Giá chip nhớ tăng mạnh: Cơ hội cho doanh nghiệp Trung Quốc

Ba “ông lớn” sản xuất chip nhớ, Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology đang chuyển đổi dây chuyền sản xuất để đáp ứng nhu cầu khổng lồ đối với các loại chip nhớ biên lợi nhuận cao dùng trong trung tâm dữ liệu AI.

Khi họ tăng sản lượng các chip nhớ băng thông cao (HBM) và DRAM tiên tiến, nguồn cung các dòng chip phổ thông dùng cho máy tính cá nhân, điện thoại thông minh và thiết bị khác lại sụt giảm.

Tình trạng hỗn loạn này cũng mở ra cơ hội lớn cho các nhà sản xuất chip nhớ nội địa Trung Quốc, đứng đầu là ChangXin Memory Technologies (CXMT) và Yangtze Memory Technologies Corp (YMTC) gia tăng thị phần toàn cầu.

Giá chip nhớ biến động mạnh đến mức tại Hoa Cường Bắc, báo giá hiện chỉ có hiệu lực tính bằng giờ. Trên toàn cầu, giá chip nhớ được dự báo tăng 40 - 50% trong quý I/2026, sau đó tiếp tục tăng thêm 20% trong quý II, theo Counterpoint Research.

Các nhà phân tích của Morgan Stanley nhận định mặt bằng giá cao sẽ duy trì ít nhất đến năm 2027. Tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đến mức SK Hynix được cho là đã bán hết toàn bộ công suất sản xuất HBM và DRAM tiên tiến cho năm 2026 ngay từ tháng 10/2025.

Trong khi đó, theo truyền thông Hàn Quốc, Samsung Electronics đã tăng giá cung ứng NAND flash thêm hơn 100% trong quý I/2026. Theo báo cáo của Bank of America, năm 2026 đang hình thành một “siêu chu kỳ” tương tự giai đoạn bùng nổ những năm 1990, với doanh thu DRAM toàn cầu dự kiến tăng 51% so với năm trước.

Thị trường HBM có thể tăng 58% so với cùng kỳ, đạt 54,6 tỷ USD. Tại Thâm Quyến, các thương nhân đang chào bán sản phẩm thay thế nội địa cho những khách hàng nhạy cảm về giá.

Tổng giám đốc của Hengxin Technologies tại Hoa Cường Bắc cho biết khoảng một nửa khách hàng của ông đã chuyển sang dùng chip nhớ nội địa, ít nhất một phần trong hệ thống của họ.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý các thương hiệu trong nước như CXMT đang tăng giá. “So với sản phẩm của ba ông lớn, chip nội địa chỉ rẻ hơn khoảng 200- 300 nhân dân tệ,” ông nói.

Là nhà sản xuất DRAM lớn nhất Trung Quốc, CXMT đang nổi lên như một đối thủ đáng gờm. Thành lập năm 2016, công ty này đã giành được 4% thị phần DRAM toàn cầu năm ngoái, trở thành nhà sản xuất lớn thứ tư thế giới, dù vẫn còn cách xa ba ông lớn, theo dữ liệu từ Omdia.

CXMT đang tăng tốc mạnh mẽ với các sản phẩm mới cạnh tranh trực tiếp với các công ty hàng đầu và kế hoạch chi tiêu vốn đầy tham vọng nhằm mở rộng sản xuất. Dòng DDR5 synchronous DRAM mới ra mắt tháng 11, thiết kế cho máy chủ AI tiên tiến, cho thấy tham vọng gia nhập nhóm cung ứng sản phẩm bộ nhớ cao cấp nhất cùng Samsung và SK Hynix.

Với ba nhà máy wafer 12 inch tại Hợp Phì và Bắc Kinh, CXMT đang tích cực mở rộng công suất chip tiên tiến. Theo HSBC, công suất DRAM hàng tháng của công ty dự kiến đạt 330.000 wafer vào cuối năm 2026, tăng từ 200.000 wafer đầu năm 2025.

