Tài chính số

Thị trường tài sản kỹ thuật số đang trải qua một giai đoạn trầm lắng rõ rệt, bất chấp những bước tiến mang tính nhảy vọt trong vài năm gần đây. Trong phiên giao dịch châu Á ngày 24/2, giá Bitcoin (BTC) giảm xuống dưới mốc 63.000 USD/BTC, nối dài đà suy yếu trước đó. trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư bị ảnh hưởng bởi chính sách thuế quan mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump và những lo ngại xoay quanh làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Áp lực vĩ mô đè nặng

Theo dữ liệu từ CoinDesk, đồng tiền điện tử có giá trị vốn hóa lớn nhất thị trường đã giảm gần 7% trong 7 ngày qua, xuống mức thấp nhất kể từ ngày 6/2, khi giá tiệm cận mốc 60.000 USD/BTC.

Diễn biến tiêu cực này diễn ra đồng pha với sự điều chỉnh của thị trường chứng khoán Mỹ. Chỉ số chứng khoán giảm điểm sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp mức thuế tạm thời 15% đối với hàng nhập khẩu, tăng so với mức 10% được công bố trước đó, sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chiến lược thuế quan ban đầu của ông.

Song song, làn sóng bán tháo cổ phiếu của các doanh nghiệp có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi cuộc cách mạng AI cũng góp phần làm gia tăng tâm lý né tránh rủi ro trên diện rộng.

Ông Matt Howells-Barby, Phó Chủ tịch sàn giao dịch Kraken chia sẻ: “Tương tự như thị trường chứng khoán, Bitcoin đã giảm mạnh chủ yếu do sự bất ổn liên quan đến thuế quan tái diễn, tương tự như các sự kiện hồi tháng 4/2025. Hơn nữa, căng thẳng địa chính trị leo thang có thể gây áp lực giảm giá đối với BTC trong ngắn hạn”.

Theo ông, ngưỡng 60.000 USD/BTC đang được phe mua theo dõi sát sao như một vùng hỗ trợ quan trọng. “Nếu mức này không giữ vững, chúng ta có thể thấy giá giảm xuống khoảng 50.000-55.000 USD”, ông nhận định.

Tâm lý thị trường thấp kỷ lục

Không chỉ giá giảm, các chỉ báo tâm lý cũng cho thấy mức độ thận trọng gia tăng mạnh. Chỉ số Sợ hãi & Tham lam của thị trường tiền điện tử hiện ở vùng thấp kỷ lục, thậm chí thấp hơn cả thời điểm xảy ra sự kiện sụp đổ FTX trước đây. Bitcoin đã mất hơn 50% giá trị chỉ trong vài tháng, trong khi nhiều altcoin giảm về mức thấp nhất nhiều năm mà không xuất hiện “mùa altcoin” như kỳ vọng.

Các chỉ số dòng vốn cũng phản ánh sự suy yếu. Vốn hóa thị trường stablecoin ghi nhận mức sụt giảm đầu tiên sau 26 tháng vào tháng 11/2025, dấu hiệu cho thấy dòng tiền mới chảy vào hệ sinh thái tiền số đang chậm lại. Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ liên tục chứng kiến dòng vốn rút ròng, trong khi hoạt động mua vào Kho bạc Tài sản Kỹ thuật số (DAT) chững lại và nhiều quỹ giao dịch dưới giá trị tài sản ròng.

Đáng chú ý, trong năm qua, Bitcoin hoạt động kém hiệu quả hơn nhiều chỉ số tài chính truyền thống và vàng trong bối cảnh các tài sản truyền thống vẫn duy trì gần vùng đỉnh lịch sử. Điều này đặt ra câu hỏi về vai trò “vàng kỹ thuật số” mà Bitcoin thường được kỳ vọng trong các giai đoạn bất ổn địa chính trị.

Các chuyên gia tiết lộ thêm theo phân tích kỹ thuật hiện chưa xuất hiện tín hiệu tạo đáy rõ ràng của thị trường. Lịch sử cho thấy Bitcoin hiếm khi chạm đáy chu kỳ cho tới khi đường trung bình động 50 tuần cắt xuống dưới đường trung bình 100 tuần. Tín hiệu này từng đánh dấu sự kết thúc của các thị trường “gấu” lớn trong các năm 2018 và 2022.

