Kinh tế địa phương

Là cửa chính ra biển của khu vực phía Bắc, hệ thống cảng biển Hải Phòng ngày càng phát huy vai trò đầu mối giao thương, giúp hàng hóa xuất nhập khẩu tiếp cận thị trường quốc tế nhanh hơn, chi phí cạnh tranh hơn.

Những bước ngoặt quan trọng

Tháng 5/2016, dự án Cảng container quốc tế Hải Phòng (HICT), nay là Cảng container quốc tế Tân Cảng Hải Phòng (TC- HICT) tại khu bến Lạch Huyện chính thức khởi công, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc phát triển cảng nước sâu tại khu vực phía Bắc. Đến tháng 5/2018, bến cảng với chiều dài 750m với khả năng tiếp nhận tàu container lên tới 14.000 TEU khai trương và đón chuyến tàu đầu tiên cập cảng. Việc đưa vào khai thác bến cảng này đã mở ra các tuyến dịch vụ nội Á và xuyên Thái Bình Dương.

Sau bến số 1, số 2 của TC- HICT, đến tháng 4/2025, Tập đoàn Hateco đã khánh thành Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng (HHIT). Đây là dự án hạ tầng cảng biển nước sâu đầu tiên tại Việt Nam được đầu tư hoàn toàn bằng nguồn vốn tư nhân. Cảng có khả năng tiếp nhận cùng lúc 2 tàu container cỡ lớn lên tới 200.000 DWT (≥ 18.000 TEU), chiều dài tàu tối đa 400m.

Chỉ 1 tháng sau, vào tháng 5/2025, bến cảng số 3, số 4 của Công ty CP Cảng Hải Phòng tại khu bến cảng Lạch Huyện cũng khánh thành. Đây là cảng được đầu tư và vận hành theo mô hình cảng xanh - cảng thông minh, ứng dụng công nghệ hiện đại và tự động hóa. Tổng năng lực xếp dỡ của cảng đạt 1,3 đến 1,5 triệu TEU/năm.

Đặc biệt, tại hội nghị xúc tiến đầu tư TP Hải Phòng tại Kỳ họp thứ 3 Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC (ABAC III) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với TP Hải Phòng tổ chức với chủ đề: “Hải Phòng - Điểm đến chiến lược của kỷ nguyên mới”, TP Hải Phòng đã trao quyết định chủ trương đầu tư cho dự án đầu tư xây dựng các bến số 9, 10, 11, 12 thuộc hệ thống cảng nước sâu Lạch Huyện của Công ty CP Đầu tư Cảng Lạch Huyện với tổng vốn gần 1 tỷ USD. Theo kế hoạch 4 bến cảng này cũng sẽ được khởi công trong năm 2026.

Từ điểm khởi đầu với 2 bến cảng, đến nay khu bến Lạch Huyện đã có 6 bến đi vào khai thác thương mại, đánh dấu giai đoạn phát triển bùng nổ của cảng biển Hải Phòng.

Theo ông Bùi Nguyên Khôi – Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng: Năm 2025, sản lượng hàng hóa thông qua khu vực cảng biển Hải Phòng đạt 115,6 triệu tấn, tăng 8,7% so với năm 2024. Trong đó, riêng hàng container hơn 8,35 triệu TEU, tăng 13% so với năm 2024. Từ Lạch Huyện, các tàu kết nối trực tiếp Việt Nam với Hoa Kỳ và Châu Âu ngày càng nhộn nhịp.

Cùng với Lạch Huyện, sự hình thành của cảng Nam Đồ Sơn được kỳ vọng tạo bước “lột xác” mới cho hệ thống cảng biển Hải Phòng. Tới đây, với lực hút từ Khu kinh tế phía Nam Hải Phòng trong đó có Khu thương mại tự do thế hệ mới, Tập đoàn Vingroup quyết định đầu tư dự án khu bến cảng và trung tâm logistics Nam Đồ Sơn, quy mô hơn 4.300 ha, vốn gần 14,2 tỷ USD. Trong đó, khu bến cảng có diện tích 1.134 ha, với 21 bến, 42 cầu cảng đáp ứng được tàu trọng tải lớn đến 200.000 tấn. Theo kế hoạch, bến cảng của Vingroup có thể đón 2 triệu TEU/năm vào 2030. Đến 2035, công suất dự kiến nâng lên 24 triệu TEUs một năm và 42 triệu TEUs vào 2040.

