Doanh nghiệp
Từ "lựa chọn ưu tiên", Việt Nam trở thành "điểm đến chiến lược"
Việt Nam đang hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để chuyển dịch từ "lựa chọn ưu tiên" thành "điểm đến chiến lược bắt buộc" trong thu hút đầu tư nước ngoài.
Nhiều tập đoàn, nhà đầu tư quốc tế đã lựa chọn Việt Nam là một cứ điểm sản xuất, một mắt xích trong chuỗi giá trị. Dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng đang dịch chuyển từ các ngành truyền thống sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao như bán dẫn, AI. Đặc biệt, sau khi Việt Nam ban hành nhiều cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư quốc tế vào ngành công nghệ chiến lược.
Lợi thế vượt trội
Tiếp đà tăng trưởng ấn tượng của năm 2025, tháng 1/2026 ghi nhận kết quả tích cực và khả quan trong thu hút đầu tư tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong tháng 1 đã có 349 dự án được cấp phép mới với số vốn đăng ký đạt 1,49 tỷ USD, tăng 23,8% so với cùng kỳ năm trước về số dự án và tăng 15,7% về số vốn đăng ký.
Số vốn FDI thực hiện tháng 1 ước đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm trước. Đây là số vốn FDI thực hiện cao nhất tháng Một trong 5 năm qua. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 1,39 tỷ USD, chiếm 82,5% tổng vốn FDI thực hiện.
Trong bối cảnh môi trường đầu tư toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều bất ổn, Việt Nam vẫn nổi lên như điểm đến đầu tư mang lại nhiều cơ hội tăng trưởng tốt, ít rủi ro cho doanh nghiệp. Những dòng vốn đăng ký và thực hiện ngày càng tăng, không chỉ đơn thuần phản ánh những con số tăng trưởng mà cốt yếu nằm ở chất lượng các dự án, tập trung vào những ngành có hàm lượng công nghệ cao, công nghệ chiến lược.
Đồng nghĩa đó, vị thế của Việt Nam đang dịch chuyển dần dần từ điểm gia công lắp ráp sang trung tâm sản xuất và nghiên cứu công nghệ cao trong chuỗi giá trị toàn cầu. Xu hướng này tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ hơn trong năm 2026 khi chính sách thu hút đầu tư của Việt Nam ngày càng được hoàn thiện theo hướng chọn lọc dự án FDI chất lượng cao, các dự án đầu tư gắn với chuyển giao công nghệ…
Ông Hong Sun - Chủ tịch danh dự Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam đánh giá: với tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%, Việt Nam đã trở thành một "địa điểm chiến lược bắt buộc" trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hàn Quốc. Với định hướng, giai đoạn 2026 – 2030 chuyển dịch từ "gia công xuất khẩu" sang "sản xuất sâu và phát triển công nghệ" ngay tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đã bắt đầu lập kế hoạch mở rộng nhà máy hoặc nâng cấp dây chuyền sản xuất lên tiêu chuẩn tự động hóa cao hơn.
Tương tự như vậy là các nhà đầu tư Nhật Bản. Ông Yutaka Yasunaga - Giám đốc bộ phận Innovation, Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản tại Việt Nam (Jetro) cho biết: Các doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động tại Việt Nam đang tích cực mở rộng hoạt động kinh doanh. Kết quả khảo sát về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp Nhật Bản tại nước ngoài năm 2024 cho thấy, có 56% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam có kế hoạch mở rộng sản xuất trong những năm tới. Đây tỷ lệ cao nhất trong số các quốc gia ở Đông Nam Á và đứng thứ 4 trong tổng số các quốc gia trên toàn cầu mà doanh nghiệp Nhật Bản đang kinh doanh.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm và đầu tư vào các ngành công nghệ cao đẻ khai thác lợi thế của thị trường Việt Nam giàu tiềm năng. Chẳng hạn như Panasonic đã thành lập trung tâm R&D tại Hà Nội, cung cấp các giải pháp có giá trị gia tăng cao, tập trung vào công nghệ thông tin, chuyển đổi số sản xuất, an ninh mạng, phát triển công nghệ hiện đại như AI, IoT, dữ liệu…
Đưa tiềm năng thành nguồn lực
Theo ông Yutaka Yasunaga, doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao thị trường Việt Nam. Trong đó, 62% doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao quy mô thị trường và tiềm năng tăng trưởng - cao hơn nhiều so với mức trung bình ở ASEAN là 49%. Đặc biệt, tình hình chính trị xã hội ổn định là kết quả từ những nỗ lực của Chính phủ trong bối cảnh thế giới ngày càng gia tăng căng thẳng.
Các nhà đầu tư châu Âu cũng đang đặt niềm tin vào thị trường Việt Nam. Theo Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) do Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam thực hiện cho thấy, 88% doanh nghiệp lạc quan về triển vọng phát triển tại Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2030. Riêng năm 2026, 82% doanh nghiệp kỳ vọng hiệu quả kinh doanh sẽ tiếp tục tăng trưởng.
Đặc biệt, 87% doanh nghiệp cho biết sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài khác, trong đó mức độ tự tin cao nhất đến từ nhóm doanh nghiệp quy mô lớn.
Niềm tin này, theo các nhà đầu tư, được tạo dựng bởi những nỗ lực không ngừng của Chính phủ Việt Nam trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư cùng những cơ chế, chính sách đột phá trong thu hút đầu tư. Ông Hong Sun cho rằng, việc đơn giản hóa quy trình hậu kiểm và các ưu đãi đặc biệt cho các dự án quy mô lớn (Mega Projects) và dự án R&D được quy định tại Luật Đầu tư (sửa đổi) sẽ giúp Việt Nam giữ chân các nhà đầu tư lớn.
“Luật Đầu tư (sửa đổi) góp phần tăng tính cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam với một thông điệp mạnh mẽ: Việt Nam đang tự thay đổi để thích nghi với luật chơi toàn cầu” - ông Hong Sun cho hay.
Để tiếp tục tạo thuận lợi cho nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án tại Việt Nam, các chuyên gia cũng đề cập đến một số hạn chế cần được quan tâm tháo gỡ. Đó là đảm bảo nguồn điện ổn định, nhất là năng lượng sạch khi đã trở yêu cầu bắt buộc của các tập đoàn đa quốc gia.
Đại diện Jetro nhắc đến một số thủ tục hành chính mất nhiều thời gian như giấy phép, cấp phép, hệ thống kỹ thuật chưa hoàn thiện trong khi doanh nghiệp Nhật Bản coi trọng tuân thủ pháp luật, mong muốn hoạt động kinh doanh phù hợp với quy định hiện hành. Một số chính sách mới cần có lộ trình thực hiện rõ ràng, đối thoại đầy đủ giữa các bên liên quan trước khi thực thi.
“Nếu những thách thức này được giải quyết sẽ góp phần thúc đẩy làn sóng đầu tư mới từ Nhật Bản vào các lĩnh vực có giá trị cao như năng lượng, công nghệ số…” - ông Yutaka Yasunaga nêu rõ.