự động hóa mạnh mẽ các quy trình lặp lại thông qua AI chính là chìa khóa để tối ưu hóa chi phí và tạo ra giá trị thực cho người dùng cuối.

Một biến số khác đang tái định nghĩa thị trường lao động công nghệ cao là khả năng xóa bỏ rào cản kiến thức của AI. Các chuyên gia dự báo rằng đến năm 2026, sự khác biệt về hiệu suất giữa người biết và không biết dùng AI sẽ biến mất, nhường chỗ cho sự phân cấp về giá trị thực tế được tạo ra từ hệ thống kiến trúc quản trị. Hiện nay, AI đã có thể thực hiện tới 30% mã nguồn tại các công ty công nghệ lớn và khả năng này dự kiến sẽ sớm đẩy một nửa sinh viên ngành công nghệ vào những thách thức mới khi không thể học nhanh hơn máy móc.

Do đó, loại hình tri thức mới mà các nhà quản trị cần sở hữu chính là kiến thức quản trị AI, tức là kỹ năng thiết lập các cỗ máy thực thi thay vì chỉ sử dụng công nghệ theo bản năng. Khả năng một cá nhân không chuyên có thể hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật hoàn chỉnh hay thực hiện các nghiệp vụ chuyên sâu trong vài ngày đã chứng minh rằng kiến trúc hệ thống đang dần thay thế cho năng lực thực thi cá nhân đơn thuần.

Xu hướng này còn được củng cố bởi sự bùng nổ của mô hình “Công ty không người” và các doanh nghiệp một người (Solo-entrepreneur). Nhờ sự hỗ trợ của các đại lý AI chuyên biệt, một nhà sáng lập có thể vận hành các nghiệp vụ phức tạp về tài chính, quản trị hay marketing thông qua việc thiết lập các định hướng kết quả rõ ràng. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng dù hệ thống có tự trị đến đâu, vai trò định vị kết quả đầu ra vẫn thuộc về con người. Một quy trình sạch và định hướng mục tiêu rõ ràng là tiền đề bắt buộc trước khi tiến hành số hóa hay công nghệ hóa. Nếu không xác định được đích đến, AI sẽ chỉ được xem như một công cụ khuếch đại những sai sót trong quy trình hiện hữu.

Nhìn lại bức tranh tổng thể, có thể thấy AI năm 2026 đã trở thành một thành tố hữu cơ trong kiến trúc vận hành của mọi doanh nghiệp công nghệ. Sự thành bại của các tổ chức trong tương lai sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển đổi từ việc sở hữu những công cụ rời rạc sang việc làm chủ một hệ quy trình sản xuất tự trị, nơi công nghệ phục vụ trực tiếp cho mục tiêu tài chính và giá trị thực tiễn.

Quân Bảo