Định vị trung tâm hàng hải và logistics quốc tế

Với vị trí chiến lược trên bản đồ hàng hải, TP Hải Phòng đang trở thành điểm trung chuyển quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Từ khu vực cảng biển Hải Phòng hiện có 30 tuyến dịch vụ hàng hải quốc tế kết nối châu Á, Mỹ, châu Úc… được các hãng tàu, công ty logistics kết hợp với các cảng tiến hành khai thác. Việc hàng hóa có thể đi thẳng từ Hải Phòng tới các thị trường lớn mà không phải trung chuyển qua các cảng khu vực giúp tiết giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Không chỉ mở rộng cánh cửa giao thương, hệ thống cảng biển Hải Phòng còn tạo động lực phát triển mạnh mẽ đển thành phố phát triển ngành logistics, dịch vụ hậu cần và công nghiệp phụ trợ.

Sự kết nối đồng bộ giữa cảng biển, khu công nghiệp và khu thương mại tự do đang từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế biển toàn diện cho Hải Phòng, đưa địa phương này trở thành trung tâm hội nhập quốc tế của cả vùng.

Trong định hướng chiến lược phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2031 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cảng biển Hải Phòng được quy hoạch, phát triển thành cảng biển đặc biệt cỡ khu vực và thế giới, trung tâm logistics quốc tế, công nghiệp xanh, thông minh. Theo quy hoạch, đến năm 2030, khu bến Lạch Huyện có từ 13 đến 16 bến cảng (gồm 14 đến 18 cầu cảng), đáp ứng nhu cầu thông qua hàng hóa từ 61,4 triệu tấn đến 90 triệu tấn.

Năm 2026, TP Hải Phòng phấn đấu sản lượng hàng hóa thông qua khu vực cảng biển Hải Phòng đạt 122 triệu tấn, trong đó hàng container 9,1 triệu TEU, số lượng tàu thuyền thông qua đạt 42.500 lượt, đẩy mạnh việc mở, khai thác các tuyến dịch vụ hàng hải mới, nhất là tuyến dịch vụ xuyên Thái Bình Dương…

Để đạt được mục tiêu này, TP Hải Phòng đang tập trung đẩy nhanh hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông kết nối sau cảng, đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo môi trường đầu tư, hành lang pháp lý thông thoáng, thuận lợi nhất cho doanh nghiệp cảng biển phát triển.

Song song với đó, địa phương này cũng sẽ thực hiện di dời một số cảng biển có năng lực vận tải thấp tại các bến cảng trên sông Cấm theo quy hoạch chung thành phố, thực hiện đầu tư các bến cảng mới tại Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, cảng nước sâu Nam Đồ Sơn, cảng biển sông Văn Úc để đưa năng lực vận tải của hệ thống Cảng biển Hải Phòng có mức tăng trưởng về vận tải hàng hoá từ 5 - 5,3%/năm, tăng trưởng đưa đón hành khách du lịch qua cảng biển từ 1,5% - 1,6%/năm. Đồng thời, tập trung phát triển dịch vụ logistics, công nghiệp xanh để hiện thực hóa mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố cảng biến lớn trong khu vực và thế giới, là trung tâm hàng hải toàn cầu.

Về phía các doanh nghiệp khai thác cảng biển, theo Trung tá Đoàn Hải Tuấn - Chủ tịch Hội đồng thành viên TC- HICT, năm 2026, TC –HICT đặt mục tiêu đón 1 triệu TEU container qua cảng để ghi dấu mốc năm thứ 5 liên tiếp đạt thành tích này. Để đạt và vượt mục tiêu đề ra, TC-HICT tiếp tục nâng cao, cải tiến chất lượng dịch vụ và hiệu quả khai thác với cam kết lấy sự hài lòng của khách hàng làm trọng tâm, vì sự phát triển của doanh nghiệp và TP Hải Phòng.

Còn ông Phạm Hồng Minh - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty CP Cảng Hải Phòng cho biết, Cảng Hải Phòng với lợi thế quản lý và khai thác hệ thống 21 bến cảng trải dài từ khu vực Chùa Vẽ, Đình Vũ - Tân Vũ đến Lạch Huyện, tạo thành một chuỗi cung ứng khép kín và bổ trợ lẫn nhau trong khai thác hàng hóa. Riêng năm 2026, Cảng Hải Phòng đặt mục tiêu rất cao khi đạt sản lượng khai thác 60 triệu tấn. Trong đó, đạt 3 triệu TEU container thông qua cảng.

Cường Ngân