Chứng khoán

Sau một năm 2025 chứng kiến sự phục hồi theo hình chữ K đầy phân hóa, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam bước vào năm 2026 với một tâm thế mới. Ông Nguyễn Minh Hạnh - Giám đốc Khối phân tích Chứng khoán SHS kỳ vọng 2026 sẽ là năm thị trường vận động trong biên độ hẹp (sideways), đòi hỏi sự chắt lọc khắt khe hơn. Khẩu vị rủi ro và chiến lược giải ngân sẽ buộc phải thay đổi khi bức tranh vĩ mô xuất hiện những lực kéo – đẩy đan xen.

Theo đó, dự báo kinh tế vĩ mô nửa đầu năm 2026, chuyên gia cho rằng môi trường vĩ mô có thể sẽ có sự giằng co giữa mục tiêu tăng trưởng và áp lực thanh khoản hệ thống.

Trong đó, bước sang Quý 2/2026, tỷ giá dự kiến sẽ có những phản ứng rõ rệt hơn nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng thông qua việc kích thích "xung lực tín dụng". Trên thị trường 2, việc duy trì mức chênh lệch lãi suất (SWAP) ở vùng +3.x% như cuối năm trước sẽ khó khả thi nếu muốn hỗ trợ tín dụng. Hệ thống bắt buộc phải tận dụng nhịp cắt giảm lãi suất từ FED để cải thiện thanh khoản từ Quý 2.

Trên thị trường 1, lãi suất dân cư và chi phí vốn xác lập rằng "kỷ nguyên tiền rẻ" đã khép lại. Thanh khoản hệ thống đã chạm giới hạn, đòi hỏi cơ quan điều hành phải nới lỏng quy định, đưa toàn bộ tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào công thức tính tỷ lệ cấp tín dụng so với nguồn vốn huy động (LDR) để gỡ "nút thắt cổ chai". Trong bối cảnh này, 2026 là năm rất thuận lợi cho các kênh đầu tư có thu nhập cố định (Fixed Income) như tiền gửi tiết kiệm, Chứng chỉ tiền gửi (CD) và Trái phiếu doanh nghiệp (TPDN).

Thị trường trái phiếu Chính phủ chứng kiến kế hoạch chi đầu tư phát triển năm 2026 tăng vọt 23% YoY, tạo áp lực khổng lồ lên nguồn cung trái phiếu Chính phủ. Trong khi đó, lực cầu hấp thụ từ nhóm Ngân hàng và Bảo hiểm khó có thể tăng rướn trong ngắn hạn. Hệ quả tất yếu là đường cong lợi suất (Yield Curve) nhiều khả năng sẽ diễn biến xấu, đặc biệt chịu áp lực mạnh ở các kỳ hạn ngắn.

Trong bối cảnh như vậy, dù đối mặt với áp lực thanh khoản, ông Nguyễn Minh Hạnh nhận định, TTCK nửa đầu năm 2026 vẫn được nâng đỡ bởi các trụ cột mang tính cơ cấu.

Thứ nhất là yếu tố lãi suất tiếp tục giữ thấp, kiểm soát tỷ giá và lạm phát ở mức hợp lý. Theo ông Hạnh, các kế hoạch tăng trưởng mạnh trong giai đoạn tới sẽ tạo áp lực đáng kể lên chính sách tiền tệ và tài khóa trong năm 2026. Việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát trong biên độ hợp lý sẽ là bài toán điều hành không đơn giản. Những sức ép này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới các chỉ tiêu vĩ mô và hiệu quả hoạt động của ngành tài chính – ngân hàng trong năm 2026 cũng như các năm tiếp theo.

Thứ hai là hiện tượng bùng nổ đầu tư hạ tầng tại Việt Nam. Chuyên gia cho rằng với quy mô đầu tư hạ tầng dự kiến lên tới gần 200 tỷ USD mỗi năm có thể tạo ra cú hích rất mạnh cho nền kinh tế. Làn sóng đầu tư này sẽ thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng trên diện rộng và mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới trong nhiều năm tới. Những doanh nghiệp và lĩnh vực tận dụng tốt cơ hội này có khả năng vươn lên trở thành các tập đoàn quy mô lớn trong tương lai.

