Du lịch

Với hệ thống di tích lịch sử dày đặc cùng các lễ hội đặc sắc, việc kết nối giá trị di sản vào phát triển du lịch đang trở thành mũi nhọn chiến lược, giúp Hải Phòng khẳng định vị thế một điểm đến hấp dẫn, đậm đà bản sắc trên bản đồ du lịch quốc gia.

Việc “đánh thức” tiềm năng du lịch văn hóa không chỉ góp phần lan tỏa bản sắc lịch sử đến đông đảo du khách mà còn mang lại giá trị kinh tế bền vững cho thành phố Cảng.

Lan tỏa mạch ngầm văn hóa và tinh thần hiếu học

Trong tâm thức của người Việt, khai bút đầu năm không chỉ là nghi thức khai chữ, mà còn là biểu tượng của hy vọng về một năm mới trí tuệ, hanh thông. Tại Hải Phòng, nghi thức này đã được nâng tầm thành những lễ hội quy mô, trở thành "thỏi nam châm" thu hút hàng vạn lượt khách thập phương, tiêu biểu là tại Khu di tích tưởng niệm các vua nhà Mạc (Kiến Thụy) và Đền thờ thầy giáo Chu Văn An.

Dưới những mái ngói rêu phong của các khu tưởng niệm, không gian như tách biệt hoàn toàn với nhịp sống hối hả bên ngoài. Bà Trần Thị Hương – Giám đốc Công ty Lữ hành Hương Việt chia sẻ: “Tại những đền thờ cổ kính, không còn tiếng còi xe vội vã mà chỉ còn một khoảng lặng văn hóa đầy kiêu hãnh với truyền thống hiếu học và tinh thần thượng võ của người Hải Phòng. Mỗi dịp khai bút đầu xuân, những nét chữ thư pháp uốn lượn không chỉ là lời ước nguyện mà còn là sợi dây vô hình kết nối thế hệ trẻ với các bậc hiền tài đi trước.”

Chính giá trị nhân văn này đã tạo nên một sức hút khó cưỡng đối với du khách, đặc biệt là các gia đình và học sinh, sinh viên. Việc tri ân công lao của những người thầy mẫu mực – những người "chèo đò" vĩ đại trong lịch sử – đã biến các di tích lịch sử trở thành những bảo tàng sống. Tại đây, du khách không chỉ đến để chiêm bái, mà còn để soi bóng mình trong dòng chảy văn hóa Việt Nam, tìm về những giá trị cốt lõi của đạo lý “tôn sư trọng đạo”.

Theo bà Hương, sự thành công của các lễ hội khai bút chính là minh chứng cho một “linh hồn” di sản đang vươn mình mạnh mẽ, biến những giá trị tinh thần ngàn năm thành động lực phát triển du lịch bền vững.

Tại lễ hội khai bút Xuân Bính Ngọ ở đền thờ Chu Văn An, đại diện lãnh đạo TP Hải Phòng nhấn mạnh: “Lễ khai bút đầu xuân không chỉ là hoạt động văn hóa truyền thống mà còn là thông điệp mạnh mẽ về xây dựng xã hội học tập, đề cao nhân tài, bồi dưỡng nguyên khí quốc gia. Thành phố luôn xác định giáo dục là nền tảng cho phát triển bền vững”.

Thầy đồ Bùi Quốc Việt, người nhiều năm cho chữ tại đền thờ Chu Văn An chia sẻ: “Khác với những nơi khác, tại đền thờ Chu Văn An, các bức thư pháp được viết bằng mực son, gắn với truyền tích Giếng Son trên núi Phượng Hoàng, nơi tương truyền thầy Chu Văn An từng dùng bùn son để viết chữ dạy học. Chữ son ở đây cũng là sự tiếp nối truyền thống và thể hiện lòng tri ân với thầy Chu Văn An. Mỗi nét bút không chỉ là lời chúc đầu xuân mà còn nhắc mọi người gìn giữ đạo học và đạo làm người”.

Những lễ hội văn hóa, khai bút tổ chức dịp đầu xuân năm mới đã tạo thêm các trải nghiệm thú vị, các điểm đến hấp dẫn, sinh động cho du khách đến với Hải Phòng. Thông qua đó, du khách được hưởng trọn vẹn không khí trang nghiêm, linh thiêng đồng thời được tìm hiểu văn hóa của người bản địa.

Tiềm năng hút khách du lịch

Sức hấp dẫn của du lịch Hải Phòng giờ đây không còn chỉ nằm ở những công trình kiến trúc đơn thuần, mà ở cách người dân đất Cảng "làm mới" di sản. Thay vì những câu chuyện lịch sử khô khan, du khách được tham gia vào một hành trình khám phá đầy cảm xúc, nơi mỗi viên gạch, mỗi câu đối đều mang theo hơi thở của thời đại.