Hiện tại, đường trung bình 50 tuần vẫn cao hơn đáng kể so với đường 100 tuần. Nếu dữ liệu quá khứ tiếp tục là chỉ báo đáng tin cậy, thị trường có thể còn dư địa điều chỉnh, thậm chí xuống dưới 50.000 USD/BTC trước khi xuất hiện trạng thái “đầu hàng” và hình thành đáy mới. Một số chuyên gia thảo luận bên lề sự kiện Consensus Hong Kong mới đây cũng cho rằng kịch bản giảm sâu chưa thể loại trừ.

Nền tảng vi mô vẫn được củng cố

Tuy nhiên, bức tranh dài hạn của ngành tài sản kỹ thuật số lại cho thấy sự tiến bộ đáng kể về cấu trúc.

Tổng vốn hóa thị trường stablecoin hiện đã vượt 300 tỷ USD, tăng gấp sáu lần so với mức dưới 50 tỷ USD đầu năm 2020. Với vai trò là “thước đo thanh khoản” của hệ sinh thái tiền số, sự mở rộng này cho thấy nền tảng vốn sâu rộng hơn nhiều so với chu kỳ 2020-2021.

Dữ liệu từ CoinDesk chỉ ra khối lượng giao dịch phi tập trung (DEX) hàng tuần từng đạt đỉnh khoảng 160 tỷ USD vào đầu năm 2025, gấp đôi mức cao nhất trong thị trường tăng giá năm 2021. Đáng chú ý, mức giao dịch trung bình hiện duy trì quanh 60 tỷ USD/tuần, cao hơn đáng kể so với mức 30 tỷ USD khó duy trì của chu kỳ trước.

Hệ sinh thái cũng trở nên đa dạng hơn. Nếu giai đoạn 2020-2021, phần lớn doanh thu ứng dụng tập trung vào Ethereum (với đỉnh điểm 150 triệu USD/tuần, riêng Uniswap chiếm 45%), thì hiện nay doanh thu hàng tuần toàn ngành dao động 50-70 triệu USD và từng vượt 250 triệu USD ở thời điểm cao trào, với sự nổi lên của nhiều chuỗi và giao thức chuyên biệt.

Số lượng người dùng hoạt động hàng ngày trên các blockchain lớn tăng mạnh so với giai đoạn 2020, phản ánh mức độ tham gia thực chất hơn thay vì chỉ dựa vào đầu cơ thuần túy.

Bên cạnh đó, việc các tổ chức tích lũy Bitcoin đã thay đổi cấu trúc thị trường. Lượng Bitcoin nắm giữ trong dự trữ tổ chức hiện xấp xỉ 2 triệu BTC, tăng mạnh so với mức gần như bằng 0 vào năm 2020, cho thấy sự dịch chuyển trong phân bổ tài sản.

Stablecoin được xem là sản phẩm đáp ứng đúng, đủ nhu cầu thị trường mục tiêu rõ ràng nhất của ngành đang ngày càng được tích hợp vào hệ thống thanh toán chính thống. Tỷ trọng thanh toán B2B trong tổng thanh toán bằng stablecoin đã tăng mạnh từ 17,4% đầu năm 2024 lên 62,9% trong năm 2025, cho thấy mức độ ứng dụng thực tiễn ngày càng cao.

Trong khi đó, mảng mã hóa tài sản thực (RWA) ghi nhận tổng giá trị khóa (TVL) tăng 210%, đạt 22,8 tỷ USD trong năm 2025. Các tài sản như trái phiếu kho bạc, tín dụng tư nhân và công cụ tạo thu nhập đang được sử dụng làm tài sản thế chấp trên chuỗi, cung cấp lợi suất ổn định và minh bạch hơn.

Các sàn giao dịch tập trung cũng mở rộng sang các sản phẩm hàng hóa như hợp đồng tương lai vàng và bạc, với tổng khối lượng giao dịch hàng hóa trên một số nền tảng đạt tới 70 tỷ USD kể từ khi ra mắt. Điều này cho thấy xu hướng hội tụ giữa tài chính truyền thống (TradFi) và tài chính số ngày càng rõ nét.

Dù vậy, điều có thể thấy rõ trên thị trường tiền điện tử hiện nay là sự căng thẳng giữa hiệu suất giá ngắn hạn và tiến bộ dài hạn. Trước mắt, tâm lý bi quan, dòng vốn rút ròng và hiệu suất kém hơn tài sản truyền thống là những yếu tố phản ánh một chu kỳ hạ nhiệt. Câu hỏi đặt ra không chỉ là Bitcoin sẽ chạm đáy ở đâu, mà là mức định giá hiện tại đã phản ánh đầy đủ sự chuyển dịch cấu trúc thị trường hay chưa.

Diễm Ngọc