Thứ ba là Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cụ thể, Việt Nam về cơ bản đã hoàn thành các tiêu chí để được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp và dự kiến sẽ chính thức được công nhận trong năm 2026. Tuy nhiên, áp lực tái cơ cấu danh mục của các quỹ tại thị trường cận biên và thị trường mới nổi có thể diễn ra tương đối cân bằng, nên chưa kỳ vọng dòng vốn lớn ngay lập tức. Dòng tiền mạnh từ nhà đầu tư nước ngoài có thể chỉ thực sự xuất hiện khi Việt Nam được nâng hạng bởi MSCI.

Lưu ý là đối với Việt Nam, cột mốc quan trọng tiếp theo là khả năng được MSCI đưa vào Danh sách theo dõi (Watchlist) vào tháng 6/2026. Theo SSI nhận định ở câu chuyện này, các động lực nền tảng đang dần hội tụ rõ nét. Việt Nam hiện đã đáp ứng phần lớn các tiêu chí của MSCI về khả năng tiếp cận thị trường, được hỗ trợ bởi việc cơ chế giao dịch không ký quỹ trước (NPF) vận hành ngày càng ổn định, tiến triển trong triển khai mô hình bù trừ đối tác trung tâm (CCP), mở rộng công cụ phòng vệ và bán khống thông qua hợp đồng tương lai chỉ số, cải thiện đáng kể mức độ công bố thông tin bằng tiếng Anh, cùng với quá trình tiếp tục cải thiện giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL).

Đáng chú ý, theo SSI, tỷ lệ FOL toàn thị trường, đặc biệt trên HOSE, đã được cải thiện rõ rệt trong năm 2025 – đầu 2026, nhờ sự gia nhập của các cổ phiếu vốn hóa lớn với room ngoại 100%. Điều này không chỉ mở rộng đáng kể tập cổ phiếu có thể đầu tư đối với các quỹ theo chỉ số, mà còn giúp cải thiện tính đại diện và độ sâu của thị trường trong các rổ chỉ số quốc tế.

Những thách thức còn lại chủ yếu liên quan đến mức độ tự do hóa thị trường ngoại hối – một tiêu chí quan trọng trong khung đánh giá của MSCI. Tuy nhiên, đây chưa phải là điểm nghẽn mang tính quyết định, trong bối cảnh nhiều thị trường mới nổi hiện diện trong rổ MSCI cũng chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện lý tưởng về cơ chế tỷ giá và dòng vốn.

"Tổng thể, Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng cấu trúc thuận lợi nhất từ trước đến nay cho tiến trình nâng hạng MSCI. Lộ trình này không còn thuần túy là câu chuyện kỳ vọng dài hạn, mà đang dần trở thành mục tiêu thực tế, có thể định vị và theo dõi được về mặt thời gian", chuyên gia SSI nhìn nhận.

Trở lại với hiện tại và 6 tháng tới, đây thực sự vẫn là câu chuyện "thời gian" như SSI nêu, hay như SHS đề cập là vẫn đang trong "chờ đợi".

Với các yếu tố như vậy, sau năm 2025 thị trường phân hóa chữ K, nhà đầu tư có thể kỳ vọng gì cho năm 2026? Ông Nguyễn Minh Hạnh cho rằng năm 2026 thị trường sẽ vận động trong biên độ hẹp và có mức độ phân hóa rất cao giữa các cổ phiếu. Những cổ phiếu tăng trưởng mạnh trong năm 2025 có thể sẽ kém tích cực hơn trong năm 2026. Cơ hội đầu tư thực tế nhiều khả năng sẽ đến từ các câu chuyện riêng lẻ của từng doanh nghiệp.

"Năm 2026 được xem là thời điểm chiến lược đầu tư bottom-up lên ngôi. Để tối ưu hiệu quả, có thể cân nhắc phân bổ khoảng 60% danh mục theo hướng thụ động với VN30 và 40% còn lại cho chiến lược bottom-up", chuyên gia SHS nhấn mạnh.

“

Bottom -up là chiến lược đặt doanh nghiệp làm trung tâm, tập trung phân tích mô hình kinh doanh, lợi thế cạnh tranh, tài chính, dòng tiền và năng lực ban lãnh đạo, dựa trên giả định giá cổ phiếu sẽ phản ánh giá trị nội tại trong dài hạn. Cách tiếp cận này cho phép tìm ra doanh nghiệp vượt trội ngay cả khi thị trường đi ngang hoặc kém tích cực, song cũng có hạn chế là dễ xem nhẹ tác động của chu kỳ, chính sách và thanh khoản thị trường. Chiến lược này trái ngược với các tiếp cận đầu tư tài chính từ trên xuống (top-down).

Lê Mỹ