Bà Trần Thị Hương nhấn mạnh: “Du lịch văn hóa tại Hải Phòng bắt đầu từ việc chạm vào quá khứ. Sự giao thoa giữa nét cổ kính của đình đền với sự năng động của một thành phố quốc tế chính là ‘thương hiệu’ độc bản, đưa du lịch văn hóa Hải Phòng vươn tầm trở thành điểm đến không thể bỏ lỡ.” Đây chính là yếu tố then chốt giúp Hải Phòng tạo ra sự khác biệt so với các địa phương khác. Du khách đến đây để trải nghiệm một "Hải Phòng đa diện": vừa oai hùng với di tích Bạch Đằng Giang, vừa sâu lắng với tiếng chuông chùa cổ, lại vừa hiện đại với những hải cảng sầm uất.

Để tối ưu hóa sức hút khách, thành phố đang đẩy mạnh việc kết nối các "điểm chạm" văn hóa thành chuỗi cung ứng dịch vụ hoàn chỉnh. Những hành trình "Heritage Tour" kết hợp cùng "Food Tour" trứ danh đã tạo nên một cơn sốt trên các nền tảng mạng xã hội, thu hút đông đảo khách du lịch trẻ tuổi và khách quốc tế. Việc ứng dụng công nghệ số vào quảng bá di sản cũng giúp những giá trị xưa cũ trở nên gần gũi và sống động hơn bao giờ hết.

Khi di sản văn hóa được đánh thức và chăm chút bằng tư duy làm du lịch chuyên nghiệp, Hải Phòng không chỉ giữ chân du khách bằng cảnh sắc, mà còn bằng những rung động từ sâu thẳm tâm hồn. Với sự kết hợp hoàn mỹ giữa bảo tồn và phát triển, du lịch văn hóa đất Cảng đang khẳng định vị thế là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất trên bản đồ di sản quốc gia, hứa hẹn một sự bùng nổ mạnh mẽ trong tương lai gần.

Bày tỏ về định hướng phát triển tour du lịch, ông Vũ Văn Tuyển - Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch Quốc tế Thái Dương cho biết: “Với bề dày truyền thống văn hoá, lịch sử, lễ hội quan trọng cũng như tài nguyên du lịch tự nhiên phong phú gắn liền với biển, tài nguyên du lịch sinh thái, là tiền đề cho Hải Phòng chuyển mình trong xu hướng du lịch hiện nay. Nhận thấy tiềm năng và nhu cầu ngày một cao của du khách, chúng tôi đã cho xây dựng nhiều tour du lịch kết hợp lồng ghép chia sẻ các giá trị văn hóa lịch sử của Hải Phòng được đông đảo du khách quan tâm, lựa chọn trải nghiệm”.

Để du lịch văn hóa không chỉ dừng lại ở việc đến rồi đi, Hải Phòng cũng đang từng bước đẩy mạnh số hóa các di sản và nâng tầm trải nghiệm cho khách du lịch. Đáng chú ý, các tour du lịch văn hóa, tâm linh kết hợp với tìm hiểu lịch sử đang được các đơn vị lữ hành chú trọng đầu tư.

Điển hình, tại các điểm như Khu tưởng niệm Vương triều Mạc, bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội với các trò chơi dân gian, hay các gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP địa phương đã tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu. Điều này giúp du khách không chỉ đơn thuần hiểu về lịch sử mà còn được “sống” trong không gian văn hóa đặc trưng của người dân đất Cảng.

Trong thời gian tới, để du lịch văn hóa trở thành lĩnh vực mũi nhọn, Hải Phòng cần gắn kết lễ hội với các tour du lịch tâm linh, sinh thái, ẩm thực. Đồng thời, xây dựng chương trình trải nghiệm cho du khách như tham gia rước, làm đồ thủ công, thưởng thức món ăn truyền thống. Mặt khác, đồng bộ hiện đại các cơ sở hạ tầng phục vụ lễ hội cũng cần được các địa phương quan tâm, đầu tư. Bên cạnh sự nỗ lực của các cấp, ngành, mỗi người dân địa phương cũng phải trở thành một “đại sứ văn hóa” để giới thiệu với bạn bè, du khách trong và ngoài nước.

Việc tổ chức các lễ hội, điểm đến một cách chuyên nghiệp và bài bản không chỉ tạo nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, mà sẽ trở thành điểm hẹn văn hóa - du lịch đặc sắc, khẳng định được vị thế của TP Hải Phòng trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế.

Minh Huệ - Hiền Ngân