YMTC, hãng dẫn đầu Trung Quốc về NAND flash, cũng theo đuổi tham vọng tương tự. Cuối năm 2025, công ty có trụ sở tại Vũ Hán khởi động dự án nhà máy thứ ba với tổng vốn đầu tư 20,72 tỷ nhân dân tệ, được cho là sẽ sử dụng hoàn toàn thiết bị sản xuất chip nội địa.

Dự kiến khi đi vào hoạt động cuối năm nay, cơ sở này sẽ nâng tổng công suất của YMTC lên 300.000 wafer mỗi tháng, có thể giúp thị phần NAND flash toàn cầu tăng từ 8% hiện nay lên 15%.

Theo hãng tư vấn Zhongtou có trụ sở tại Thâm Quyến, các công ty chip nhớ Trung Quốc đang trở thành lực lượng đáng gờm trên toàn cầu nhờ chiến lược tự chủ công nghệ quốc gia và nhu cầu nội địa tăng mạnh.

Sự mở rộng của hai doanh nghiệp này tạo cú hích cho toàn bộ hệ sinh thái bán dẫn nội địa. HSBC ước tính CXMT và YMTC sẽ chi hơn 28 tỷ USD cho đầu tư vốn trong giai đoạn 2025–2026, mang lại lợi ích cho chuỗi cung ứng trong nước, đặc biệt là các nhà sản xuất thiết bị như Naura Technology Group và Advanced Micro-Fabrication Equipment.

Tham vọng tận dụng “siêu chu kỳ” cũng thể hiện qua kế hoạch IPO của các doanh nghiệp. Tháng 12/2025, CXMT công bố kế hoạch huy động 29,5 tỷ nhân dân tệ thông qua IPO trên sàn Star Market tại Thượng Hải. YMTC cũng đang cân nhắc IPO trong nước ngay năm nay với mức định giá tiềm năng từ 200-300 tỷ nhân dân tệ, theo Bloomberg.

Tình trạng thiếu hụt còn giúp các doanh nghiệp nhỏ hồi phục mạnh. Biwin Storage dự kiến doanh thu năm 2025 đạt 10 - 12 tỷ nhân dân tệ, tăng 49 - 79% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận ròng có thể tăng vọt tới 520%. Montage Technology cũng kỳ vọng lợi nhuận ròng 2025 tăng 52 - 66%, còn GigaDevice Semiconductor dự kiến tăng 46%.

Dẫu vậy, giá bộ nhớ tăng không mang lại lợi ích cho tất cả. Các thương hiệu điện tử tiêu dùng, đặc biệt là hãng smartphone, đang rơi vào tình thế khó khăn. Xiaomi được cho là đã cắt giảm dự báo giao hàng năm 2026 tới 70 triệu chiếc; Transsion giảm mục tiêu tới 45 triệu chiếc; DreamSmart Group, chủ sở hữu thương hiệu Meizu đã hủy ra mắt mẫu Meizu 22 Air.

“Giá chip nhớ tăng mạnh từ quý IV/2025 không chỉ làm đội chi phí sản xuất mà còn giáng đòn nặng nề vào kế hoạch kinh doanh smartphone của chúng tôi,” Giám đốc marketing DreamSmart, Wan Zhiqiang, cho biết.

Các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị chip cũng phát tín hiệu tăng giá chip nhớ. Cmsemicon sẽ tăng giá MCU và NOR flash thêm 15 - 50%, còn Goke Microelectronics thông báo giá sản phẩm chip đã kiểm định cho các hệ thống tích hợp cao cấp sẽ tăng 40- 80% từ tháng 1.

Ở Mỹ, cuộc khủng hoảng nguồn cung chip nhớ thu hút sự chú ý chưa từng có. Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick gần đây đe dọa áp thuế lên các nhà sản xuất chip nước ngoài, yêu cầu họ chịu thuế 100% hoặc xây nhà máy tại Mỹ, động thái được cho là gây áp lực lớn lên Samsung và SK Hynix.